Home/Maatschappijleer

Maatschappijleer

Examenstof en gekoppelde nieuwsartikelen voor Maatschappijleer

Het ParoolBetaald
17 jun

Huurmarkt terrein voor ‘happy few’: vierkantemeterprijzen verdubbeld en aanbod drastisch gedaald

E1: Sociale ongelijkheid
RTL Nieuws
17 jun

Hoe Donald Trump de verkiezingen in de VS naar zijn hand probeert te zetten

Met verkiezingen op komst in de VS is de regering-Trump druk bezig het verkiezingsproces zoveel mogelijk naar zijn hand te zetten. "Trump creëert omstandigheden waardoor het makkelijker wordt voor zijn partij om de macht te houden, als ze verliezen. Dat is de grote angst van de Democraten", zegt Amerika-correspondent Erik Mouthaan.

C2: Politieke besluitvormingC1: Politieke instituties en actorenC1: Democratie
RTL Nieuws
17 jun

Jennifer Lopez kreeg 'weinig hulp' bij opvoeding van kinderen

Jennifer Lopez heeft bij de opvoeding van haar tweeling met Marc Anthony amper hulp gekregen. Dat vertelde de 56-jarige zangeres in de podcast SmartLess van onder anderen Jason Bateman. Lopez blikte tijdens het gesprek terug op haar "waanzinnige" moederschap.

D2: Cultuur en identiteit
NU.nl
17 jun

Cel voor zoon Braziliaanse oud-president Bolsonaro voor samenspannen met Trump

Het Braziliaanse hooggerechtshof heeft Eduardo Bolsonaro veroordeeld tot vier jaar en twee maanden cel. De zoon van voormalig president Jair Bolsonaro lokte de regering van de Amerikaanse president Donald Trump uit om Brazilië te straffen voor de rechtszaak tegen zijn vader.

B2: Rechtsstaat en democratieC1: Politieke instituties en actoren
NRCBetaald
17 jun

Tijdens corona hamerde epidemioloog Amrish Baidjoe op snel ingrijpen. Huisarts Rob Elens promootte intussen een onbewezen medicijn

Na intensivist Diederik Gommers („Code Zwart was heel dichtbij”) en RIVM-modelleur Jacco Wallinga („Al snel werd duidelijk dat het virus redelijk besmettelijk was”) eerder deze…

E1: Sociale ongelijkheid
NOS
16 jun

Versteende buurten worden steeds heter, bijna miljoen Nederlanders de dupe

Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig groen, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor hitte. Volgens een brede coalitie van maatschappelijke organisaties zijn landelijke maatregelen nodig om die wijken beter bestand te maken tegen steeds warmere zomers. De coalitie presenteert vandaag het manifest Groene ruimte, koele steden tijdens een hittesymposium van de Hogeschool van Amsterdam. Daarin roepen zij het kabinet op om landelijke minimumnormen voor openbaar groen en bomen vast te leggen. Ook zouden gemeenten meer financiële steun moeten krijgen om straten, pleinen en buurten te vergroenen. Aan het manifest doen onder meer Natuur & Milieu, Aedes, de Woonbond, Vereniging Eigen Huis, de ANWB, FNV en IVN Natuureducatie mee. Tegelijkertijd starten de organisaties een landelijke petitie waarmee inwoners hun steun kunnen uitspreken voor meer groen in de openbare ruimte. Groen is geen luxe Volgens de coalitie wordt de urgentie steeds groter. Nederland krijgt vaker te maken met langdurige hittegolven en juist in dichtbebouwde buurten lopen de temperaturen hoog op. In binnensteden kan het volgens cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving tot 8 graden warmer zijn dan in het buitengebied. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot 45 graden Celsius. De gevolgen zijn niet alleen merkbaar in het dagelijks leven, maar ook voor de gezondheid. Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) veroorzaakt hittestress momenteel ongeveer 250 extra sterfgevallen per jaar. Zonder aanvullende maatregelen kan dat aantal volgens prognoses oplopen tot ongeveer 3800 per jaar in 2050. "Groen is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor gezonde en leefbare buurten", zegt Rob van Tilburg van Natuur & Milieu. Volgens hem ontbreken in veel versteende wijken schaduwrijke plekken, grote bomen en toegankelijke groene ruimtes, waardoor bewoners minder bescherming hebben tegen hitte en schadelijke uv-straling. Hulp vanuit regering Naast gezondheidsrisico's heeft hitte volgens de organisaties ook gevolgen voor de leefbaarheid van buurten. Openbare ruimtes worden minder aantrekkelijk om te verblijven en bewoners blijven vaker binnen. Ook neemt de kans op schade door droogte, hitte en extreme neerslag toe. De coalitie wil dat het kabinet landelijke normen vastlegt voor de hoeveelheid groen en boomkroonbedekking in buurten. Met boomkroonbedekking wordt de hoeveelheid oppervlakte bedoeld die wordt overschaduwd door bladeren en takken. Daarnaast willen de samenwerkende instantie dat er een actieplan komt om uiterlijk in 2035 de meest versteende wijken aan te pakken. Volgens de initiatiefnemers kunnen gemeenten die opgave niet alleen uitvoeren. Zij willen daarom dat het kabinet landelijke normen vastlegt en gemeenten financieel ondersteunt bij de vergroening van buurten.

