vrijdag 6 november 2026
Vakdossier

Economie

Examenstof en actuele nieuwsartikelen die eraan raken — per niveau, domein en subdomein.

EconomieFD6 nov

Zwakke vraag in Europa drukt resultaat van staalproducent Aperam

Het aangepaste brutobedrijfsresultaat kwam in het derde kwartaal uit op €105 mln, iets lager dan analisten hadden verwacht. De ceo spreekt niettemin van het ‘beste derde kwartaal in vier jaar’.

C1: Vraag en aanbod·B2: Economische groei en conjunctuur

EconomieNOS4 nov

ING opent eind deze maand de deuren op Saba en Sint-Eustatius

Inwoners van Saba en Sint-Eustatius kunnen vanaf eind deze maand weer bij een Nederlandse bank bankieren. ING opent op 24 november een kantoor op Sint-Eustatius. Twee dagen later gaan de deuren open van een ING-filiaal op Saba. Met de opening van de kantoren kunnen inwoners van Caribisch Nederland voor het eerst in jaren weer een rekening openen bij een Nederlandse bank. Anderhalf jaar geleden ontvouwde ING plannen om terug te keren naar de Nederlandse eilanden in het Caribisch gebied. Dit zou gebeuren met "dezelfde dienstverlening zoals op Texel", beloofde de bank. Hiervoor moest nog wel veel worden geregeld. De eilanden zijn zogeheten bijzondere Nederlandse gemeenten, maar vallen niet onder de Europese Economische Ruimte. Er wordt betaald met Amerikaanse dollars. Dat maakt het voor een Nederlandse bank wettelijk uitdagend om rekeningen en contant geld aan te bieden. Weg van de eilanden Mede daarom trok ING in 2009 de stekker uit de Netherlands Caribbean Bank. Internetbankieren bij ABN Amro kan nog wel, alleen neemt deze bank geen nieuwe klanten van de eilanden meer aan. Rabobank doet dat alleen als iemand een "duidelijke economische link" met Nederland heeft. Voor een bankrekening moesten inwoners naar buitenlandse banken, wat ook omslachtig is. ING zegt nu aan alle wet- en regelgeving te hebben voldaan om de dienstverlening op de eilanden te hervatten. In eerste instantie kunnen inwoners en ondernemers van Sint-Eustatius en Saba bij ING een betaalrekening openen, een betaalpas aanvragen en digitaal bankieren. De online en telefonische klantenservice gaat via de normale dienstverlening van ING. Het contant geld is te krijgen via nieuwe geldautomaten die De Nederlandsche Bank (DNB) heeft geplaatst. ING noemt de eerste twee kantoren op Sint-Eustatius en Saba een "eerste stap in de verdere ontwikkeling van de dienstverlening op de eilanden". Op Sint-Eustatius wonen ongeveer 3200 mensen, op Saba ruim 2000. ING zegt met de bankkantoren te willen bijdragen aan de economische ontwikkeling van de eilanden.

G2: Internationale economische betrekkingen

EconomieNOS4 nov

Inflatie stijgt verder tot 3,7 procent in oktober, boodschappen iets goedkoper

De prijzen zijn in oktober meer gestegen dan in de maand ervoor. De inflatie bedroeg 3,7 procent, in september was dat 3,4 procent. Dat staat in de voorlopige raming van het CBS. Het inflatiecijfer betekent dat de prijzen in oktober 3,7 procent hoger waren dan in dezelfde maand een jaar eerder. Het definitieve cijfer komt 10 november, dan kan het nog worden bijgesteld. Bij de eerste raming is van een aantal productgroepen de prijsverandering berekend. Zo werd duidelijk dat boodschappen iets goedkoper werden, maar energie, inclusief motorbrandstoffen, werd duurder. Maand op maand Bij de vergelijking van maand op maand in plaats van jaar op jaar geldt dat de prijzen in oktober 0,7 procent hoger lagen dan in september. Gemiddeld waren in de afgelopen tien jaar de prijzen in oktober gemiddeld 0,5 procent hoger dan in september. Het CBS meldt daarbij dat bij de vergelijking van twee opeenvolgende maanden rekening moet worden gehouden met seizoensinvloeden. Zo is kleding tijdens de uitverkoop goedkoper. De prijzen zijn dan tijdelijk lager, maar het is geen structurele prijsdaling.

