Home/Maatschappijleer

Maatschappijleer

Examenstof en gekoppelde nieuwsartikelen voor Maatschappijleer

NOS
12 jun

Afgezette Zuid-Koreaanse president krijgt nog eens 30 jaar cel

De afgezette Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol, die al was veroordeeld tot levenslang, heeft ook nog een celstraf gekregen van 30 jaar voor droneprovocaties boven Noord-Korea. Een rechtbank in Seoul achtte bewezen dat hij in 2024 opdracht gaf tot dronevluchten boven de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang om de spanningen op het Koreaanse schiereiland op te voeren. Volgens de rechtbank handelde Yoon samen met toenmalig minister van Defensie Kim Yong-hyun. De twee zouden hebben geprobeerd bij Noord-Korea militaire reacties uit te lokken, waarop in Zuid-Korea een staat van beleg kon worden uitgeroepen. Propagandafolders De rechtbank oordeelde dat de acties de militaire belangen van Zuid-Korea hebben geschaad. Door de droneoperaties zouden militaire capaciteiten zijn blootgelegd, terwijl Noord-Korea zijn verdedigingsmaatregelen kon versterken. Ook voormalig defensieminister Kim Yong-hyun heeft een celstraf van 30 jaar gekregen. Noord-Korea beschuldigde Zuid-Korea er in oktober 2024 van driemaal drones boven Pyongyang te hebben laten vliegen om propagandafolders uit te strooien. De Zuid-Koreaanse regering ontkende dat destijds niet expliciet. Het ministerie van Defensie verklaarde alleen dat het de beschuldigingen niet kon bevestigen of ontkennen. De spanningen tussen beide landen liepen daardoor op, maar leidden niet tot militaire confrontaties. De advocaten van Yoon reageerden kritisch op het vonnis. Zij stellen dat de dronevluchten een reactie waren op duizenden met afval gevulde ballonnen die Noord-Korea eerder dat jaar naar Zuid-Korea had gestuurd. Volgens de verdediging ondermijnt de uitspraak de nationale veiligheidsbelangen van Zuid-Korea. Het is nog niet bekend of Yoon in beroep gaat. Eerder levenslang Yoon was al veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens het uitroepen van de staat van beleg in december 2024. Die maatregel hield slechts zes uur stand. Parlementsleden wisten ondanks een blokkade van militairen en politie het parlement binnen te komen en stemden voor opheffing van de noodmaatregel. Kort daarna werd Yoon geschorst, vervolgens afgezet via een afzettingsprocedure en uiteindelijk definitief uit zijn ambt gezet door het Constitutioneel Hof. Aanklagers stelden dat Yoon een crisissituatie wilde creëren om tegenstanders uit te schakelen en zijn macht te consolideren. Tegen de veroordeling tot levenslang is zowel Yoon als het Openbaar Ministerie in beroep gegaan. De aanklagers hadden in die zaak de doodstraf geëist. Yoon zit sinds juli 2025 vast. Tegen hem lopen nog meerdere strafzaken.

C1: Politieke instituties en actoren
VolkskrantBetaald
12 jun

De ultieme ‘Elon-fluisteraar’ en zakelijke leider van SpaceX zoekt zelden de publiciteit

C1: Politieke instituties en actoren
NU.nl
12 jun

Kritiek op NASA vanwege mannelijke crew Artemis III: 'Artemis is Apollo's tweelingzus'

NASA krijgt op sociale media een golf van teleurstelling en woede te verwerken vanwege hun keuze voor de volledig mannelijke crewselectie voor Artemis III. Deze missie wordt een voorbereidingsvlucht op de eerste Amerikaanse maanlanding in meer dan vijftig jaar.

E1: Sociale ongelijkheid
FDBetaald
12 jun

Live: SpaceX al hoger verhandeld op cryptobeurzen, olieprijs onder $90

Alles draait vandaag om de beursgang van ruimtevaart- en AI-bedrijf SpaceX. Of is een nakend einde van de oorlog tegen Iran toch belangrijker? President Donald Trump beweert dat een akkoord dichtbij is.

