zondag 15 november 2026
Uitgelicht
MaatschappijleerNOS14 november

Affaire Nvidia-topman legt risico's van banden tussen techwereld en Amerikaanse politiek bloot

Nu topman Jensen Huang van chipbedrijf Nvidia is opgestapt, vraagt de Amerikaanse politiek zich hardop af of de nauwe banden tussen de regering en de topman voor blinde vlekken hebben gezorgd. Onder president Trump werd de weg vrijgemaakt voor een ongeremde groei van kunstmatige intelligentie, maar eventuele risico's lijken aan de kant geschoven. Vorige week kwam aan het licht dat Huang een affaire had met iemand die ervan verdacht wordt te spioneren voor China. In oktober vorig jaar al werd Trump, volgens de New York Times, door de Amerikaanse veiligheidsdiensten ingelicht over de affaire en de mogelijke gevaren daarvan. Trump besloot geen verdere actie te ondernemen. Sterker nog, hij stond twee maanden later de verkoop van sterkere chips aan China toe. Ook waarschuwingen hierover van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio werden terzijde geschoven. Chiptechnologie Al bijna tien jaar probeert Amerika het China moeilijk te maken als het aankomt op het in handen krijgen van geavanceerde chiptechnologie, maar daar is onder Trump geen sprake meer van. Trump vindt het geen probleem, omdat volgens hem de chips van Nvidia toch 'te geavanceerd zijn om te kopiëren', zo zei hij deze week. Een ander tegenargument is volgens Trump en Huang dat het belangrijk is voor de Amerikaanse economie als Chinese bedrijven afhankelijk blijven dan deze Amerikaanse chips. En dus mocht Huang ook aanschuiven bij twee staatsdiners met de Chinese president Xi in Peking en in Washington. Het succes van Nvidia en het Witte Huis raken steeds meer met elkaar verweven. In ruil voor het toestaan van de chipexport naar China, krijgt de regering zelfs in sommige gevallen tot 25 procent van de omzet van deze verkoop. Daarbij is AI-ontwikkeling een belangrijke pijler voor Trumps regering en voor de economische groei. Waarschijnlijk is vanaf eind volgend jaar 4 procent van de gehele Amerikaanse economie te danken aan AI, volgens een rapport van de investeringsbank Goldman Sachs. Nauwe banden Van reflecterend vermogen bij de regering lijkt dan ook nog niet veel sprake. Al zijn er stemmen die opgaan om minister van Handel Howard Lutnick verantwoordelijk te houden. Lutnick stond volgens nieuwswebsite Axios steeds in de weg als er binnen de regering over exportbeperkingen werd gesproken. Hij heeft al jarenlang nauwe banden met Jensen Huang. Daarbij is Lutnick volgens de Wall Street Journal voor techbedrijven een belangrijke schakel om dicht bij de president te komen. De vraag is of Trump zijn goede vriend Lutnick durft op te offeren om zelf uit de wind te blijven. Trump zelf betreurt het tot nu toe vooral dat hij een belangrijke partner in Huang is kwijtgeraakt en noemde hem een 'legende'. Ook bij andere techbro's lijkt dat het geval. Zij zullen toch vooral bang zijn dat het vertrek van Huang gevolgen zal hebben voor de rest van de AI-wereld en proberen de schade te beperken. Tesla en SpaceX baas Elon Musk bood Huang zelfs een baan aan. China wil antwoorden Het Congres daarentegen slijpt de messen. Zij willen dat Huang getuigt voor de Senaat om antwoorden te geven over de vermeende spion. Ook Howard Lutnick is uitgenodigd om te getuigen. Daar zal het niet bij blijven. Want met een, na de verkiezingen, Democratisch Congres op komst is de kans groot dat er nog meer onderzoek komt naar de verwevenheid tussen de zakenwereld en het Witte Huis. Ook moet nog steeds duidelijk worden of er met de buitenechtelijke relatie van Huang daadwerkelijk belangrijke informatie bij China terecht is gekomen. Peking ontkent dat nog altijd stellig en zegt dat Aziatische vrouwen worden gedemoniseerd door deze beschuldiging. Ook binnen de VS is nog niet definitief vastgesteld of Huang inderdaad een affaire met een spion had. China zal in ieder geval antwoorden willen als Trump volgende week naar Shenzhen reist voor een economische top waar ook Xi bij aanwezig zal zijn. Bij de vorige ontmoeting spraken beide leiders juist af om beter te communiceren als het gaat over AI en de regels daarover. De vrees is dat er met deze affaire een nieuw wantrouwen is ontstaan.

