Home/zaterdag 2 mei 2026

zaterdag 2 mei 2026

20 artikelen1 met vragen
RTL Nieuws
Geschiedenis
2 mei 2026 · 06:00

Philip Freriks vindt WOII-verhalen urgent door ontwikkelingen nu

Juist door wat er nu in de wereld gebeurt, is het volgens Philip Freriks (81) belangrijk om verhalen uit de Tweede Wereldoorlog te blijven vertellen. Dat zegt de presentator tegen het ANP. "Kijk om ons heen: Oekraïne, het Midden-Oosten, politieke leiders die vinden dat het met de democratie wel een tandje minder kan. Wat we na de oorlog hebben opgebouwd, en het idee van 'dit nooit meer', daar wordt aan gemorreld. Dan is het goed om dit te blijven herhalen."

Geschiedenis: Nederland en de Tweede WereldoorlogMaatschappijleer: Rechtsstaat en democratie
NOS
Nederlands
2 mei 2026 · 05:35

Oscarregels aangescherpt voor AI-gebruik: 'Mens komt op de eerste plek'

AI-versies van acteurs of door de computer geschreven scripts komen niet meer in aanmerking voor een Oscar. Dat heeft de organisatie van de belangrijkste filmprijs ter wereld bepaald in een update van de regels. Vanaf de 99ste editie volgend jaar maakt een acteur alleen nog kans als de rol "aantoonbaar uitgevoerd wordt door een mens, met diens toestemming". Dat betekent bijvoorbeeld dat Val Kilmer niet in aanmerking komt voor de film As deep as the grave, die binnenkort uitkomt. De vorig jaar overleden acteur werd daarin met AI weer tot leven gewekt. Rollen die met computeranimatie zijn gemaakt, zoals de Avatar-films of Gollum uit The Lord of the Rings, zullen van geval tot geval worden beoordeeld. De organisatoren houden zich het recht voor om extra informatie op te vragen bij de filmmakers om een afweging te kunnen maken. Vorig jaar was er ook discussie over de nominatie van Adrien Brody voor The Brutalist, omdat hij een AI-filter gebruikte om een accent weg te werken in scènes waar hij Hongaars sprak. Dat soort hulpmiddelen wil de Academy of Motion Picture Arts and Sciences niet meteen in de ban doen AMPAS benadrukt dat bij dit soort twijfelgevallen AI "helpt noch hindert" bij de beoordeling van een optreden. "We beoordelen bij elke prestatie hoeveel de mens de kern was van het creatieve proces." De computer wordt daarbij dan slechts gezien als een hulpmiddel bij het realiseren van een rol. Taboe voor scripts Bij filmscripts is AI wel helemaal taboe: alleen door mensen geschreven werk mag hier meedingen. Strengere regels over het gebruik van AI bij scripts was een van de eisen van een grote Hollywoodstaking twee jaar geleden. Volgens voorzitter Lynette Howell Taylor gaan de Oscars met deze regels mee met de tijd, maar wordt ook verduidelijkt wat wel en niet is toegestaan. "AI blijft zich ontwikkelen en dus doet onze discussie erover dat ook. Maar het menselijke auteurschap zal altijd centraal staan in ons nominatieproces." Internationale film Tegelijk met de nieuwe AI-regels werden er ook enkele andere nominatieregels aangepast. Zo komen in de categorie Beste Internationale Film niet alleen meer films in aanmerking die zijn voorgedragen door nationale selectiecommissies, maar maken ook winnaars van grote internationale filmfestivals nu kans. Het gaat daarbij om de festivals van Cannes, Berlijn en Venetië in Europa, het Noord-Amerikaanse Toronto en Sundance en Busan in Zuid-Korea. Dat betekent dat het in Iran opgenomen It Was Just an Accident afgelopen jaar niet de Franse inzending van de Oscar had hoeven zijn, maar op eigen merites als Cannes-winnaar toegelaten had kunnen worden. Ook mogen acteurs voortaan in dezelfde categorie twee keer genomineerd worden voor andere films uit hetzelfde jaar. Zo had Leonardo DiCaprio in 2007 Golden Globes-nominaties in dezelfde categorie voor The Departed en Blood Diamond, maar ging hij bij de Oscars alleen voor die laatste film (en verloor van Forest Whitaker in The Last King of Scotland). In andere categorieën was het al toegestaan in hetzelfde jaar twee keer genomineerd te worden. Zo was regisseur Steven Soderbergh toen hij in 2001 won voor Traffic ook in de running voor Erin Brockovich. De Oscars worden komend jaar uitgereikt op zondag 14 maart.

Nederlands: Informatieve tekstenMaatschappijleer: Cultuur en identiteit
NOS
Aardrijkskunde
2 mei 2026 · 05:30

Wekdienst 2/5: Finale Wie is de Mol? • Na dagen van droogte weer regen

Goedemorgen! Vandaag gaat het naar verwachting na een week van droogte en natuurbranden weer regenen. En vanavond zendt AVROTROS de finale uit van het programma Wie is de Mol? Eerst het weer: vanmorgen wisselen zon, wolken en een enkele bui elkaar af. Later in de middag en avond trekken enkele stevige regen- en onweersbuien noordwaarts over het land. Lokaal gaan de buien gepaard met hagel, windstoten en veel regen in korte tijd. Het wordt 14 graden aan zee tot 25 graden in het zuid(oost)en. De zuidwestenwind is zwak tot matig. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? De Verenigde Staten trekken 5000 Amerikaanse militairen terug uit Duitsland. Dat heeft het Pentagon bekendgemaakt. De Amerikaanse president Trump had al gedreigd het aantal Amerikaanse troepen in Duitsland te verminderen na steeds fellere kritiek van de Duitse bondskanselier Merz op de rol van de Amerikanen bij de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens een woordvoerder van het Pentagon zal de terugtrekking "naar verwachting in de komende zes tot twaalf maanden worden voltooid". Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Veel buitenzwembaden in Nederland gaan op 1 mei traditiegetrouw weer open en dat betekent dat de liefhebbers een frisse duik konden nemen. Zo ook in het Overijsselse Ootmarsum. Fijne dag!

