vrijdag 9 oktober 2026

De Amerikaanse immigratiedienst ICE heeft in de stad New York een man neergeschoten in zijn auto. Volgens burgemeester Mamdani zat er ook een 5-jarig kind in de auto. De man is met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht, het kind bleef ongedeerd. De schietpartij leidde al snel tot protesten van buurtbewoners en politici. Mamdani zegt dat agenten van ICE de auto eerst omsingelden en vervolgens schoten losten. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid geeft weinig informatie over het incident, behalve dat het gaat om een man uit de Dominicaanse Republiek zonder geldige documenten. Ook zou hij banden hebben met een bende. Veroordeling Mamdani veroordeelt de schietpartij in felle bewoordingen. In een verklaring noemt hij het "een onaanvaardbare en zeer ernstige situatie". Ook zegt hij president Trump te bellen. "Ik zal dan eisen dat alle acties van ICE in onze stad gestaakt worden. Ik zal niet langer toekijken hoe ICE-agenten onze gemeenschappen terroriseren." "ICE moet uit onze buurten verdwijnen", gaat de verklaring van Mamdani verder. "ICE moet uit onze ziekenhuizen verdwijnen. ICE moet van onze straten verdwijnen. ICE moet bij onze kinderen vandaan blijven." De burgemeester sluit af met: "Schaf ICE af." Ook andere lokale politici spraken hun verontwaardiging uit. Zo zei de stadsdeelvoorzitter van de wijk The Bronx, waar het incident plaatsvond: "ICE, rot op!" Ook moedigde ze de menigte aan om zich te verzetten tegen de immigratiedienst. Demonstraties Kort na de schietpartij verzamelden zich demonstranten rond de plek van het incident. Zij hadden borden bij zich met teksten als: "Alle moordende ICE-agenten moeten de gevangenis in" en "Laat onze buren met rust". Ook bij het ziekenhuis waar het slachtoffer behandeld wordt, verzamelde zich een grote groep mensen. Daar kwam het tot een confrontatie tussen demonstranten en de politie. Sinds president Trump aan zijn tweede termijn in het Witte Huis is begonnen, hebben de immigratiediensten ICE en CBP (Customs and Border Protection) tienduizenden mensen opgepakt. Ook zijn er tientallen mensen beschoten, waarbij zeker elf doden vielen. Tientallen mensen die door ICE zijn gearresteerd, zijn omgekomen in detentiecentra, waar mensen onder erbarmelijke omstandigheden worden vastgehouden.

Maatschappijleer: Grondrechten en rechtsbescherming·Maatschappijleer: Politieke besluitvorming

Alfonso Cuarón beleefde met het regisseren van Harry Potter de mooiste twee jaar uit zijn leven. Bij het filmfestival van Busan in Zuid-Korea bekent de veelgeprezen maker van Harry Potter en de Gevangene van Azkaban dat hij eerst nog twijfelde om het project aan te pakken.

Een routinecontrole op wapens is in de Duitse deelstaat Beieren volledig uit de hand gelopen. Twee lokale inspecteurs, volgens Duitse media een 54-jarige vrouw en een man van 45, werden doodgeschoten door de 60-jarige bewoner van het huis waar de controle plaatsvond. De politie heeft de verdachte aangehouden. Dit duurde uren. Nadat de man de ambtenaren had gedood, verschanste hij zich in zijn woning in het dorpje Berngau. Om de politie buiten de deur te houden, had hij zijn woning gebarricadeerd. De politie rukte gistermiddag rond 14.00 uur met veel eenheden uit en omsingelde met specialistische teams en een gepantserd voertuig het huis. Ook vloog er een politiehelikopter boven de woning. Buurtbewoners werden opgeroepen om binnen te blijven. Ondertussen hield de politie telefonisch contact met de man. Toen hij bleef weigeren naar buiten te komen, drongen de arrestatie-eenheden vannacht rond 03.00 uur de woning binnen. Hierbij werden explosieven gebruikt en werd er gericht geschoten op de verdachte. De 60-jarige raakte bij zijn arrestatie lichtgewond door een kogel in zijn been. 'Onmiddellijk overleden' Waarom de man de ambtenaren doodschoot, is onduidelijk. De lokale politie meldt dat de controle een standaardprocedure betrof waarbij bijvoorbeeld gekeken zou worden of de wapenvergunningen van de man in orde waren en of zijn wapens correct waren opgeslagen. Er was geen intentie om de wapens in beslag te nemen. Aanvankelijk meldde de politie dat de mannelijke controleur was omgekomen, en de vrouw ernstig gewond was geraakt. Later werd dit bijgesteld. Een politiewoordvoerder zegt hierover: "We gaan ervan uit dat ze onmiddellijk is overleden als gevolg van de schietpartij." Over het motief van de schutter wil hij verder niets zeggen, schrijft Der Spiegel.

Maatschappijleer: Politieke instituties en actoren

De Franse regering zet onder druk van de aanhoudende onderwijsprotesten op korte termijn zo'n drieduizend invaldocenten in tegen het lerarentekort, schrijft minister van Onderwijs Édouard Geffray op X. Vakbonden zeggen dat de protesten ondanks deze maatregel doorgaan.

Economie: Arbeidsmarkt·Maatschappijleer: Sociaal beleid

De Nederlandse industrie produceerde in augustus 12 procent meer dan in diezelfde maand een jaar eerder. Dat is de grootste toename in ruim vier jaar.

Economie: Economische groei en conjunctuur

De productie van de Nederlandse industrie is in augustus met 12 procent gegroeid ten opzichte van een jaar eerder. Het gaat om de grootste stijging in vier jaar tijd. Er is vooral veel vraag naar machines.