E2: Sociaal beleid
AD
16 jun

Politieker kan WK-match Iran niet worden: ‘Ze hebben duizenden mensen vermoord’

Maandenlang was deze wedstrijd onzeker, in het licht van de oorlog tussen Iran en de VS. Maar nu was dan toch de aftrap. In LA wonen 200.000 Iraniërs, veelal tegenstanders van het regime en van dit Teherangetrouwe elftal. Politieker dan deze pot kan voetbal bijna niet worden. „Ik ga niet juichen voor dit propagandateam. Ze hebben duizenden mensen vermoord.”

C1: Politieke instituties en actorenB2: Rechtsstaat en democratie
Het ParoolBetaald
16 jun

Hittestress kost nu al 250 levens per jaar, in 2050 mogelijk 3800: brede coalitie eist wettelijke groennorm van kabinet

E2: Sociaal beleid
FDBetaald
16 jun

‘VS staan open voor investeringsfonds van $300 mrd voor Iran’

Het geld voor een mogelijk fonds moet komen van de Golfstaten, stelde de Amerikaanse vicepresident JD Vance in een interview met CBS.

C2: Politieke besluitvorming
NU.nl
16 jun

Spanning bij WK-duel Iran vooral buiten stadion voelbaar: 'Dit is niet ons Iran'

Op de dag dat de Verenigde Staten en Iran het eens werden over een vredesdeal, speelde het Iraanse team een WK-wedstrijd, uitgerekend in Los Angeles. De politieke spanning was vooral buiten het stadion voelbaar.

C1: Politieke instituties en actorenD2: Cultuur en identiteit
NU.nl
16 jun

Bankfraude is een groot probleem: 'Spreek een wachtwoord met elkaar af'

Bankfraude blijft een groot probleem. Oplichters weten steeds vaker kwetsbare groepen te vinden om hun rekening te plunderen. Vaak gaat het om laaggeletterden, digibeten, senioren en mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn.