Aardrijkskunde: Weer en klimaat
NOS
Economie
6 vragen
2 mei 2026 · 03:53

Economisch stoplicht op oranje, maar: 'Per dag kijken waar het heen gaat'

"Een tegenvaller. Maar nog niet heel erg pijnlijk." Bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen wat voorzichtig. In een week tijd zijn alle belangrijke aanwijzers van de economie omgeslagen. Maar is dat nu even tegenwind, of de opmaat voor een economische optater? Het eerste sombere cijfer kwam vorige week, over het vertrouwen van consumenten in hun eigen financiële positie voor het komende jaar. Dat is nog niet zo laag als het dieptepunt bij het uitbreken van de covid 19-pandemie, al weer zes jaar geleden. Maar de daling naar het op één na laagste punt sinds april 1986 noemt het CBS "uitzonderlijk". Donderdag kwamen daar nog twee tegenvallers bij. Eerst de prijsstijgingen. Waar begin dit jaar werd verwacht dat de lang aanhoudende inflatie dit jaar eindelijk op een normaal niveau van 2 procent uitkomt, koerste die in april weer richting de 3 procent van vorig jaar. Vorige maand werd het leven vergeleken met een jaar geleden 2,8 procent duurder. Drie belangrijke economische indicatoren zijn negatief: En hoe mooi de bollenvelden rond Den Haag van de week ook in de lentezon schitterden: "Zo mooi bloeit de economie niet", oordeelt Van Mulligen als hij ook de cijfers van de economische groei uit de eerste drie maanden van dit jaar in handen heeft. Die was nog maar minimaal: 0,1 procent. Een kwartaal eerder kwam die groei nog uit op bijna 0,5 procent. Vier zware en milde recessies Van Mulligen is al een kwart eeuw hoofdeconoom bij het CBS. In die tijd zag hij vier zware en milde recessies komen en gaan. Normaal vormen stijgende prijzen, een kelderend consumentenvertrouwen en een minimale groei de opmaat voor economische stilstand of krimp. Twee of meer kwartalen van krimp op rij betekent een recessie. Toch is niet te zeggen of de eerste cijfers van dit jaar voorspellen dat we aan de vooravond van een recessie staan. Van Mulligen erkent dat het "zeker niet uit te sluiten is" dat het economische stoplicht straks van oranje op rood springt. Maar de minimale groei uit de eerste drie maanden wijst daar niet automatisch op, vervolgt hij: "De Nederlandse economie is nog steeds gegroeid. Een recessie is dit jaar niet uit te sluiten. Maar dit is er geen aanzet voor." En dat komt doordat de economische cijfers momenteel bijna "scorebord-journalistiek" aan het worden zijn. De Amerikaanse president Trump is zó grillig met zijn wereldwijde handelsruzies, de oorlog tegen Iran en wel of geen steun aan de NAVO en Oekraïne, dat alles de volgende dag weer kan omslaan. "Wat dat betreft is het een beetje per dag blijven kijken waar het heen gaat", concludeert Van Mulligen. Met een vredesakkoord in het Midden-Oosten zal het vertrouwen onder consumenten om weer flink geld uit te geven niet meteen terug zijn: "Maar goed, het zou weer kunnen meevallen als er ineens toch een redelijk snel herstel komt, besprekingen tussen Iran en de Verenigde Staten, en dat op termijn ook de productie van olie en gas vanuit de Perzische Golf weer op gang kan komen. Dan kan het meevallen." Geen heel mooi cijfer Zorgelijk is wel dat de financiële pijn van het 'olieconflict' in slechts één van de drie maanden uit het eerste kwartaal meetelt. "In januari en februari was er nog niks aan de hand", benadrukt Van Mulligen. Pas sinds maart betalen automobilisten de hoofdprijs aan de pomp door de blokkade van de Straat van Hormuz. Consumenten worden huiverig omdat zij vrezen dat die hoge prijzen straks ook in de supermarkt te zien zijn. Sinds de uitbraak van de pandemie in 2020 blijven consumenten huiverig, valt Van Mulligen op: "Dat is niet omdat ze geen geld hebben, want met de inkomens gaat het juist heel goed. Maar het is vooral het sentiment dat heel erg slecht is. Ook dit is weer voor heel veel mensen een reden om toch de hand op de knip te houden. Ook al hebben ze dat geld, ze geven het liever even niet uit." Ondertussen zit het nieuwe kwartaal al weer in maand twee, terwijl de Hormuz-blokkade voortduurt: "Het zou heel goed kunnen dat de effecten in dit kwartaal en later nog meer zichtbaar zijn. Wat dat gaat betekenen voor de groei, dat is op dit moment koffiedik kijken. Maar de meeste analisten zijn het er toch wel over eens dat dat geen heel mooi cijfer kan worden."

Economie: Economische groei en conjunctuurEconomie: Welvaart