C2: Politieke besluitvorming
NOS
12 jun

Kritiek op NASA vanwege volledig mannelijke crew Artemis III: 'Voelt als een stap terug'

NASA krijgt er op sociale media flink van langs vanwege de volledig mannelijke selectie voor de Artemis III-missie. Die vlucht is een voorbereiding op de eerste Amerikaanse maanlanding sinds 1972. Op de Artemis II-missie was een van de vier astronauten aan boord een vrouw. Eerder deze week werd de selectie voor Artemis III bekendgemaakt, en deze keer blijkt er geen enkele vrouw bij te zijn. Ook de astronaut die als backup is geselecteerd is een man. Vrouwelijke astronauten en wetenschappers hebben zich kritisch uitgelaten over die keuze, onder wie Emily Calandrelli, die mee vloog op een korte ruimtevlucht met Blue Origin. "Het is teleurstellend. Artemis is de tweelingzus van Apollo. Laten we deze fout niet meer maken." Wetenschapscommunicator Camille Bergin zegt op Instagram dat "het voelt alsof we een stap terug maken." De keuze voor een volledig mannelijke crew is opvallend. Zo'n 40 procent van NASA's actieve astronauten is vrouw. Sinds SpaceX in 2021 begon astronauten naar ruimtestation ISS te vervoeren is het slechts twee keer voorgekomen dat er geen vrouw bij was en bij een daarvan ging het om een reddingsmissie voor een zieke astronaut. Woedende reacties NASA-hoofd Jared Isaacman heeft op X gereageerd op de teleurgestelde en soms woedende reacties die het ruimtevaartagentschap krijgt. Volgens hem is er alleen gekeken naar de kwaliteiten en expertise van de astronauten voor deze specifieke missie. "Niemand moet hier iets achter zoeken", aldus Isaacman. "Onze laatste astronautenklas bestond voor meer dan de helft uit vrouwen. We selecteren de beste astronauten om onze doelen te bereiken." De NASA-directeur wijst er daarbij op dat astronauten voor verschillende missies trainen. Sian Proctor, die in 2021 een ruimtevlucht maakte samen met Isaacman, hoopt desondanks dat het bij Artemis IV, die de eerste maanlanding in ruim 50 jaar moet gaan uitvoeren, anders zal gaan. "Felicitaties aan de crew van Artemis III. Jullie succes zal de weg bereiden voor de volledig vrouwelijke crew van Artemis IV!"

E1: Sociale ongelijkheidD2: Cultuur en identiteit
FDBetaald
12 jun

Sociaal engagement in het straattheater 

Het straattheater vernieuwt zich, zo is te zien op Oerol en andere festivals. En er is een flinke aanwas van jonge, vooral geëngageerde theatermakers.

D2: Cultuur en identiteit
AD
11 jun

Nederlander in val gelokt in hotel Colombia: voor oog van camera overvallen door Interpol

Een Nederlandse drugscrimineel is in Colombia in de val gelokt en gearresteerd door bewapende agenten van Interpol. De man, die internationaal werd gezocht voor drugssmokkel en witwassen, werd in de lobby van zijn hotel overrompeld. ‘Ze denken dat ze zich hier in Medellín kunnen verstoppen, maar we vinden ze’, meldt de burgemeester.

C1: Politieke instituties en actoren
AD
11 jun

3FM Serious Request in actie voor Brandwonden Stichting

3FM Serious Request komt dit jaar in actie voor de Nederlandse Brandwonden Stichting. Dat maakten 3FM-dj's Barend van Deelen, Sophie Hijlkema en Mart Meijer donderdagochtend bekend in de ochtendshow.