B1: Welvaart·B2: Economische groei en conjunctuur

EconomieNU.nl3 nov

Noord-Korea ontkent betrokkenheid bij cryptoroof Binance: 'Provocatie'

Noord-Korea ontkent verantwoordelijk te zijn voor mogelijk de grootste cryptodiefstal ooit. Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, noemt de Amerikaanse beschuldigingen aan het adres van Noord-Korea "ernstige politieke provocatie", meldt staatspersbureau KCNA.

G2: Internationale economische betrekkingen

EconomieRTL Nieuws2 nov

Branche op z'n kop: 15.000 uitzendbureaus mogen alleen nog werken met toestemming

Zo'n beetje alle uitzendbedrijven in Nederland, groot en klein, mogen vanaf komend jaar alleen nog personeel uitlenen als ze groen licht krijgen van de overheid. Nieuwe regels en een nieuwe autoriteit moeten misstanden in de sector voorkomen, maar zetten die ook op zijn kop: naar schatting moeten 15.000 bedrijven door de ballotage.

C3: Arbeidsmarkt

EconomieNU.nl18 okt

Handel met Rusland blijft lucratief, maar bedrijven lopen risico

De Europese Unie heeft deze week bijna zestienhonderd bedrijven en personen toegevoegd aan de sanctielijst tegen Rusland. Toch bereiken verboden goederen het land nog steeds via omwegen. Bedrijven die daaraan meewerken, kunnen veel geld verdienen, maar spelen ook met vuur.

G2: Internationale economische betrekkingen

EconomieNU.nl17 okt

Trump ziet af van Russische sancties en heffingen die Congres had goedgekeurd

De Amerikaanse president Donald Trump ziet af van zware importheffingen op Russische energie. Die waren goedgekeurd door het Congres in een wet die is vernoemd naar de overleden senator Lindsey Graham. Volgens Trump gaan ze in tegen het nationale belang.

G2: Internationale economische betrekkingen

EconomieNOS17 okt

Van scholieren tot gele hesjes: Frankrijk maakt zich op voor dag van massaprotesten

