Home/maandag 25 mei 2026

maandag 25 mei 2026

19 artikelen0 met vragen
RTL Nieuws
Maatschappijleer
25 mei 2026 · 06:00

Prinses Laurentien viert haar 60e verjaardag: van prinses tot powervrouw

Prinses Laurentien mag 60 kaarsjes uitblazen en doet dat nog altijd helemaal op haar eigen manier. Met haar kleurrijke looks, opvallende stijl en uitgesproken persoonlijkheid laat ze al jaren zien dat ze zich niet zomaar in een koninklijk keurslijf laat stoppen. Royaltydeskundige Annemarie de Kunder neemt je in vogelvlucht mee door het leven van Laurentien.

Maatschappijleer: Cultuur en identiteitNederlands: Informatieve teksten
NOS
Maatschappijleer
25 mei 2026 · 06:00

Meer complexe burenruzies: ‘Het is zelden nog een simpel conflict’

Een ruzie over te harde muziek of een buurjongen die 's ochtends vroeg door het trappenhuis schreeuwt: het begint vaak klein, maar burenruzies in Nederland worden steeds complexer. Dat melden organisaties die bemiddelen in conflicten tussen buren aan de NOS. Dat komt bijvoorbeeld doordat er mensen bij betrokken zijn met verward gedrag of door taalproblemen. In 2025 kwamen er ruim 20.000 meldingen van burenruzies binnen bij buurtbemiddelingsorganisaties in Nederland. Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid was 30 procent daarvan een complexe melding; vijf jaar geleden was dat 21 procent. In Breda liep recentelijk een burenruzie zo erg uit de hand dat een vrouw uit haar scootmobiel werd geslagen en haar bewustzijn verloor. Het conflict met haar bovenburen begon als een simpele ruzie over geluidsoverlast. Kinderen met knikkers Om dit soort escalaties te voorkomen zijn er in 315 gemeenten in Nederland buurtbemiddelingsorganisaties actief. In totaal zijn er meer dan 3200 bemiddelaars die zich vrijwillig inzetten om burenruzies te verhelpen. Paul de Ruiter doet dat al tien jaar. "De meeste klachten gaan over geluidsoverlast. Bijvoorbeeld muziek of kleine kinderen met knikkers die ze horen rollen. Je hebt natuurlijk wijken die qua isolatie gewoon heel slecht in elkaar zitten. Dus dan heb je al gauw overlast." Normaal gesproken voeren twee buurtbemiddelaars de gesprekken. Ze gaan eerst langs bij de melder en daarna bij de andere partij. Als beide partijen daarvoor openstaan, volgt meestal een gezamenlijk gesprek, vertelt ervaren buurtbemiddelaar Hanne Groenendijk. "Soms is dat niet eens nodig. Dan denken de buren na het aankloppen van ons: 'Dit is toch eigenlijk te gek, dat mensen van buiten ons moeten helpen om met elkaar in gesprek te gaan'. Soms lossen ze het dan op zonder bemiddelingsgesprek. Dat is natuurlijk helemaal mooi om te horen." Complexere zaken Claudia Helsloot, directeur van bemiddelaar Beterburen in Noord-Holland, herkent zich in het landelijke beeld van een toenemend aantal ingewikkelde zaken. "Het is bijna nooit meer een gewone burenruzie. Het zijn complexe zaken. Mensen met verward gedrag en meerdere problemen." Haar uitgangspunt is: "Wij kunnen die mensen niet veranderen, maar er wel voor zorgen dat er afspraken worden gemaakt waardoor het leefbaarder wordt. En heel veel mensen vinden het ook niet prettig als iemand anders last van ze heeft." Die complexiteit ziet ook buurtbemiddelaar Groenendijk. "Bijvoorbeeld doordat een van de buren een 'rugzakje' heeft. Soms horen wij dan ook dat mensen al heel lang op de wachtlijst staan voor psychische hulp. De complexiteit bestaat er dan uit dat mensen niet zo makkelijk aanspreekbaar zijn of een heel eigen visie op de werkelijkheid hebben. Maar wij gaan altijd open naar mensen toe. Ons motto is: oordeel uit, aandacht aan." Ondanks alle goede intenties worden de conflicten dus wel steeds ingewikkelder voor de vrijwilligers. Bij Beterburen zijn ze daarom gestart met een pilot, vertelt directeur Helsloot. "Onze vrijwilligers hebben al een zeer intensieve basistraining gehad. Maar soms is dat niet genoeg. Dertig mensen specialiseren zich nu verder, omdat je steeds meer in je toolkit moet hebben om die gesprekken nog te kunnen doen." Beter communiceren Vaak zit de sleutel in betere communicatie, zegt Groenendijk. Afgelopen jaar was ze betrokken bij de bemiddeling tussen twee buren: een Nederlands en een Syrisch gezin dat nog maar kort in Nederland woonde. Het Nederlandse gezin ervaarde geluidsoverlast rond 19.00 uur als de kleine kinderen in het Syrische gezin naar bed gingen. "Wij hebben toen gezorgd voor een tolk. We zijn eerst bij allebei de buren apart langsgeweest en hebben daarna de buren aan tafel gekregen met elkaar. Door die tolk kon er goed aan elkaar verteld worden waar men last van had. Toen werd ook duidelijk dat de Syrische buurman echt wel wilde dat de overlast verminderde. Hij wilde een goede relatie met de buren. Nu gebruiken ze Google Translate en kunnen ze rechtstreeks met elkaar praten als er iets aan de hand is."