E2: Sociaal beleid
NOS
11 jun

Grote brand verwoest parenclub in Lelystad, pand was net gekocht door gemeente

Bij een parenclub in Lelystad is vannacht rond 05.45 uur brand uitgebroken. Het pand, dat onlangs werd aangekocht door de gemeente, moet als verloren worden beschouwd, schrijft Omroep Flevoland. Het vuur ontstond door nog onbekende oorzaak in een bijgebouw en sloeg daarna over naar het hoofdgebouw. De parenclub was sinds kort niet meer in bedrijf. Voor zover bekend raakte niemand gewond. Vanochtend was de brand nog steeds uitslaand. De brandweer is met veel mensen aanwezig, maar er wordt niet geblust omdat het pand niet meer te redden is. Rond 06.45 uur was de gevel al volledig afgebrand. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur overslaat naar een naastgelegen pand. In het gebouw waren ook gasflessen aanwezig, meldt Omroep Flevoland. Er waren meerdere knallen te horen. Er komt ook veel rook vrij, maar doordat het nauwelijks waait trekt die vooral recht omhoog, aldus een woordvoerder van de brandweer. De overlast voor omwonenden blijft daardoor beperkt. Nieuwbouwwijk De gemeente Lelystad heeft het pand waarin parenclub Party Players gevestigd zat onlangs gekocht voor bijna 4 miljoen euro. In de buurt komt een nieuwbouwwijk en de gemeente vond een swingersclub op dertig meter afstand van woningen onwenselijk. Bovendien zou de bouw van de woningen vertraging kunnen oplopen door juridische procedures door de eigenaren van de club. De gemeente was van plan het pand te slopen, maar heeft nog niks gezegd over de brand.

E1: Sociale ongelijkheid
RTL Nieuws
11 jun

Bakstenen, vuur en waterkanonnen: opnieuw protesten in Belfast

Opnieuw vonden er gisteravond protesten plaats in Noord-Ierland. De politie zette onder meer waterkanonnen in om de relschoppers uit elkaar te drijven.

D1: Sociale cohesie en diversiteit
Het ParoolBetaald
11 jun

Onderzoek naar giftige werkcul­tuur bij UWV na signalen van jonge artsen in Amsterdam

E1: Sociale ongelijkheid
NU.nl
11 jun

Steeds minder mensen kopen woning in eigen gemeente en moeten verder verhuizen

Het aandeel woningkopers dat een nieuw huis koopt in de eigen gemeente, neemt af. Door de hogere huizenprijzen zoeken mensen vaker hun heil in een andere plaats. Vooral in het westen van het land verhuizen kopers gemiddeld verder dan tien jaar geleden.

E1: Sociale ongelijkheid
NU.nl
11 jun

Spannende dag voor die scholieren horen of vlag met schooltas uitgehangen mag

Meer dan 182.000 middelbare scholieren horen donderdag of ze geslaagd zijn voor hun eindexamen. Pas in het najaar wordt bekendgemaakt hoeveel leerlingen dit jaar zijn geslaagd. Dit jaar deden iets meer vmbo'ers eindexamen dan in 2025.

