Economie

Energieprijzen gaan nog veel verder omhoog: 'Niet verduurzamen kost je geld'

De komende jaren gaan de energieprijzen nog veel verder omhoog, door een stapeling van beleidsmaatregelen uit Den Haag en Brussel. Onderzoeksbureau CE Delft heeft voor het eerst alle maatregelen op een rijtje gezet en laat de effecten zien voor huishoudens. Wat opvalt: verduurzamen van je huis en je auto kan je letterlijk duizenden euro’s per jaar opleveren.

Landelijke OV-staking van start: geen trams, treins, metro's en bussen

In het hele land staken zowel de landelijke als regionale diensten. Bussen, trams, metro's, treinen rijden daarom niet. De vakbonden staken vanwege de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Huishoudens kleiner deel inkomen kwijt aan belasting, vooral gepensioneerden

Nederlanders hoefden de afgelopen jaren in verhouding steeds minder van hun inkomen aan belastingen te betalen. Die zogeheten belastingdruk is voor gepensioneerden het meest gedaald. Alleen hoge inkomens bleven de afgelopen jaren in verhouding veel belasting betalen.

Live: Futures wijzen op duidelijk lagere opening Europese beurshandel

Met de olieprijs vrijwel op $100 per vat, een weinig inspirerend Azië en een lager gesloten Wall Street ziet het ernaar uit dat de Europese aandelenmarkten straks om negen uur beduidend lager van start gaan.

Stijging van olieprijs maakt noodhulp duurder: 'Dit kost kinderlevens'

De aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran drijven de olieprijs omhoog. Dat heeft impact op de levering van noodhulp. Hulporganisaties hebben steeds meer moeite om levensreddende middelen op de juiste plek te krijgen, blijkt uit een rondgang van NU.nl.

Amsterdam losing 38 percent of its coveted business hotel guests

Goederenvervoer binnenvaart flink lager door droogte

De lage waterstanden deze zomer waren een groot probleem voor de binnenvaart. In augustus is er bijna 19 procent minder gewicht aan goederen vervoerd dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Door de aanhoudende droogte daalde de vaardiepte, waardoor schepen minder zwaar beladen konden worden. In totaal werd er 21,8 miljoen ton vervoerd. Dat is het laagste vervoerde gewicht in de maand augustus in de afgelopen vijftien jaar. In augustus bedroeg het gemiddelde gewicht per schip zo'n 1299 ton, terwijl dat normaal rond de 1500 ton ligt. Het is niet de eerste keer dat het vervoerde gewicht in de binnenvaart fors afneemt door lage waterstanden: dit gebeurde in 2018 en 2022 ook. Verschillen Naar bijna elk land werd er minder vervoerd via de binnenvaart. Het vervoer tussen Nederland en Duitsland nam het sterkst af. Er ging bijna 40 procent minder gewicht aan goederen naar Duitsland, en omgekeerd kwam er voor een kleine 50 procent minder naar Nederland. Het overgrote deel gaat via de Rijn, waar het waterpeil bij Lobith deze zomer lager stond dan ooit. Ook van en naar Frankrijk daalde het binnenvaartvervoer sterk. Het vervoer van en naar België nam juist toe. "Dit wordt vooral verklaard door meer vervoer van natte bulkgoederen, zoals aardolie en aardolieproducten", zegt CBS-onderzoeker Marjolijn Jaarsma. Dat er meer vervoer was van aardolie koppelt ze aan de oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz. "Hierdoor moet er flexibeler omgegaan worden met bestaande voorraden en is er meer uitwisseling om tekorten of uitval op te vangen."

ASML gaat samenwerken met Taiwanese chipgigant TSMC om zijn nieuwste chipmachines te upgraden

Chipmachinemaker ASML smeedt een coalitie van chipfabrikanten om zijn meest geavanceerde High-NA EUV-machine te upgraden, samen met chipgigant TSMC. Het doel: snellere AI-chips.

Chinese export blijft stijgen, vooral groei van auto’s en hightech

De thuismarkt voor veel Chinese bedrijven is juist zwak, als gevolg van laag consumentenvertrouwen en moordende concurrentie. De EU maakt zich grote zorgen over de stijgende Chinese export, die de Europese industrie hard raakt.