E1: Sociale ongelijkheid
NOS
16 jun

Spanning en druk rond G7 in Frankrijk, Macron verleidt Trump met Versailles

Voor de G7-top in Évian aan het Meer van Genève heeft Frankrijk zware veiligheidsmaatregelen genomen. Met 16.000 man veiligheidspersoneel is het kuuroord nu een van de zwaarst beveiligde plekken ter wereld. Emmanuel Macron ontving Donald Trump voor het openingsdiner. De relatie tussen beide presidenten is in Trumps tweede termijn naar een dieptepunt gezakt. In een interview met de Franse zender TF1 zei Macron dat hij hoopt op een "respectvolle, maar stevige discussie" met de Amerikaanse leider. "Ik ben pragmatisch," zei hij. "Ik draag maar één tenue, en dat is dat van Frankrijk." Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, hoopt op meer stabiliteit na de eerste aanzet tot een akkoord tussen de VS en Iran. Want de bijeenkomst komt op een spannend moment, zo kort na die aankondiging. Op de agenda staan ook de economische gevolgen van de Iran-oorlog. Tot grote ergernis van de Amerikaanse president wordt die door anderen 'niet de onze' genoemd. Maar de gevolgen voor hen zijn wél groot. Trump eist hulp bij het openen van de Straat van Hormuz. Daarvoor ligt een Brits-Frans plan klaar, maar landen willen pas bijdragen nádat het daar rustig is geworden. De druk zal groot zijn de komende dagen al met harde toezeggingen te komen. Macron zei daarover tegen TF1 dat het vliegdekschip Charles de Gaulle "binnen twee à drie dagen kan worden ingezet." De bijeenkomsten in de wandelgangen zijn minstens zo belangrijk. De Oekraïense president Zelensky hoopt op rechtstreeks overleg met Trump. De Amerikaans-Russische onderhandelingen over een eind aan de oorlog zitten muurvast; Zelensky zal aandringen op meer luchtverdediging. Wat is de G7? De G7 top is een bijeenkomst van de grootste zeven westerse economieën van de wereld. Dat zijn de VS, Canada, Japan, het VK, Frankrijk, Duitsland en Italië. Ook de EU is er altijd bij. Tot 2014 was Rusland ook bij de vergaderingen, maar na de annexatie van de Krim was het land niet langer welkom. De G7-vergadering duurt tot woensdag. De leiders praten vooral over de economische situatie. Vandaag is de Oekraïense president Zelensky uitgenodigd voor overleg over de oorlog in zijn land. Leiders van Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar praten mee over de situatie in het Midden-Oosten. Ook staan de scheve handelsrelatie met China en AI op de agenda. De band tussen de Amerikanen en de andere G7-landen staat onder grote druk. Trump dreigde begin dit jaar met annexatie van Groenland, legde de EU heffingen op en zet de Europeanen onder druk zo snel mogelijk veel meer te gaan doen voor hun eigen verdediging. De Amerikaanse president is zó impopulair in Europa dat zelfs de Italiaanse premier Meloni afstand neemt. Het Europese vertrouwen in de VS onder Trump is verder gedaald, bleek vorige week uit onderzoek. Makkelijk zal het niet worden overeenstemming te bereiken; met Trump in de buurt is ruzie nooit ver weg. Als hij dit keer wél tot het einde blijft én iedereen de G7-top zonder al te veel kleerscheuren verlaat, is de bijeenkomst geslaagd en zal gastheer Macron opgelucht ademhalen. Waar de relatie tussen Macron en Trump tien jaar geleden nog iets weg had van een bromance, is die de afgelopen jaren flink bekoeld. "Er wordt veel te veel gepraat en maar wat geroepen", zei Macron in april, nadat Trump had gedreigd uit de NAVO te stappen. "We hebben behoefte aan stabiliteit, rust en vrede. Dit is geen show." Het bleef niet bij woorden alleen. Macron houdt druk op Rusland met de coalition of the willing, de landen die Oekraïne bijstaan. Frankrijk zette dit jaar ook stappen om nauwer samen te werken met andere Europese landen op het gebied van kernwapens. Toch lijkt de Franse strategie voor deze top vooral gericht op een charmeoffensief. Het belangrijkste is om te voorkomen dat de Amerikaanse president vroegtijdig vertrekt zoals vorig jaar in Canada. Om dit voor elkaar te krijgen grijpt Macron terug op een beproefde tactiek: de kunst van het verleiden. Eerder was Trump al eregast bij de 14 juli-parade en de heropening van de Notre Dame. Deze week dineert hij na afloop van de top in het Château de Versailles. Tussen het marmer en het goud zullen Macron en Trump proosten op de 250-jarige onafhankelijkheid van de VS. En wie weet, op een geslaagde G7.