Demonstraties, snelwegblokkades en acties bij brandstofdepots: in heel Frankrijk zijn vandaag protesten. Scholieren en studenten hebben, zoals in de afgelopen weken, opnieuw aangekondigd de straat op te gaan, maar dit keer hebben ze gezelschap. Want ook boeren, taxichauffeurs en, terug van weggeweest, de gele hesjes sluiten zich aan. Voor de regering is het een bepalende dag: grijpt de woede van de scholierenprotesten verder om zich heen en staat Frankrijk de komende maanden een nieuwe convergence des luttes te wachten waarbij verschillende protestbewegingen samensmelten tot één groot massaprotest? Half miljoen berichten De datum 17 oktober ging in september al rond op sociale media, maar kreeg pas echt vaart met de opkomst van de scholierenprotesten. Die gaan inmiddels hun vierde week in. Volgens dataonderzoek in opdracht van de krant Le Monde zijn op Franse sociale media meer dan 460.000 berichten over '17 oktober' gepubliceerd. Wat deze protestdag extra bijzonder maakt, is dat uiteenlopende groepen de handen ineenslaan: van jong tot oud en van links tot rechts. Acties zijn aangekondigd door scholieren en studenten, maar ook door boerenvakbonden, brandweerpersoneel, taxichauffeurs en verpleegkundigen. Hun redenen om de straat op te gaan lopen uiteen, maar één ding hebben ze gemeen: de groeiende onvrede over de stijgende kosten voor het dagelijks leven en het regeringsbeleid. Vooral de hoge brandstofprijzen en de dalende koopkracht raken Fransen hard in hun portemonnee. Voormalige kopstukken van de gele hesjes hebben gezegd zich bij de protesten aan te sluiten. De regering volgt die ontwikkeling met zorg. In 2018 en 2019 wist de gelehesjesbeweging, die op een gegeven moment ook oversloeg naar België en Nederland, elke zaterdag het openbare leven in Frankrijk lam te leggen door onder meer snelwegen en rotondes te blokkeren. Wat toen begon als protest tegen hoge brandstofprijzen groeide uit tot een brede volksbeweging. De protesten liepen geregeld uit op grootschalige rellen. Op verzoek van minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft premier Lecornu daarom voor morgen een crisisoverleg aangekondigd met betrokken ministeries. Ze houden er rekening mee dat de protesten gewelddadig kunnen worden. Nuñez zei gisteren op de Franse radio het gebruik van flitsgranaten niet uit te sluiten. Vorige week zette de politie een type flitsgranaat niet langer in, nadat een scholier zijn hand was kwijtgeraakt. Daar lijkt hij nu van terug te komen. "Agenten moeten alle wapens die zij tot hun beschikking hebben, kunnen gebruiken", aldus Nuñez. Hoewel de regering de afgelopen weken probeerde de scholierenprotesten onder controle te krijgen, onder meer met hard politieoptreden en verschillende handreikingen, heeft dat tot nu toe weinig uitgehaald. Dinsdag gingen opnieuw honderdduizenden scholieren en studenten de straat op. Regering zit klem Om de scholieren en de andere demonstranten tegemoet te komen, heeft de regering financieel nauwelijks bewegingsruimte. Frankrijk geeft structureel meer uit dan er binnenkomt, waardoor de staatsschuld torenhoog is en blijft oplopen. Tegelijkertijd neemt het vertrouwen van beleggers in de Franse economie af. De regering staat dit najaar dan ook voor een bijna onmogelijke opdracht: een begroting met tientallen miljarden aan bezuinigingen door het parlement loodsen. Bezuinigen is hard nodig om de overheidsfinanciën weer een beetje op orde te krijgen, maar kan de woede op straat juist verder aanwakkeren. De regering zit dus klem. "Op 17 oktober gaan we geschiedenis schrijven", schreef een jongere afgelopen week op TikTok. Online wordt een interactieve kaart gedeeld waarop mensen hun protestactie kunnen aanmelden. De teller staat vanochtend op bijna 1800 acties. In hoeverre al die acties van de grond komen en hoe massaal mensen komen opdagen? Dat zal de komende uren moeten blijken.

B1: Welvaart

EconomieRTL Nieuws16 okt

Arbeidsuitbuiting in Nederland toegenomen, bestraffing blijft 'dramatisch laag'

Het aantal meldingen van arbeidsuitbuiting in Nederland is het afgelopen jaar toegenomen met 13 procent. Dat meldt de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen in een jaarlijks rapport. Ook meldingen over seksuele uitbuiting namen toe. "Blijft nog te vaak onder de radar."

C3: Arbeidsmarkt

EconomieRTL Nieuws15 okt

Maartje verloor 25.000 euro door datingfraude: 'Omgeving kan helpen'

Maartje Olislagers (43) dacht de liefde te hebben gevonden toen ze online een man ontmoette die zich voorstelde als de Amerikaanse cryptohandelaar Mark. Binnen een jaar verloor ze 25.000 euro aan hem, zonder hem ooit in het echt te zien. Ze deelt haar verhaal voor een campagne van de Nederlandse Vereniging van Banken, die vrienden en familie oproept om vermoedens van datingfraude bespreekbaar te maken.

F1: Risico en informatie

EconomieNU.nl14 okt

ASML-apparatuur zo erg in trek dat bedrijf niet aan vraag kan voldoen

Chipmachinemaker ASML zag de vraag naar zijn apparatuur het afgelopen kwartaal zo sterk stijgen, dat de capaciteit van het bedrijf eigenlijk tekortschiet. Volgens de topman komt dat met name door investeringen in AI van andere bedrijven.