Economie: Economische groei en conjunctuur·Economie: Vraag en aanbod

Onder druk van de aanhoudende demonstraties heeft de Franse regering toegezegd dat er 3000 extra leerkrachten komen. Maar de druk op Frankrijk om de overheidsfinanciën aan te pakken is minstens zo groot. Frankrijk heeft, al sinds de Franse revolutie van 1789, een traditie van massale protesten die op geweld uitlopen. En, om twee recente voorbeelden te noemen, of het nu gaat om investeren in schoolgebouwen of het terugdraaien van pensioenbezuinigingen: het tegemoet komen aan de eisen van de demonstranten, kost de staat geld. Geld dat er niet is. "De opgave om te bezuinigen was al heel groot, maar door de oplopende rentes wordt het nog veel moeilijker", zegt Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars. Volgens een door de Franse regering aangesteld panel van economen, moet er 126 miljard euro bezuinigd worden om tegen 2032 de staatsschuld te stabiliseren. "Dat gaat dat pijn doen", zegt Wijffelaars, "want je kunt niet alle huishoudens en bedrijven ontzien". Schuldenberg Frankrijk geeft structureel meer uit dan er binnenkomt, en ook meer dan volgens het stabiliteitspact van de EU is toegestaan. En dus loopt de Franse staatsschuld op. Volgens de laatste Europese statistieken bedraagt deze ruim 3500 miljard euro. De schuld van Frankrijk is gestegent tot 119 procent van het bnp (het totale jaarlijkse nationale inkomen). Een schuld van maximaal 60 procent wordt in de EU wenselijk geacht. Frankrijk is al regelmatig door de EU op de vingers getikt vanwege het hoge begrotingstekort en de hoge staatsschuld. Afnemend vertrouwen Ook beleggers kijken kritisch naar Frankrijk. Het vertrouwen dat het land op lange termijn zijn schulden kan afbetalen daalt. Dat blijkt uit de oplopende rente op staatsschuld. Wie voor 10 jaar geld uitleent aan Frankrijk, krijgt nu bijna 5 procent rente per jaar. Anderhalf jaar geleden was dat nog 3,5 procent. Beleggers eisen een hogere rente omdat ze twijfelen aan de kredietwaardigheid van Frankrijk. En dus heeft het land niet alleen te maken met een hoge schuld, maar neemt de rente ook een steeds grotere hap uit de begroting. Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin: Terwijl de Franse schulden en rentelasten verder oplopen, zit de regering van premier Sébastien Lecornu in een lastig parket. De komende periode moet hij de begroting voor 2027 door het parlement zien te krijgen. Maar net als in Nederland heeft de regering geen meerderheid. Vorig jaar bleek dat al een enorme uitdaging, maar kwam Lecornu er dankzij een deal met de socialisten uit. Dit jaar wordt het lastiger; met de presidentsverkiezingen in het vooruitzicht zullen oppositiepartijen zich niet snel willen branden aan impopulaire bezuinigingen. Lecornu heeft wel een troef; hij zou eventueel buiten het parlement om de begroting er doorheen kunnen loodsen. Maar eerder heeft de inzet van dat omstreden wetsartikel tot een regeringsval geleid - dus het is ook een risico. Ook andere landen hebben een zeer hoge staatsschuld, zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Zelfs Nederland en Duitsland zien de rente oplopen. Maar in Frankrijk stijgt de rente een stuk harder. Dat renteverschil, de 'spread' genoemd, was een jaar geleden nog 0,8 procent. Inmiddels is dat 1,5 procent. "Dat lijkt misschien weinig, maar het is wel een punt van zorg", zegt ING-econoom Bert Colijn. Gezien de grootte van de staatsschuld, gaat het om miljarden. "Als dat verschil te groot wordt, leidt dat tot twijfels bij beleggers, banken en andere landen over de kracht van de hele Europese Unie", legt Colijn uit. Eurocrisis Dat doet denken aan 2010, toen de Griekse schuldencrisis losbarstte. De enorme schuld van Griekenland leidde tot afnemend vertrouwen in de euro. Na lang crisisoverleg verschafte de EU noodleningen aan het land. Dat zorgde ervoor dat Europa politiek bij elkaar bleef en de euro niet verder wegzakte. Volgens Colijn kan de druk op de Europese Centrale Bank om te hulp te schieten toenemen, maar is het echt eerst aan Frankrijk om zelf de problemen op te lossen.

Economie: Overheidsbeleid·Maatschappijleer: Politieke besluitvorming

Zonder stok achter de deur wordt het een stuk moeilijker om het polderoverleg te laten slagen, denkt Mathijs Bouman. Wat gebeurt er als de polder er niet uitkomt?

Economie: Collectieve goederen en belastingen·Maatschappijleer: Politieke besluitvorming

De afgelopen maanden heb ik veel geleerd over het open sociale web en de pogingen om ons internet te hervormen. Ook NRC heeft inmiddels een teen in het badwater. We hebben een prille eigen server op Mastodon, een alternatief sociaal netwerk. Nu begint het echte werk: de inhoud.

Nederlands: Informatieve teksten·Maatschappijleer: Cultuur en identiteit

China stelt alles op alles om de AI-race met de Verenigde Staten te winnen, en heeft goede kaarten. Xi Jinping wil van AI een van de pijlers maken onder de Chinese wereldorde, zo betoogt Jan van der Putten.

Economie: Internationale economische betrekkingen·Maatschappijleer: Politieke instituties en actoren

Terwijl de Oranjevrouwen zich nog moeten plaatsen voor het WK zijn er zorgen over het Nederlandse vrouwenvoetbal. Budgetten krimpen, talenten vertrekken massaal naar het buitenland en de Eredivisie is wéér op de schop gegaan. "We hobbelen achter de rest aan."