Files op N-wegen bij Nijkerk in eerste ochtendspits na onverwachte sluiting A28

De eerste ochtendspits sinds de sluiting van de A28 bij Nijkerk zorgt dinsdagochtend voor files op verschillende N-wegen. De snelweg werd maandag afgesloten omdat de veiligheid van een brug over de Arkervaart niet kan worden gegarandeerd. Op de A1 en A50 valt de vertraging vooralsnog mee.

Live: Futures wijzen op lagere start Europa, winst van Kospi verdampt

De Zuid-Koreaanse techaandelen begonnen met stevige winsten aan de dag. Inmiddels zijn die deels verdampt. De olieprijs blijft hoog na aanvallen van de Houthi’s vanuit Jemen op Saoedi-Arabië.

‘De katholieke kerk mag wél meer uitgeven aan zorg’

Dollemansrit van 30-jarige man eindigt met arrestatie en vondst van zeventien tanks lachgas

Als de 30-jarige Appie in zijn auto door Vlaardingen rijdt, wil de politie hem controleren. Daar werkt hij echter niet aan mee: hij gaat er vandoor en dus zetten agenten de achtervolging in.

Snapchat voor tweede keer aangeklaagd door Nederlandse claimstichting

Stichting Massaschade & Consument gaat Snapchat maandag aanklagen omdat het te weinig zou doen om gebruikers te beschermen tegen verslaving. De stichting eist dat verslavende elementen zoals streaks worden uitgeschakeld.

Live: Voortdurend conflict VS‑Iran doet olieprijs stijgen

De financiële markten in de Verenigde Staten blijven vandaag gesloten vanwege een feestdag en dat betekent doorgaans minder handel in Amsterdam. De prijs van ruwe olie stijgt verder.