Maatschappijleer: Sociale cohesie en diversiteitMaatschappijleer: Sociaal beleid
FDBetaald
Economie
25 mei 2026 · 05:47

Live: Hoop op akkoord VS en Iran stuwt koersen verder op

De futures op Europese aandelenmarkten wijzen op een duidelijk hogere opening. De indices in Azië scherpen records aan, terwijl de olieprijs met zo’n 5% daalt ten opzichte van vrijdag. Wall Street is vandaag gesloten.

Economie: Internationale economische betrekkingenAardrijkskunde: Mondiale spreiding en mondiaal beleid
AD
Biologie
25 mei 2026 · 05:45

Woedende menigte bestormt Congolees ziekenhuis en eist lichamen overleden ebola-patiënten op

Een woedende menigte in de Democratische Republiek Congo (DRC) heeft zondagavond een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. De groep eist de lichamen op van overleden familieleden. Omdat de lichamen van overleden ebolapatiënten erg besmettelijk zijn, mogen begrafenissen alleen door gespecialiseerde teams uitgevoerd worden.

Biologie: Afweer en immuniteitMaatschappijleer: Sociale ongelijkheid
NOS
Maatschappijleer
25 mei 2026 · 05:00

Huisartsen financieel gedwongen tot gebruik gebrekkige zorg-apps

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis oefent sinds dit jaar financiële druk uit op huisartsen om zorg-apps te gebruiken die niet voldoen aan de wet- en regelgeving. Dat zeggen tientallen huisartsen tegen de NOS naar aanleiding van eerdere berichtgeving. Het gaat om apps die patiënten adviseren of ze een afspraak moeten maken bij de dokter. Vaak twijfelen de huisartsen of de apps medisch verantwoord zijn. Maar als huisartsen weigeren de apps te gebruiken, worden ze financieel gestraft omdat ze dan een lagere vergoeding krijgen voor andere zorg. Huisartsen kunnen tot 10.000 euro per jaar mislopen. Dat is problematisch, omdat sinds 2023 de huisartsentarieven structureel te laag zijn vastgesteld. Het betalen van vaste lasten, bijvoorbeeld de huur voor het praktijkgebouw, wordt steeds lastiger. Deze situatie is mede het gevolg van twee grote zorgakkoorden uit 2022 en 2024. Veertien partijen hebben het akkoord ondertekend. De zorgsector, de zorgverzekeraars en het kabinet willen hiermee de zorg toegankelijk houden en de personeelstekorten opvangen. Zorg-apps die het werk van echte zorgverleners overnemen, waaronder triage-apps zoals het bekende Moet ik naar de dokter?, zijn een prioriteit in het akkoord. 'Aanvullend bewijs nodig' Uit een recent rapport van kennisplatform Digizo.nu, dat is opgericht door de veertien partijen om de zorg te adviseren over digitalisering, blijkt dat er nog weinig resultaten zijn die de effectiviteit van deze apps onderbouwen. Daarvoor "is aanvullend bewijs nodig". Ook blijken de ervaringen van artsen die de apps hebben getest uiteen te lopen. "Waar de ene zorgverlener aangeeft dat de kwaliteit van de vragenlijsten om spoed en niet-spoed van elkaar te onderscheiden goed is, geeft een ander aan dat de vragenlijsten vaak onvolledig zijn", staat in het rapport. Digizo.nu adviseert in het rapport dat er meer onderzoek nodig is voordat dergelijke apps grootschalig kunnen worden uitgerold. Duizenden euro's Toch wacht Zilveren Kruis niet op extra bewijs en zet de grootste zorgverzekeraar van het land huisartsen onder druk om de app te gebruiken. Praktijken die dit niet doen, krijgen 1 euro minder vergoeding per patiënt, zo blijkt uit de tarievenlijst van de verzekeraar. Gemiddeld hebben praktijken ruim 3600 patiënten, dus het mogelijke verlies loopt in de duizenden euro's. Voor de Utrechtse huisarts Nanja Danhof in Kanaleneiland met ruim 9000 patiënten is het verlies dus nog groter. Maar vanwege de veiligheid van haar patiënten was de triage-app geen optie, zegt ze. "Veel van mijn patiënten spreken de Nederlandse taal niet goed of hebben weinig kennis over zorg, waardoor de kans groot is dat ze deze apps verkeerd invullen. Dat kan gevaarlijk worden, omdat patiënten mogelijk verkeerd advies krijgen en ik daar geen zicht op heb." Danhof: "Uiteraard hebben we vanwege het financiële verlies even overwogen om de app wel te gebruiken. Zo zie je hoe financiële druk onze vrijheid beperkt om medisch verantwoorde keuzes te maken." Zilveren Kruis zegt in een reactie dat de financiële prikkel moet helpen om de zorg efficiënter te maken en daarmee toegankelijk te houden én dat de maatregel voortkomt uit de zorgakkoorden, mede ondertekend door de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). "Maar het blijft aan de huisarts om te beoordelen of een toepassing past bij de eigen praktijk en patiëntenpopulatie", reageert een woordvoerder van de LHV. De beroepsvereniging zegt zeker mogelijkheden te zien waarbij triage-apps helpen. Maar dan moeten huisartsen er wel op kunnen vertrouwen dat die apps voldoen aan de regels en moet duidelijk zijn voor welke patiënten en situaties die geschikt zijn. "Dat is nu nog onvoldoende geborgd." 'Slimme oplossingen zoeken' Toch is recentelijk 800 miljoen euro aan publiek geld toegekend om de komende drie jaar onder meer het gebruik van deze apps op te schalen. Dat apps nog niet aan de regels voldoen of risico's kunnen opleveren is bijzaak, stelt minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk: "Er dreigt een huisartsentekort. We moeten zoeken naar slimme oplossingen en dat is bijvoorbeeld die digitale triage." Sterk benadrukt dat signalen van huisartsen wel belangrijk zijn. Dat juist kritische huisartsen worden gekort door de zorgverzekeraar, daar wil de minister niet op ingaan. "Ik ga niet over afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgverleners." Niels Chavannes, hoogleraar huisartsgeneeskunde en werkzaam in het Leids Universitair Medisch Centrum, stelt dat zorgverzekeraars en de minister hun verantwoordelijkheid binnen deze grote zorghervorming niet nemen. "Huisartsenpraktijken staan op deze manier met de rug tegen de muur. Het is lastig om de praktijk draaiende te houden omdat de financiering nu al te krap is. Op deze manier ga je gedwongen worden om te kiezen voor toepassingen die zich nog niet hebben bewezen en waar je niet achterstaat."