C2: Politieke besluitvormingC1: Politieke instituties en actoren
NOS
16 jun

Wekdienst 16/6: Tweede dag van G7-top • Frankrijk speelt eerste WK-pot tegen Senegal

Goedemorgen! Het is de tweede dag van de G7-top in Frankrijk en de Oekraïense president Zelensky is te gast. In Luxemburg wordt gediscussieerd over de meerjarenbegroting van de EU, en Frankrijk speelt in New Jersey tegen Senegal op het WK. Eerst het weer: vanochtend komen wolkenvelden voor maar is er ook ruimte voor af en toe zon. Verder komt lokaal eerst een enkele bui voor. Vanmiddag steeds meer zon bij maxima tussen 19 en 25 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Ireen Wüst is door sportkoepel NOC*NSF benoemd tot chef de mission van de Olympische Zomerspelen van 2028 in Los Angeles. Bevalt die samenwerking, dan zal ze die functie ook bekleden tijdens de Winterspelen van 2030 in de Franse Alpen. De 40-jarige oud-schaatsster neemt in Los Angeles het stokje over van Pieter van den Hoogenband, die onlangs moest vertrekken bij NOC*NSF. In de Alpen treedt ze mogelijk in de voetsporen van Carl Verheijen. Wüst is de eerste vrouw die chef de mission is van de valide sporters. Paralympische ploegen hadden al eerder een vrouw als chef de mission met Esther Vergeer en Thea Limbach. Wüst is met zes gouden, vijf zilveren en twee bronzen medailles de meest gedecoreerde olympiër uit de Nederlandse geschiedenis en bovendien de enige atleet ter wereld die op vijf verschillende Winterspelen een gouden medaille heeft veroverd. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Kaapverdië heeft voor een enorme stunt gezorgd door met 0-0 gelijk te spelen tegen topfavoriet Spanje. De WK-debutant en nummer 64 in de FIFA-ranking weerstond knap de alsmaar oplopende druk van de Spanjaarden, die twee jaar geleden nog Europees kampioen werden. De held van Kaapverdië in Atlanta werd de 40-jarige doelman Vozinha, die onder contract staat bij de Portugese tweededivisionist Grupo Desportiva de Chaves. Bij Spanje begon sterspeler Lamine Yamal op de bank. De aanvaller van FC Barcelona miste het einde van afgelopen seizoen vanwege een hamstringblessure, maar bondscoach Luis de la Fuente liet hem zoals eerder aangekondigd wel invallen. Ook hij kon het verschil niet maken. Fijne dag!

