De zon verdwijnt vandaag (bijna) volledig achter de maan, dit moet je weten
Het wordt vanavond heel vroeg schemerig, maar niet door de zonsondergang. De maan schuift namelijk voor de zon. Het wordt de grootste zonsverduistering in Nederland sinds 1999 en op allerlei plekken en manieren proberen mensen het natuurfenomeen te zien. Binnen Europa zal op IJsland en in Portugal en Spanje een volledige zonsverduistering te zien zijn. In Nederland zal zo'n 90 procent van het zonsoppervlak bedekt zijn door de maan. Deze situatie zal zich pas in 2081 weer voordoen in ons land. Hier zie je meer informatie over de komende zonsverduistering: In Nederland begint de zonsverduistering rond 19.15 uur. Omstreeks 20.10 uur is het hoogtepunt, de maan lijkt dan de 'grootste hap' te nemen uit de zon. Ongeveer een uur later gaan de maan en de zon samen onder. Opgelet: gebruik geen zonnebril, lasbril of cd en kijk al helemaal niet met het blote oog. Oogartsen waarschuwen dat dit tot schade aan je netvlies kan leiden. Gebruik alleen een eclipsbril die voldoet aan veiligheidsnorm ISO 12312-2. 27 jaar geleden geleden, tijdens de laatste grote zonsverduistering, was men hier nog niet zo strikt in. In extreme gevallen werden soms zelfs twee glazen met bruin bier gebruikt als 'eclipsbril': Een andere veilige optie is om de verduistering indirect te bekijken. Maak bijvoorbeeld een gaatje in een stuk papier en werp daarmee een schaduw op een witte achtergrond. Je kunt de verduistering zo als het ware projecteren. Weerpresentator Willemijn Hoebert: "Aan het weer zal het niet liggen of je die eclips wel of niet ziet. Het wordt een warme en zonnige dag en ook ten tijde van de eclips liggen de temperaturen op veel plekken nog hoog. Op de Waddeneilanden is het rond 20.00 uur een graad of 20. In het midden van Nederland is het dan zo'n 24 tot 27 graden en in het zuiden van Nederland is 28 tot 30 graden nog steeds mogelijk. Er staat ook nauwelijks wind. Wel zijn er vooral in het noorden wat velden met sluierwolken, dat is hoge dunne bewolking, maar dat zou de pret niet mogen drukken. De eclips is hier goed doorheen te zien. Het grootste obstakel is dat de zon al best wel laag staat als het moment van de eclips daar is en dus moet je zorgen voor vrij uitzicht op het westen tot noordwesten." Op talloze plekken in het land komen mensen samen voor het schouwspel. Sterrenwachten, zoals die van de Radboud Universiteit in Nijmegen, openen hun deuren. De verduistering is daar te zien door telescopen, die voorzien zijn van professionele zonnefilters. Sterrenwacht Copernicus in Haarlem neemt telescopen mee naar de boulevard van Bloemendaal, om de eclips aan de de kust te bekijken. Ook in de duinen van Petten is dat mogelijk, evenals op Vlieland, Terschelling en Ameland. Voor liefhebbers van vallende sterren is er goed nieuws. Later, in de nacht naar woensdag, maak je ook kans om de Perseïden te zien. Dat is de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm. Ook voor dit fenomeen zijn de weersverwachtingen gunstig. Live bij de NOS De zonsverduistering is live te zien bij de NOS. De uitzending begint om 19.30 uur en wordt gepresenteerd door weerman Peter Kuipers Munneke en presentator Albert Bos. We schakelen ook live met correspondent Miral de Bruijne in Spanje, waar de zon volledig verdwijnt achter de maan. De uitzending is te volgen via de NOS-app, NOS.nl en de NOS Live-app.
Explainer | AI-model breekt uit testomgeving en hackt: zo wist het te ontsnappen
Video | Russen vinden Nederlandse kruisraket: dit Hengelose bedrijf maakt ze
Afgedankte SpaceX-raket op koers voor ongeplande inslag op de maan
Een afgedankte raket van ruimtevaartbedrijf SpaceX zal woensdag inslaan op de maan, verwachten wetenschappers. De raket zweeft al ruim een jaar doelloos in de ruimte na de lancering van maanlanders en ligt onbedoeld op ramkoers. Het puinveld zal met sterrenkijkers te zien zijn.