Hou maar op met die mopjes, de Nederlandse ambtenaar doet zijn werk juist prima

Olieprijzen gaan weer omhoog na sterke daling dag eerder

Planbureaus: versoepelen EU-klimaatregels drukt energiekosten nauwelijks

Staal, chemicaliën en plastics zijn de bouwstenen voor de maakindustrie. In fabrieken maken die er auto's, meubels of andere spullen van. Maar de laatste jaren hebben Europese makers van deze bouwstenen het zwaar. Zo betalen ze bijvoorbeeld meer voor energie dan Chinese en Amerikaanse concurrenten. Experts als voormalig ECB-topman Mario Draghi zijn bang dat fabrieken vertrekken of sluiten. Net nu Europa minder afhankelijk probeert te worden van bijvoorbeeld datzelfde China. Mede daarom kwam de Europese Unie in juli met een versoepeling van de belangrijkste klimaatregel die bedrijven laat betalen voor hun uitstoot. Bedrijven krijgen langer de tijd, en meer hulp, om hun CO2-uitstoot naar nul te brengen. Maar om de energiekosten van bedrijven te verlagen zijn de plannen niet erg effectief, stelt een rapport van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). "We krijgen er niet zoveel prijsverlaging uit", zegt CPB-onderzoeker Herman Vollebergh, "maar je krijgt er wel een heleboel extra CO2-emissies voor terug." Andere maatregelen effectiever Vollebergh zegt dat de plannen de energiekosten wel drukken, maar dat dit voor de meeste bedrijven te weinig is om te helpen. De daling valt ook in het niet bij de gestegen olie- en gasprijzen door de gevolgen van de Iranoorlog. Om energie goedkoper te maken kan je beter naar andere middelen grijpen, zegt Vollebergh. Het verlagen van de energiebelasting, vooral op stroom, zou bedrijven meer helpen. Sinds 2005 moeten grote bedrijven in Europa voor elke ton CO2 die vrijkomt bij het verbranden van aardgas, olie en steenkool een recht hebben. Die rechten werden steeds duurder en kosten inmiddels ruim 80 euro per stuk. Bedrijven hebben zo een prikkel om steeds minder fossiele brandstoffen te gebruiken. Elk jaar komen er minder rechten bij, zodat de industrie uiteindelijk helemaal geen CO2 meer uitstoot. Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra stelde in juli voor om dit systeem aan te passen. Zo wil hij onder meer het aantal rechten langzamer terugbrengen naar nul. Dat moet leiden tot lagere prijzen voor rechten, wat het gebruik van fossiele energie weer goedkoper moet maken voor de industrie. Hoekstra wil bedrijven ook meer steun geven om te verduurzamen. Kostendaling energie beperkt Volgens de berekeningen van het CPB en PBL gaan de prijzen van rechten inderdaad met ruim een tiende omlaag in Hoekstra's pakket. Maar dat drukt de energiekosten nauwelijks. Bedrijven betalen voor het gebruik van een megawattuur aan gas 2 euro minder aan CO2-kosten, raamt het CPB. De marktprijs van die hoeveelheid gas is op dit moment ruim 70 euro. Het Europese emissiehandelssysteem (ETS) ETS staat voor Emission Trading System, het Europese emissiehandelssysteem voor uitstootrechten van broeikasgassen. Het bestaat sinds 2005 en regelt dat bedrijven moeten betalen voor hun CO2-uitstoot. Voor elke ton CO2 die ze uitstoten, moeten ze een certificaat kopen, vooral grote bedrijven en elektriciteitscentrales die relatief veel CO2 uitstoten. Lange tijd waren de prijzen van de CO2-rechten laag, waardoor de prikkel voor bedrijven om te verduurzamen niet sterk was. Daarom wordt het aantal rechten nu elk jaar minder. Daardoor kunnen de bedrijven elk jaar iets minder uitstoten en wordt uitstoten duurder. Zo dwingt het systeem Europese bedrijven om te verduurzamen. Uiteindelijk moet de uitstoot van de Europese Unie naar netto nul in 2050. Hoekstra's plannen leiden tot fors meer uitstoot in de EU over de komende 25 jaar. Netto zou het gaan om een toename van ruim elf keer de jaarlijks uitstoot van Nederland. Het rapport maakte een ruwe doorrekening met lang niet alle plannen van Hoekstra. Dat is volgens Vollebergh ook niet nodig. Er is alleen gekeken naar maatregelen die invloed hebben op de prijs van rechten. Die wordt vooral bepaald door het aantal rechten dat op de markt is. Andere plannen van Hoekstra, zoals extra hulp om te verduurzamen, helpen bedrijven om te concurreren, maar zouden de prijs niet erg veranderen. Felle kritiek Direct na de presentatie konden de plannen van Hoekstra op kritiek rekenen. Milieuorganisatie zagen ze als een onaanvaardbare afzwakking van de aanpak van klimaatverandering. Maar ook in het bedrijfsleven waren de reacties wisselend. Sommige belangenbehartigers zagen het als een stap in de goede richting. Cefic, de Europese koepel voor de chemische industrie, stelde dat de plannen "tekortschieten om de oplopende CO2-kosten aan te pakken". Hoekstra zei destijds dat de Europese klimaatdoelen niet in gevaar komen door de aanpassingen aan het systeem voor uitstootrechten. De EU wil in 2040 de CO2-uitstoot met 90 procent hebben teruggebracht ten opzichte van 1990. "Dit voorstel is daarmee volledig in lijn", aldus Hoekstra in juli. In Brussel gaat er nog flink worden onderhandeld over de plannen. Het is onwaarschijnlijk dat ze in deze vorm de eindstreep halen. De Europese landen zijn verdeeld. Sommige lidstaten willen zelfs het hele systeem voor CO2-rechten schrappen of pauzeren.

Kyle (11) volgt zijn hart en kiest voor praktijkgericht vmbo: ‘Het liefst word ik timmerman’

Als kleuter sliep hij niet met knuffels in zijn bed, maar met een plastic hamer en zaag. De 11-jarige Kyle Ghijsens kiest welbewust voor praktijkgericht vmbo. En dat doen steeds minder leerlingen. „De hele dag in de boeken is niks voor mij. Ik leer veel meer als ik het kan zien of voelen.”