Maatschappijleer: Sociaal beleidEconomie: Sociale zekerheid
NOS
Biologie
25 mei 2026 · 02:13

Cameraman gebeten, surfwedstrijd Nieuw-Zeeland stilgelegd

In Nieuw-Zeeland is een internationale surfwedstrijd stilgelegd omdat een cameraman in het water werd gebeten door een dier. De organisatoren denken dat het mogelijk om een haai of een zeeleeuw ging. De halve finale van de World Surf League was bezig voor de kust van de plaats Raglan toen het misging. Volgens de organisatie zagen ook de Braziliaanse deelnemers Yago Dora en de Italo Ferreira tijdens hun wedstrijd het water opspatten toen de cameraman werd gebeten. De cameraman werd onmiddellijk naar de kant gehaald om te worden verzorgd. Alle andere mensen die in het water waren werden met jetski's opgehaald. "Iedereen was geschrokken", zei woordvoerder Renato Hickel. Wedstrijd stilgelegd De cameraman bleek lichte bijtwonden te hebben, naar verluidt in een voet. Een dokter die eerste hulp verleende, achtte de kans groter dat het ging om een zeeleeuwenbeet dan een van een haai. "Maar toch," zei Hickel, "het blijft doodeng". Het is eerder voorgekomen dat een WSL-wedstrijd gehinderd werd door zeeleven. De Australische wereldkampioen Mike Fanning wist in 2015 bij een wedstrijd in Zuid-Afrika nipt een haai van zich af te slaan. Toen werd de wedstrijd afgelast. Volgens Hickel maakte de gebeten cameraman het naar omstandigheden goed. "Hij was goed geluimd" en zou erop gestaan hebben dat de wedstrijd vervolgd werd. De wedstrijd is het grootste surfevenement ooit in Nieuw-Zeeland, met enkele duizenden toeschouwers. Omdat het tij inmiddels tegenzat, moest er wel enkele uren worden gewacht voordat de laatste dag van het elfdaagse evenement kon worden hervat. Volgens Hickel had dat ook zijn voordelen: "De wind die ons parten speelde is geluwd en de golven zijn beter dan vanochtend."

Biologie: Afweer en immuniteitAardrijkskunde: Klimaat en landschap