Lees & bevraag →0 klaargezette vragen

Meer artikelen

AardrijkskundeNOS14 nov

Wekdienst 14/11: Crisisgesprekken van kabinet gaan verder • Intocht Sint in Grave

Goedemorgen! Premier Jetten en zijn vicepremiers praten verder op landgoed De Zwaluwenberg, na roerige dagen in Den Haag. En in het Brabantse Grave wordt hoog bezoek verwacht, daar komt de Sint weer aan wal. Eerst het weer: vandaag is het vrij zonnig en droog. Er waait een zwakke of matige zuidenwind en het wordt 8 tot 10 graden. Morgenochtend gaat het vanuit het zuiden regenen. Later in de avond komt er meer regen en wordt het onstuimig. De nieuwe week start wisselvallig met regelmatig regen. Het is dan 8 tot 11 graden. Het is vrij zonnig, maar in het noorden trekken ook enkele wolken over. Het blijft droog en bij een zwakke tot matige zuidenwind wordt het 8 tot 10 graden. In de avond koelt het weer snel af en in de nacht naar zondag komt het landinwaarts tot lichte vorst. De verwachting voor de komende dagen en meer weernieuws zie je hier in het NOS Weer: Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? In Amerika werd afgelopen nacht het gehele vliegverkeer urenlang stilgelegd vanwege "buitengewone omstandigheden". Een storing in de communicatieapparatuur van de Amerikaanse luchtverkeersleiding zou de situatie hebben veroorzaakt. Volgens de minister van Transport Sean Duffy raakte apparatuur overbelast door een te grote hoeveelheid data. Daardoor viel de communicatie uit. De Amerikaanse minister van Binnenlandse Veiligheid zegt dat een cyberaanval niet wordt uitgesloten, maar dat daar nu geen bewijs voor is. Volgens minister Duffy zijn tienduizenden mensen gestrand en moeten velen van hen noodgedwongen de nacht doorbrengen op het vliegveld. Ook Europese vluchten naar de VS werden opgeschort op verzoek van de FAA. Het vliegverkeer is inmiddels hervat. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Het ging gisteravond wel héél gemakkelijk voor het Nederlands Elftal. Oranje was met 7-0 te sterk voor Griekenland en daarom kun je wel spreken van een monsterzege. De ploeg van Xavi heeft een grote stap gezet richting de kwartfinales van de Nations League. Oranje begon ijzersterk: na iets meer dan vijf minuten schoot Crysencio Summerville de 1-0 binnen. Tijjani Reijnders maakte drie treffers en daarna schoten ook Timber en Malen nog drie goals erin. Frenkie de Jong begon voor het eerst als aanvoerder van Oranje aan een interland. Virgil van Dijk was niet voldoende fit om in actie te komen. Ook Brian Brobbey moest zich bij de bondscoach afmelden. Dat De Jong de regisseur van het spel was, bleek al snel... Fijne dag!

Aardrijkskunde: Weer en klimaat·Maatschappijleer: Parlementaire democratie

AardrijkskundeRTL Nieuws14 nov

Eerst mist, dan zon: Sinterklaasintocht treft het met het weer

Het weer tijdens de landelijke Sinterklaasintocht in Grave ziet er bijzonder goed uit. Vandaag, na de mist, is het zonnig en droog. Morgenochtend alleen in het zuidoosten en oosten lichte (mot)regen. In de namiddag en avond gaat het overal regenen. Ook neemt de wind uit het zuiden dan in kracht toe.

Aardrijkskunde: Weer en klimaat

MaatschappijleerRTL Nieuws14 nov

Kabinetscrisis nog niet voorbij: partijen praten verder op Zwaluwenberg

De politieke crisis in het kabinet is nog lang niet bezworen. Premier Rob Jetten en de leiders van coalitiepartijen D66, VVD en CDA praten vandaag verder over de toekomst van het kabinet. Dat doen ze op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. De partijen staan nog altijd lijnrecht tegenover elkaar, zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

Maatschappijleer: Parlementaire democratie

MaatschappijleerNU.nl14 nov

Waarom het machtsspel tussen een fraudeur en documentairemaker zo fascineert

Zelden houdt een documentaire de gemoederen zo bezig als You Can See Everything. Online raken mensen maar niet uitgepraat over de film van Nathan Fielder en Lance Oppenheim, waarin de veroordeelde fraudeur Elizabeth Holmes wordt gevolgd. Maar wat maakt de documentaire zo fascinerend?