Vuurbal boven Amsterdam blijkt geen meteoriet, maar teruggekeerde Starlink-satelliet
Zelfrijdende taxi's in China, experiment met inzittenden als proefkonijn
China is razendsnel met het ontwikkelen van zelf rijdende taxi's. Er is al veel meer toegestaan dan in Nederland. maar dat leidt ook nog wel eens tot gevaarlijke situaties.
De nieuwe generatie modellen leert AI zich in de echte wereld te bewegen
Die belofte brengt miljarden aan investeringen op gang. Is dit de next big thing of zijn de miljardeninvesteringen een beetje voorbarig?
Onderzoek naar 'freeze-reactie' krijgt hoogste wetenschappelijke beurs
Een onderzoek naar hoe brein en lichaam reageren op stressvolle situaties krijgt de hoogste wetenschappelijke beurs van Nederland. Neurowetenschapper Karin Roelofs (Radboud Universiteit) doet onder meer onderzoek naar het nut van die 'freeze-reactie' en krijgt dankzij de Spinozapremie 1,5 miljoen euro voor meer research. De freeze-reactie blijkt heel belangrijk in het goed omgaan met stressvolle situaties. Mensen die goede beslissingen nemen onder druk hebben een heel lage hartslag, terwijl de rest van het lichaam wel 'aan' staat. Alsof je tegelijk het gas- en rempedaal indrukt. Dit geeft de tijd om een goede beslissing te maken, voordat er wordt overgegaan tot actie. Het onderzoek leidde ook tot een concrete toepassing. Met een VR-game kunnen politieagenten in hun opleiding deze nuttige freeze-reactie trainen. De 1,5 miljoen wil Roelofs gebruiken voor fundamenteel onderzoek. "Ik wil kijken hoe we het brein zelf kunnen beïnvloeden om mensen beter te laten reageren op stress." Eiwitten beïnvloeden Ook chemisch bioloog Hermen Overkleeft krijgt de Spinozapremie. De hoogleraar bio-organische chemie aan de Universiteit Leiden krijgt de beurs voor het ontwikkelen van methodes om menselijke eiwitten te kunnen beïnvloeden. Wetenschapsorganisatie NWO, die de premies jaarlijks uitdeelt, schrijft dat Overkleeft behoort tot de absolute wereldtop. Door het onderzoek van Overkleeft konden nieuwe medicijnen voor kanker en zeldzame stofwisselings- en auto-immuunziekten gemaakt worden. Hij wil de Spinozapremie gebruiken om zijn onderzoek een "nieuwe richting te geven en te vertalen naar praktische en klinische toepassingen". Roelofs en Overkleeft maken deel uit van een groep van vier wetenschappers die de hoogste Nederlandse wetenschappelijke beurzen krijgen. De NWO deelde niet alleen de Spinozapremies uit, maar ook de Stevinpremies. De Stevinpremies zijn voor wetenschappers die met hun onderzoek maatschappelijke impact hebben gemaakt. Deze gaan naar hoogleraar psychiatrie Iris Sommer en mediawetenschapper Claes de Vreese. Ook zij krijgen 1,5 miljoen euro voor verder wetenschappelijk onderzoek. Via spraak psychoses herkennen Sommer is hoogleraar psychiatrie aan het UMC Groningen. Ze ontwikkelde onder meer een AI-applicatie die aan de hand van spraak een psychische terugval kan herkennen. Daarnaast zet Sommer zich in voor psychiatrische behandelingen voor vrouwen. Ze onderzoekt wat de invloed van hormonen zijn op psychoses. Ook roemt de NWO haar boek Het vrouwenbrein, waarmee Sommer een "brug slaat tussen wetenschap en samenleving". Sommer wil met deze premie jonge onderzoekers in haar team helpen. "Die kan ik nu voor jaren zekerheid geven", zegt ze. Ook wil ze zich de komende jaren nog meer gaan richten op de mentale gezondheid van vrouwen. AI en de democratie De andere Stevinpremie gaat naar hoogleraar AI en samenleving De Vreese van de Universiteit van Amsterdam. In zijn onderzoek kijkt hij naar de opkomst van AI, de macht van Big Tech en de toekomst van de democratie. NWO zegt dat hij deze premie krijgt omdat hij zich ook inzet voor de communicatie van zijn onderzoek. Daarmee heeft hij een maatschappelijke impact. De Vreese ziet de premie als een aanmoediging voor zijn werk. "Het ontvangen van de Stevinpremie is overweldigend en eervol."