C1: Democratie
NOS
11 jun

Leeftijdsgenoten lesgeven: praktijkgerichte havo straks overal toegestaan

Leeftijdgenoten wiskundeles geven of een personeelshandboek maken voor een bedrijf: het kan allemaal binnen de praktijkgerichte havo van het Calvijn College in Goes. Na de zomer mogen alle havo's in Nederland waarschijnlijk zulke praktijkgerichte programma's aanbieden. Het Calvijn College doet - samen met 239 andere havo's - mee aan een pilot die het ministerie van Onderwijs drie jaar geleden begon. Doel van het praktijkgerichte havo-onderwijs is dat leerlingen hun talenten breder ontwikkelen. De hoop is ook dat de havo zo beter aansluit op het hbo en de arbeidsmarkt. En ook al is het nog een pilot: in Goes bepalen de cijfers voor de praktijkgerichte vakken mede of leerlingen zijn geslaagd. Ze horen vandaag de uitslag. Duidelijker onderscheid Op het Calvijn College kunnen leerlingen in 4 havo kiezen uit vier richtingen: techniek, zorg, economie en educatie. Ze krijgen praktijk- en theorielessen die hen voorbereiden op het examenjaar, waarin ze een dag per week buiten de deur stage lopen. "Tijdens hun stage onderzoeken ze praktische vraagstukken. Bijvoorbeeld hoe een bedrijf het wagenpark kan elektrificeren of jonge werknemers kan aantrekken," zegt docent en coördinator Arjan Witte van het Calvijn College, dat al sinds 2016 praktijkgericht onderwijs aanbiedt aan havisten. "Zo maken we duidelijker onderscheid tussen havo en vwo." Voor de klas Hannah Minderhoud weet al jaren dat ze net als haar ouders het onderwijs in wil. "Het is een soort extra gen in onze familie", grapt ze. Ze koos daarom voor de richting 'educatie', die haar voorbereidt om docent te worden. Hannah liep stage als wiskundedocent op een andere locatie van het Calvijn College. "Wiskunde is heel duidelijk omdat er allemaal regels zijn. Als leerlingen iets snappen door mijn uitleg, dan vind ik dat heel leuk." Ongemotiveerde leerlingen treedt ze "met een grapje en een lolletje" tegemoet. "Het is een beetje een gewaagde uitspraak, maar ik denk dat er niemand is die helemaal niets heeft gedaan in mijn lessen." Personeelshandboek Jaargenoot Declan Ogba liep stage bij een techbedrijf. "Daar waren veel ongeschreven regels, dus ik heb samen met mijn stagebegeleider een personeelshandboek gemaakt. Daarin vind je bijvoorbeeld regels voor ziekmelden, gedrag en wat je op sociale media plaatst. Tijdens mijn stage bleek dat ook niet duidelijk was waar je terecht kon bij ongewenst gedrag. Dat is nu wel geregeld." De bedoeling is dat alle havo's in Nederland vanaf komend schooljaar praktijkgerichte vakken kunnen aanbieden, zegt een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs. Het ministerie schat dat het aandeel havo-vestigingen dat die vakken aanbiedt komende jaren kan oplopen tot 75 procent. Snel resultaat "De praktijkgerichte havo wint aan terrein omdat havo-leerlingen theoretische kennis in de praktijk willen toepassen", zegt Wendie Lenssen, programmaregisseur van Havo-P, een organisatie die scholen ondersteunt bij het praktijkgericht havo-onderwijs. Havo-leerlingen willen volgens haar ook snel resultaat zien van hun inspanning. "Dat motiveert en kan een positief effect hebben op het slagingspercentage, dat onder druk staat. Ook proberen we met praktijkgerichte programma's beter aan te sluiten bij het hbo." Na de zomer begint Hannah Minderhoud met de opleiding tot wiskundedocent in Utrecht. "Door mijn stage heb ik denk ik een voorsprong. Ik heb een veel beter beeld van het vak gekregen dan wanneer ik alleen een dagje had meegelopen. Ik weet hoe het is om voor een groep te staan en de verantwoordelijkheid te hebben om een klas iets te leren."

A2: Onderzoeksvaardigheden
NRCBetaald
11 jun

De nieuwe inflatiegolf als politieke koortsdroom

Nu de inflatie weer flink oploopt, dringt zich de vraag op naar de sociale en politieke schade daarvan. Zullen huishoudens met een laag inkomen berooid achterblijven? Gaan populisten garen spinnen bij de gestegen prijzen?

E1: Sociale ongelijkheid
TrouwBetaald
10 jun

Deze twee coronaministers komen vandaag hun beleid uitleggen: waren zij leidend of volgend?

C2: Politieke besluitvormingB2: Rechtsstaat en democratie
Het ParoolBetaald
10 jun

Voor patiënten zijn nieuwe medicijnen eerder beschikbaar in Duitsland dan in Nederland

E2: Sociaal beleid
Het ParoolBetaald
10 jun

Gewelddadige rellen in Belfast na steekpartij: ‘Buitenlanders eruit!’

D1: Sociale cohesie en diversiteitD2: Cultuur en identiteit
NU.nl
10 jun

Bedrijven die AI toepassen houden te weinig rekening met gevolgen voor personeel

Bedrijven die kunstmatige intelligentie (AI) willen toepassen, houden te weinig rekening met de gevolgen voor het personeel. Werknemers krijgen te maken met taken die complexer, gevarieerder of juist eentonig worden. Ook de mentale belasting en ondersteuning kunnen flink veranderen.

E1: Sociale ongelijkheid
TrouwBetaald
10 jun

De ChristenUnie moet zich niet laten gijzelen door de rechtse partijen in de Kamer

C1: Politieke instituties en actorenC2: Politieke besluitvorming
NRCBetaald
10 jun

Wat we op kantoor kunnen leren van de spoedeisende hulp

In veel werkomgevingen leidt flinke drukte ook tot flinke stress, verwarring en fouten. Maar op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis weten medewerkers precies wat ze moeten…

E2: Sociaal beleid
Het ParoolBetaald
9 jun

Apotheker Paul Lebbink redde het leven van een baby, maar werd toen voor de rechter gedaagd door Big Pharma

B1: Grondrechten en rechtsbescherming
RTL Nieuws
8 jun

Doden door zware aardbeving voor de kust van de Filipijnen

Bij een zware aardbeving voor de kust van het Zuid-Filipijnse eiland Mindanao zijn zeker drie doden gevallen. Ook maakt de politie melding van vier gewonden.