Trump deed in juni meer dan duizend beurstransacties, ter waarde van 263 miljoen dollar

Diamanten zijn voor altijd, of toch niet? 'Jongeren hebben andere prioriteiten'

De wereldwijde diamantsector zit in zwaar weer, merken ook juweliers en diamantairs in Nederland. 's Werelds toonaangevendste diamantbedrijf, De Beers, kondigde vorige maand aan de de grootste diamantmijn in Zuid-Afrika voor twee jaar te sluiten. De Venetia-mijn levert ongeveer 40 procent van de jaarlijkse diamantproductie van Zuid-Afrika. De maatregel is een reactie op de langdurige terugval van de markt voor natuurlijke diamanten. Dat blijkt ook uit de handelscijfers van Antwerpen, de diamanthoofdstad van Europa, waar de diamanthandel de afgelopen jaren fors tegenviel. Vorig jaar nam de handel met 22 procent af. Afrika-correspondent Elles van Gelder: "Zuid-Afrika heeft te maken met grote werkloosheid en dit zet banen nog verder onder druk. Hoeveel banen er verdwijnen is nog niet vastgesteld, maar er wordt gesproken over ruim 1200. De grootste mijnwerkersvakbond van Zuid-Afrika NUM spreekt van een verwoestende klap voor werknemers en hun gezinnen mede omdat Venetia een van de belangrijkste werkgevers is in de regio. Als De Beers werknemers ontslaat, voelen niet alleen de gezinnen van de mijnwerkers dit maar ook leveranciers van de mijn en winkels in die gemeenschap. Mijnvakbond NUM is boos over dit besluit. Volgens de vakbond weet De Beers al langer dat de diamantmarkt in problemen verkeert en moet het bedrijf eerst andere manieren zoeken om kosten te besparen. De diamantmijnen in Zuid-Afrika hebben de afgelopen tien jaar meer dan 7000 banen verloren. Dat is een daling van 38 procent. Dit komt dus niet uit de lucht vallen." Rob van Beurden, diamanthandelaar en directeur van Diamond House in Antwerpen, zegt dat de waarde van natuurlijke diamanten sinds maart 2022 bijna is gehalveerd. Vooral stenen lager dan twee karaat vinden moeilijk aftrek. Daar zijn verschillende oorzaken voor, waaronder de populariteit van synthetische diamanten. Deze kweekdiamanten worden in laboratoria gemaakt en zijn nauwelijks van natuurlijke varianten te onderscheiden. Vooral jongeren staan open voor deze alternatieven, merkt ook Van Beurden. "Generatie Z en millennials hebben een ander bestedingspatroon dan oudere generaties", zegt Van Beurden. "Ze besteden hun geld liever aan kleurstenen, zilver of ervaringen zoals festivals of een lange reis. Hun prioriteiten liggen elders." Er zijn natuurlijk wel uitzonderingen. "Zo blijft er ook nog een groep jonge kopers die een diamant zien als een investering of waardevast product dat later aan de kleinkinderen kan worden doorgegeven." Ook zogenoemde gerecyclede diamanten zijn in trek, merkt Van Beurden op. Dat zijn edelstenen die een tweede leven krijgen bij jonge stellen die gaan trouwen. "Ze erven bijvoorbeeld een oude diamant van hun moeder of grootmoeder en laten die opnieuw slijpen of in een montuur naar eigen keuze plaatsen." Subtieler Robert den Haag, juwelier en inkoper bij Klumpers in Leidschendam, ziet dat de marktomstandigheden veranderen. "Sieraden met diamanten vinden sommige jongeren te klassiek. Bij nieuwe merken, zoals Miss Spring, zie je veel subtiele kleurstenen. Vooral voor ringen zijn die in opkomst." Voor de peridoot, een olijfgroene edelsteen, ben je bovendien een stuk minder geld kwijt, zegt Den Haag. Ook saffieren, robijnen en blauwe spinellen zijn populair. Voor trouwringen blijft de diamant voor veel klanten echter favoriet. Dat de natuurlijke diamant zijn glans heeft verloren, is vooral te merken in de Verenigde Staten, zegt zowel Van Beurden als Den Haag. Daar zijn de synthetische of lab-grown diamanten inmiddels goed voor ruim 50 procent van de verkochte verlovingsringen. Ecologisch verantwoord Dankzij kweekdiamanten is de diamant niet langer alleen weggelegd voor welgestelden. Zeeman verkocht vorig jaar bijvoorbeeld een lab-grown diamant van 0,10 tot 0,12 karaat voor 30 euro. Dat is goed nieuws voor consumenten, maar deze ontwikkeling kent ook een keerzijde. "Er komen steeds meer fabrieken voor lab-grown diamanten, met name in China en India, die elkaar kapot concurreren", zegt Van Beurden. "Op een gegeven moment implodeert die markt." Inmiddels komt zo'n 20 procent van alle verkochte diamanten uit een fabriek, zegt Federatie Goud en Zilver, de branchevereniging voor ondernemers in onder andere edelstenen. Naast de prijs maakt ook de lagere ecologische voetafdruk synthetische diamanten aantrekkelijk. "Dat klopte in het begin", zegt Van Beurden. Toen was die voetafdruk aanzienlijk kleiner dan die van natuurlijke diamanten. "Maar inmiddels is het zo'n massaproduct geworden." Juwelier Den Haag hoopt na enkele moeilijke jaren voor de diamantmarkt op een omslag. Daarvoor kijkt hij naar de diamantprijzen, die vorige maand een lichte stijging lieten zien. "De diamant gaat het echt wel winnen."