C1: Politieke instituties en actoren
VolkskrantBetaald
16 jun

Huurders veel groter deel inkomen kwijt aan woonlasten

E1: Sociale ongelijkheid
TrouwBetaald
15 jun

Grootschalige terugkeer naar Syrië is kortzichtig

E1: Sociale ongelijkheid
NOS
15 jun

'Nederland-ticket' moet reiziger vanaf vandaag de trein in trekken

"Ik vind 'het Nederland-ticket' echt prachtig klinken." Na deze woorden in de Tweede Kamer van GroenLinks-PvdA-leider Klaver eind april ging het snel. Premier Jetten zei: "Die nemen we mee!" en nu, ruim zeven weken later, is het er. Een kortingsticket voor treinreizen in de zomer, geïnspireerd op het Deutschlandticket bij de oosterburen. Vanaf vandaag kunnen reizigers het Nederland-ticket aanschaffen en ermee reizen. Vijf vragen over hoe het precies werkt en of het een opmaat is naar meer. Hoe werkt het? Met het abonnement kunnen mensen voor 49 euro per maand onbeperkt reizen met de trein in de daluren en weekenden. Het gaat om het abonnement 'flex dal vrij', dat normaal bij de NS bijna 128 euro per maand kost. De lagere prijs geldt tot 1 september. En het maakt niet uit met welke treinvervoerder een reiziger reist, want het werkt zowel in de regionale treinen als die van de NS. Alleen internationale treinen zoals de Eurostar en ICE doen niet mee. Daluren Daluren zijn de tijden buiten de ochtend- en middagspits, wanneer het over het algemeen iets rustiger is in de trein. Doordeweeks is dat vóór 06.30 uur, tussen 09.00 en 16.00 uur en na 18.30 uur. Zaterdag en zondag vallen helemaal onder de daluren. Waarom een kortingsticket? Het Nederland-ticket is een idee van Kamerlid De Hoop (destijds GL-PvdA, vorige week officieel omgedoopt tot Progressief Nederland) en kreeg steun in een debat over de hogere brandstofprijzen. "Ik hoop dat mensen die normaal minder snel de trein pakken, er deze zomer wel gebruik van maken en ontdekken dat de trein best een goed alternatief is voor de auto", zei De Hoop. Staatssecretaris Bertram, verantwoordelijk voor het openbaar vervoer, bleek enthousiast en sprak de hoop uit dat mensen door het kortingsticket "meer van het ov gaan houden". In de Tweede Kamer klonk ook kritiek op het plan, want werkenden zouden er weinig aan hebben omdat de korting alleen buiten de spits geldt. Initiatiefnemer De Hoop erkent dat, maar bracht daartegen in "dat werkenden vaak gewoon een reiskostenvergoeding krijgen". Het ticket is volgens hem vooral bedoeld voor dagjesmensen, die bijvoorbeeld bij familie of vrienden op bezoek gaan. Wat scheelt het in de kosten? Vooral op de langere afstanden kan het Nederland-ticket van 49 euro voordelig uitpakken. Zo is iemand die reist tussen Groningen en Deventer nu 55 euro kwijt voor een retour. Met het nieuwe abonnement reis je dus goedkoper en de rest van de maand zelfs helemaal gratis (in de daluren). Op kortere afstanden duurt het langer voordat het abonnement voordelig is. Zo is de treinrit tussen Den Bosch en Eindhoven (16,80 euro voor een retour) na drie keer heen en weer goedkoper met het Nederland-ticket. Om de treinvervoerders te compenseren, trekt het kabinet maximaal 118 miljoen euro uit. Mocht het abonnement zo'n succes worden dat de kosten voor de overheid hoger uitvallen, kan de proef eerder worden stopgezet. Is dit hetzelfde als het Deutschland-ticket? Nee. Hoewel de inspiratie voor het Nederland-ticket uit Duitsland komt, zijn de verschillen groot. Zo geldt het ticket hier alleen in de trein, terwijl Duitsers er in het hele openbaar vervoer gebruik van kunnen maken, dus ook in bussen, trams en metro's. En anders dan in Nederland geldt het Deutschlandticket de hele dag, ook in de spits. Het abonnement is een succes in Duitsland: een op de vijf inwoners boven de 16 jaar heeft het. Ook blijkt uit onderzoek dat Duitsers door het ticket minder vaak de auto nemen. Wat gebeurt er na de zomer? Vanaf 1 september stopt het abonnement en keert alles terug bij het oude. Wel leeft er al langer de wens bij partijen in de Tweede Kamer om met een vast kortingsticket te komen, bijvoorbeeld voor mensen die minder te besteden hebben. Deze zogeheten Onderwegpas kwam er uiteindelijk niet omdat de onderhandelingen tussen het kabinet en de vervoerders vastliepen. Zo zijn vervoerders bang inkomsten mis te lopen bij de invoering van een vast kortingsticket. Staatssecretaris Bertram wil nog niet zeggen of het Nederland-ticket een opmaat is naar meer, mocht het initiatief een succes worden. "In dat geval gaan we kijken wat dit experiment heeft opgeleverd en ga ik met de vervoerders om tafel zitten om te kijken of we met een nieuw voorstel kunnen komen." Over een permanent kortingsticket zegt ze: "Nee, dat is echt te snel."

C2: Politieke besluitvorming
VolkskrantBetaald
15 jun

Mogelijk uitzendverbod vleessector vanwege misstanden, ultimatum eindigt vandaag

E2: Sociaal beleid
AD
15 jun

Brandweer bevestigt staldrama’s: door vloer gezakt vee vecht voor leven in eigen mest, Wakker Dier eist oplossing

Koeien en varkens krijgen de schrik van hun leven als ze door de stalvloer zakken en in de mestkelder belanden, tussen hun eigen poep en pies. Deze ongelukken, niet zelden fataal, gebeuren gemiddeld vier keer per week in Nederland. Dat blijkt uit een inventarisatie van 112-meldingen door Wakker Dier.