E1: Sociale ongelijkheid
NRCBetaald
8 jun

Tweede week corona-enquête: burgemeester Bruls en topambtenaar worden gehoord

De parlementaire enquête naar het coronabeleid gaat maandag de tweede week in. Deze week komen veel kopstukken langs, onder wie vrijdag oud-premier Mark Rutte en de toenmalig…

C1: Politieke instituties en actorenC2: Politieke besluitvorming
TrouwBetaald
7 jun

Handelsrestricties, internettrollen, ‘gaststemmers’ en een louche oligarch: Rusland mengt zich in de verkiezingen in Armenië

C1: Politieke instituties en actorenC1: DemocratieB2: Rechtsstaat en democratie
TrouwBetaald
7 jun

Zoeken naar een antwoord op de verleidingen van de manosphere: ‘We moeten de jongens een beetje laten ontspannen’

D2: Cultuur en identiteitE1: Sociale ongelijkheid
VolkskrantBetaald
7 jun

Ye in het Gelredome: een draaikolk van basfrequenties zonder haat of antisemitisme

D2: Cultuur en identiteit
FDBetaald
7 jun

Kunst verdient prominentere plek in zorgbeleid

Het gebruik van kunst in de zorg verbetert het welzijn van patiënten en beperkt dure behandelingen, blijkt uit onderzoek. Het kabinet moet meer oog hebben voor deze creatieve oplossingen in het zorgbeleid.

E2: Sociaal beleidD2: Cultuur en identiteit
VolkskrantBetaald
6 jun

Vaccinaties kosten bij de ene GGD veel meer dan bij de andere, Amsterdam spant de kroon

E2: Sociaal beleid
NRCBetaald
6 jun

Iraans voetbalteam kan deelnemen aan wereldkampioenschap, Amerikaanse autoriteiten verlenen visa

Het wereldkampioenschap voetbal moet nog beginnen, maar de Iraanse selectie kan alvast juichen. Na lang wachten hebben ze hun visa gekregen om te kunnen spelen op het WK in de…

C1: Politieke instituties en actorenB2: Rechtsstaat en democratie
AD
5 jun

Erling Haaland naar Real Madrid? Denzel Dumfries en mysterieuze speler van 150 miljoen? Grote beloftes in verkiezingstijd

De ene kandidaat belooft Erling Haaland en Rodri bij Manchester City te hebben losgeweekt. De ander zegt de broodnodige versterking van de defensie te hebben vastgelegd, Ibrahima Konaté van Liverpool en Denzel Dumfries van Inter. En nu wordt er zelfs de belofte gedaan dat er een speler voor 150 miljoen euro wordt verkocht. Het is verkiezingstijd bij Real Madrid.

C2: Politieke besluitvorming
AD
5 jun

LIVE VS | Na rel over naamsverandering: Kennedy Center laat naam Trump van gevel verwijderen

Het Amerikaanse Kennedy Center heeft medewerkers opdracht gegeven de naam van president Donald Trump te verwijderen. Teksten in e-mails en andere documenten moeten meteen worden aangepast. Voor het weghalen van de naam van Trump op borden, de website en in brochures geldt een deadline van 12 juni. Volg alle ontwikkelingen in de Verenigde Staten via ons liveblog.

C1: Politieke instituties en actoren
VolkskrantBetaald
5 jun

Code rood om politieke inmenging in wetenschap VS: ‘Als dit erdoor komt, zijn we de klos’

C2: Politieke besluitvormingB2: Rechtsstaat en democratie
FDBetaald
5 jun

Een sculptuur aan de wand

Het hangt aan de muur, is vierkant of rond, abstract, rijk aan reliëf en schreeuwt erom aangeraakt te worden. Tactiele wandsculpturen zijn ineens overal.

D2: Cultuur en identiteit