C1: Vraag en aanbod·B2: Economische groei en conjunctuur

EconomieNOS14 okt

Goed derde kwartaal ASML, verdere groei verwacht

De Nederlandse chipmachinemaker ASML heeft een succesvol derde kwartaal achter de rug. Bovendien zegt het bedrijf nu al interesse bij klanten te zien om in de komende paar jaar chipmachines te bestellen. "Veel gesprekken met klanten gaan nu over de periode na 2027", zegt topman Christophe Fouquet bij de presentatie van de kwartaalcijfers. ASML profiteert enorm van de investeringen in kunstmatige intelligentie en andere technologie waarvoor chips nodig zijn. ASML-klanten verwachten dat ze zelf tot zeker 2028 niet aan de vraag naar chips kunnen voldoen, zegt Fouquet. "Voor ons betekent dat op korte termijn meer vraag." ASML heeft naar eigen zeggen nu al veel bestellingen voor 2028 binnengekregen. "Maar er is ook grote belangstelling om nu al bestellingen te plaatsen voor 2029 en soms zelfs 2030." Het betekent dat ASML hard moet werken om aan de vraag naar zijn chipmachines te voldoen. Drie maanden geleden zei het bedrijf dat het zijn capaciteit voor EUV-machines moet vergroten. ASML is het enige bedrijf ter wereld dat chipmachines kan maken met deze technologie, die werkt met extreem ultraviolet licht. Het bedrijf sprak eerder de ambitie uit om in 2027 30 procent meer capaciteit voor deze machines te hebben dan dit jaar. Daar zou in 2028 nog eens 30 procent bovenop moeten. "Maar om eerlijk te zijn, wordt het steeds duidelijker dat 30 procent in 2027 en 30 procent in 2028 er niet voor zal zorgen dat we aan de vraag van onze klanten kunnen voldoen", zegt Fouquet nu. Flinke winststijging De verkoop van EUV-machines is de grootste aanjager van de hogere omzet en winst die ASML boekt. De afgelopen drie maanden verkocht het bedrijf voor 11,6 miljard euro, onder meer door de verkoop van nieuwe machines en upgrades van bestaande machines. De winst kwam in het afgelopen kwartaal uit op bijna 5 miljard euro. Dat is flink meer dan in dezelfde periode de afgelopen jaren: toen was de winst in het derde kwartaal telkens rond de 2 miljard euro. "Al met al zou ik zeggen dat het een zeer, zeer sterk kwartaal was", zei Fouquet. In 2026 heeft ASML tot nu toe ruim 10,6 euro winst gemaakt. Het bedrijf verwacht dit jaar 65 machines naar klanten te versturen, 50 procent meer dan afgelopen jaar. Ook werkt het bedrijf aan upgrades van zijn machines, waardoor klanten in dezelfde periode meer chips kunnen maken. Klanten van ASML zijn onder meer chipmakers TSMC, Samsung en Intel. ASML is een van de grootste bedrijven wereldwijd en is van aanzienlijk belang voor de Nederlandse economie. De Nederlandse chipindustrie is mede dankzij ASML enorm gegroeid in de afgelopen jaren en zorgt voor tienduizenden banen.

B2: Economische groei en conjunctuur·C1: Vraag en aanbod

EconomieRTL Nieuws9 okt

Nederlandse industrie groeit fors, vooral door AI

De Nederlandse industrie produceerde in augustus 12 procent meer dan in diezelfde maand een jaar eerder. Dat is de grootste toename in ruim vier jaar.

B2: Economische groei en conjunctuur

EconomieNRC9 okt

AI als middel voor Chinese hegemonie

China stelt alles op alles om de AI-race met de Verenigde Staten te winnen, en heeft goede kaarten. Xi Jinping wil van AI een van de pijlers maken onder de Chinese wereldorde, zo betoogt Jan van der Putten.

G2: Internationale economische betrekkingen

EconomieNRC5 okt

Nepal, El Niño: wie gaat de klimaatrekening betalen?

Nu de financiële schade door extreem weer in arme en opkomende landen oploopt, dringt zich de vraag op: wie draait op voor de schade? Het principe van ‘klimaatrechtvaardigheid’ is nog ver te zoeken in deze opwarmende wereld.

G2: Internationale economische betrekkingen