E2: Sociaal beleid
RTL Nieuws
14 jun

Honden gemarteld, betogers de straat op: zeldzaam protest zet China onder druk

Openlijke protesten zijn zeldzaam in China. Toch gingen deze week in de miljoenenstad Chongqing honderden mensen de straat op. De aanleiding: een buurtgenoot die ervan wordt verdacht honden op gruwelijke wijze te hebben mishandeld.

B1: Grondrechten en rechtsbeschermingD2: Cultuur en identiteit
TrouwBetaald
14 jun

Dubbelzinnige band VS-Europa breekt op

C2: Politieke besluitvorming
NU.nl
14 jun

Zwitserland naar stembus voor referendum bevolkingslimiet: 'Ronduit xenofoob'

Zwitserland gaat zondag naar de stembus voor een referendum over een wettelijk bevolkingslimiet. Als de wet wordt aangenomen, moet het bevolkingsaantal in het land worden beperkt tot tien miljoen. Critici noemen het referendum xenofobisch en vrezen geïsoleerd te raken van de EU.

C1: DemocratieD1: Sociale cohesie en diversiteit
TrouwBetaald
13 jun

Van Jiménez’ mirakel tot de swingende Amerikanen. Zo openden de drie gastlanden het WK voetbal

D2: Cultuur en identiteit
VolkskrantBetaald
12 jun

De ultieme ‘Elon-fluisteraar’ en zakelijke leider van SpaceX zoekt zelden de publiciteit

C1: Politieke instituties en actoren
FDBetaald
12 jun

Live: SpaceX al hoger verhandeld op cryptobeurzen, olieprijs onder $90

Alles draait vandaag om de beursgang van ruimtevaart- en AI-bedrijf SpaceX. Of is een nakend einde van de oorlog tegen Iran toch belangrijker? President Donald Trump beweert dat een akkoord dichtbij is.

C2: Politieke besluitvorming
FDBetaald
12 jun

Sociaal engagement in het straattheater 

Het straattheater vernieuwt zich, zo is te zien op Oerol en andere festivals. En er is een flinke aanwas van jonge, vooral geëngageerde theatermakers.

D2: Cultuur en identiteit
AD
11 jun

Nederlander in val gelokt in hotel Colombia: voor oog van camera overvallen door Interpol

Een Nederlandse drugscrimineel is in Colombia in de val gelokt en gearresteerd door bewapende agenten van Interpol. De man, die internationaal werd gezocht voor drugssmokkel en witwassen, werd in de lobby van zijn hotel overrompeld. ‘Ze denken dat ze zich hier in Medellín kunnen verstoppen, maar we vinden ze’, meldt de burgemeester.

C1: Politieke instituties en actoren
AD
11 jun

3FM Serious Request in actie voor Brandwonden Stichting

3FM Serious Request komt dit jaar in actie voor de Nederlandse Brandwonden Stichting. Dat maakten 3FM-dj's Barend van Deelen, Sophie Hijlkema en Mart Meijer donderdagochtend bekend in de ochtendshow.

E2: Sociaal beleid
RTL Nieuws
11 jun

Bakstenen, vuur en waterkanonnen: opnieuw protesten in Belfast

Opnieuw vonden er gisteravond protesten plaats in Noord-Ierland. De politie zette onder meer waterkanonnen in om de relschoppers uit elkaar te drijven.

D1: Sociale cohesie en diversiteit
Het ParoolBetaald
11 jun

Onderzoek naar giftige werkcul­tuur bij UWV na signalen van jonge artsen in Amsterdam

E1: Sociale ongelijkheid
NRCBetaald
11 jun

De nieuwe inflatiegolf als politieke koortsdroom

Nu de inflatie weer flink oploopt, dringt zich de vraag op naar de sociale en politieke schade daarvan. Zullen huishoudens met een laag inkomen berooid achterblijven? Gaan populisten garen spinnen bij de gestegen prijzen?

E1: Sociale ongelijkheid
TrouwBetaald
10 jun

Deze twee coronaministers komen vandaag hun beleid uitleggen: waren zij leidend of volgend?

C2: Politieke besluitvormingB2: Rechtsstaat en democratie
Het ParoolBetaald
10 jun

Voor patiënten zijn nieuwe medicijnen eerder beschikbaar in Duitsland dan in Nederland

E2: Sociaal beleid