Steeds minder brugklassers naar vmbo: ‘Ouders denken te vaak aan henzelf en niet aan het kind’

Trump legt nieuwe handelstarieven op, Canada slaat terug, ‘dollar voor dollar’

Onderhandelingen Canada en VS mislukt, importheffingen naar 50 procent

De Verenigde Staten en Canada zijn er niet in geslaagd een handelsakkoord te bereiken. Daarop heeft de VS aangekondigd 50 procent importheffingen te zullen opleggen op bepaalde producten uit Canada. Het is een escalatie van de spanningen tussen de twee buurlanden en aloude bondgenoten. Vandaag zouden de nieuwe handelstarieven van de VS al in werking moeten treden. Het besluit van de Amerikaanse regering volgt op drie dagen van overleg in Washington tussen de Canadese minister van Handel LeBlanc en de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Greer. 'Dollar voor dollar vergelden' Omdat er geen akkoord is bereikt, heeft Canada zijn onderhandelaars teruggehaald. "De wijzigingen op het laatste moment in de door de VS voorgestelde voorwaarden waren oneerlijk, oneconomisch en zetten de betrouwbaarheid van elke overeenkomst op de proef", zei de Canadese premier Carney. Hij kondigde aan dat Canada de nieuwe tarieven "dollar voor dollar" zal vergelden. De VS wijst juist naar Canada als verantwoordelijke voor het mislukken van de onderhandelingen. Volgens Greer was het Amerikaanse aanbod "toekomstgericht" en omvatte het een "historisch economisch en nationaal veiligheidspartnerschap". Het vastlopen van de gesprekken komt toch nog als een verrassing. Twee dagen geleden leek het er nog op dat de twee Noord-Amerikaanse landen eruit zouden komen. Er zijn geen verdere gesprekken gepland. De landen verkochten vorig jaar voor 880 miljard dollar aan goederen en diensten aan elkaar. De nieuwe importheffingen treffen ongeveer 5 procent van wat Canada jaarlijks naar de Verenigde Staten exporteert. Hoewel de nieuwe maatregelen dus een relatief klein deel van de Canadese export betreft, komen ze boven op de al bestaande Amerikaanse importheffingen op staal, hout en auto's.

40 biljoen dollar: loopt de schuld van de VS uit de hand? Dit moet je weten

40.000.000.000.000 dollar, oftewel 40.000 miljard: zo hoog is de Amerikaanse staatsschuld. Dat is een verdubbeling in minder dan tien jaar tijd. Ondertussen stijgt de rente, wat er ook aan bijdraagt dat de VS steeds meer aan rentelasten kwijt is. Hoe houdbaar is dat?

Leven met een AI-assistent die alles van je weet: het ‘zonnige’ toekomstbeeld van Mark Zuckerberg

Ik heb het ruim 6.500 woorden tellende essay van Mark Zuckerberg over de toekomst van AI van voor tot achter gelezen. Hieronder zal ik aanstippen waarom Zuckerbergs zonnig bedoelde toekomstbeeld eigenlijk een nachtmerriescenario is.

Harry en Meghan gaan terug naar het land waar niemand op ze zit te wachten: ‘Het geld lijkt op te raken’

Prins Harry en Meghan moeten bergen verzetten na hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk eind deze maand om wantrouwen en cynisme weg te nemen. „Het lijkt erop dat hun geld opraakt.”

De Limburgse Franka bleek met haar aardewerken asbak van Picasso een niet te onderschatten onderhandelaar