Maatschappijleer: Pluriforme samenleving·Nederlands: Leesvaardigheid

AardrijkskundeNU.nl14 nov

Code geel in delen van vijf provincies door plaatselijk dichte mist

Het KNMI heeft zaterdag code geel afgegeven voor Gelderland en delen van Utrecht, Limburg, Noord-Brabant en Overijssel, in verband met plaatselijk dichte mist. Door de mist is het zicht op sommige plekken minder dan 200 meter.

Aardrijkskunde: Weer en klimaat

EconomieNRC13 nov

Hoe slim is het om je huis vol te stoppen met slimme apparaten?

Veel dingen in mijn huis zijn smart en met het internet verbonden. Dat levert soms gemak op, maar sinds de vriezerhacks van de afgelopen weken vraag ik me af of ik me zo niet te kwetsbaar heb gemaakt.

Economie: Concept risico en informatie·Maatschappijleer: Verzorgingsstaat

NederlandsRTL Nieuws12 nov

Russell Brand: Instagram-account verwijderd door Meta

Meta heeft het Instagramaccount van Russell Brand verwijderd. Dat beweert de veroordeelde comedian en presentator in een bericht op X. Op Instagram is inderdaad te zien dat het account van Brand "niet beschikbaar" is. Ook zijn Facebookaccount is niet meer zichtbaar.

Nederlands: Leesvaardigheid

BiologieNOS12 nov

Niet eerder zo veel schouderblessures bij sportende Nederlanders

Het aantal schouderblessures onder sportende Nederlanders neemt flink toe. Uit cijfers van VeiligheidNL, het kenniscentrum voor letselpreventie, blijkt dat er 530.000 schouderblessures waren in 2025. Niet eerder lag dat aantal zo hoog. Afgelopen jaar liepen 4,7 miljoen Nederlanders samen 5,7 miljoen sportblessures op. De knie werd daarbij het meest belast, gevolgd door de enkel. Op de derde plaats staat de schouder. Bij veel sporten, zoals het populaire hyrox en padel, wordt de schouder intensief belast. "Mensen vinden hun nieuwe sport zo leuk, dat ze fanatiek aan de slag gaan en daarbij de schouder overbelasten", stelt sportarts en assistent professor bij het Erasmus MC Femke Claessen. Rustig opbouwen Zo komt het voor dat mensen uit enthousiasme vanuit het niets meerdere keren per week gaan sporten, zegt Claessen. Dat ziet zij bijvoorbeeld bij padel. Claessen werkt als bondsarts padel van de KNLTB, het overkoepelend orgaan van de tennis- en padelverenigingen in Nederland. "Je kunt zelf wel fit zijn, maar je schouder is niet getraind om zo vaak te worden belast." Een goede warming-up, rustig aan opbouwen en daarnaast oefeningen om de schouder sterker te maken, kunnen voorkomen dat je als sporter geblesseerd raakt aan je schouder. Dat geldt voor alle bovenhandse sporten, stelt Claessen, zoals handbal, speerwerpen, honkbal, volleybal, kogelstoten en tennis. Blessurerisico Dat het aantal schouderblessures in aantallen toeneemt, betekent niet dat het risico op zo'n blessure is toegenomen. "We zijn verhoudingsgewijs meer gaan sporten met zijn allen", vertelt Ellen Kemler, onderzoeker sportblessurepreventie bij VeiligheidNL. "Het blessurerisico wordt uitgedrukt in het aantal blessures per 1000 uur sport. Doordat het aantal sporturen in verhouding meer is toegenomen dan het aantal blessures, is het risico niet toegenomen." Uit de jaarrapportage van VeiligheidNL blijkt verder dat voor de helft van de blessures een medische behandeling noodzakelijk was. Bij veel sportblessures worden ook de spieren en pezen overbelast. Dat kan een hamstringblessure, achillespeesblessure of tennisarm opleveren. Volgens Kemler is het nodig om meer aandacht te besteden aan het voorkomen ervan in plaats van aan het herstellen van de blessure. "Door de belasting geleidelijk op te bouwen, kun je het risico op een blessure aanzienlijk verkleinen."

Biologie: Ecologie·Nederlands: Leesvaardigheid