Leger VS gebruikte Musks AI-model Grok voor aanvallen op Iran
Audi kiest bij nieuwe RS5 niet voor viercilinder maar zwaar is ‘ie wel
De nieuwe Audi RS5 is een plug-in hybride, maar het merk maakt niet de fout van Mercedes om er een viercilinder in te leggen. Door de hybride aandrijving wordt de auto niet lichter, maar krijgt wel extra boost.
Podcast De Dag: maakt de kernbom een comeback?
Een fictief hoorspel uit de jaren 50 over een kernbom op Nederland mocht nooit worden uitgezonden. Uit angst voor paniek. Die angst voor kernwapens is sinds die tijd nooit helemaal gaan liggen - de discussie over kernwapens is weer helemaal terug. Het verdrag over nucleaire wapens tussen de Verenigde Staten en Rusland is verlopen. En de Franse president wil zijn kernwapenarsenaal uitbreiden. Luisteren? Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! In deze podcast legt generaal buiten dienst Mart de Kruif uit hoe we van de Koude Oorlog en de Cubacrisis naar nieuwe nucleaire spanningen zijn gegaan. Volgens De Kruif betekenen meer bommen niet direct minder veiligheid. "Ze zijn er, ze gaan niet meer weg. Het enige goede nieuws is dat iedereen weet: als ik ze ga inzetten is het ook het einde van mijzelf." Reageren? Mail: dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: Lars Hulshof
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/05/07103438/130526WET_2032855412_1.jpg)
Chips die met licht werken zijn ‘redelijk dom’, maar toch zullen ze ooit een essentiële rol krijgen
Optische chips verwerken informatie in de vorm van licht in plaats van elektriciteit. Nederlandse onderzoekers zitten in de voorhoede. „Maar we moeten toe naar fabrieken die miljoenen betrouwbare chips kunnen produceren.”
Schaatser Hollaar wint 500 meter op NK allround
Schaatser Louis Hollaar heeft de 500 meter van het NK allround gewonnen. Hij finishte na 36,16 in ijsstadion Thialf in Heerenveen. Ties van Seumeren eindigde als tweede (36,19) en Jur Veenje reed de derde tijd (36,83).
Schaatsster Veen wint 500 meter op NK allround
Schaatsster Meike Veen heeft de 500 meter van het NK allround gewonnen. Ze finishte na 38,88 in ijsstadion Thialf in Heerenveen. Marijke Groenewoud eindigde met een minieme achterstand als tweede (38,88), vlak voor Jade Groenewoud (38,95).
Video | Grote explosie op Amerikaanse legerbasis in Bahrein door Iraanse raket
Veen en Hollaar snelste op 500 meter, olympiërs Conijn en Bosker beginnen NK in top tien
De Olympische Winterspelen zijn net afgelopen of de NK allround en sprint staan alweer op het programma. Meerdere olympiërs strijden voor de Nederlandse titel. Ook zijn er WK-tickets te verdelen. Volg het hier live!
Van de moord op J.F. Kennedy tot vliegtuigcrashes: dit is het tragische rijtje doden binnen de familie Kennedy
De hitserie 'Love Story' op Disney+ zorgt ervoor dat fans massaal in de geschiedenis van de Kennedy-dynastie duiken. De familie Kennedy wordt al decennialang geteisterd door bizarre overlijdensgevallen, die gaan van vliegtuigongelukken tot moordaanslagen. Van de moord op John F. Kennedy in 1963 tot het recente verdrinkingstrauma van Maeve Kennedy en haar zoon in 2020, het onheil lijkt de machtige politieke dynastie niet los te laten.
Mathieu van der Poel van start in de Omloop, twee Nederlanders in kopgroep
Het klassiekerseizoen begint zaterdag met de 81ste editie van de Omloop Het Nieuwsblad. Het peloton, waaronder debutant Mathieu van der Poel, legt 207,6 kilometer af en klimt over twaalf hellingen. Volg het hier live vanaf 11.00 uur!
Iran was voorbereid op een ‘onthoofdingsaanval’ en slaat nu hard terug met ballistische raketten
De Verenigde Staten zijn begonnen met aanvallen op Iran, nadat Israël had verklaard zijn langdurige regionale tegenstander te hebben aangevallen. Het Midden-Oosten houdt de adem in. Iran ook — maar niet uit angst, want het land kan hard terugslaan en doet dat nu ook.