Home/Biologie

Biologie

Examenstof en gekoppelde nieuwsartikelen voor Biologie

NU.nl
19 mei

Duitsland schiet te hulp bij ebola-uitbraak: besmette arts uit VS overgebracht

Duitsland gaat een met ebola besmette Amerikaanse arts behandelen die in de Democratische Republiek Congo (DRC) het virus opliep tijdens zijn werk. De arts wordt samen met zes andere personen met een hoog besmettingsrisico naar Duitsland overgebracht.

C4: Afweer en immuniteitD4: Mens en milieu
NOS
19 mei

Congo opent extra ebolacentra na 118 doden door virusuitbraak

De Democratische Republiek Congo opent drie speciale behandelcentra voor ebolapatiënten in de oostelijke provincie Ituri. De maatregel volgt op een uitbraak van een zeldzame variant van het virus, waaraan inmiddels 118 mensen zijn overleden. De World Health Organization (WHO) bestempelde de nieuwe ebola-uitbraak dit weekend als internationale noodsituatie. Volgens de autoriteiten zijn er inmiddels meer dan 300 vermoedelijke besmettingen vastgesteld in de provincies Ituri en Noord-Kivu. Ook in buurland Uganda is een sterfgeval en een vermoedelijke besmetting gemeld. Vier vragen over ebola Wat is ebola? Wat zijn de symptomen en waarom verspreidt deze variant zich zo snel? Lees hier meer over ebola. Onder de bevestigde besmettingen bevindt zich ook een Amerikaanse arts die werkte in een ziekenhuis in de stad Bunia, de hoofdstad van Ituri. Hij ontwikkelde afgelopen weekend symptomen van ebola. De arts en zeker zes andere Amerikanen worden overgebracht naar Duitsland voor controle en monitoring. Volgens gezondheidsdeskundigen bleef de uitbraak wekenlang onopgemerkt doordat aanvankelijk op de verkeerde ebolavariant werd getest. Monsters uit Bunia werden eerst onderzocht op de veelvoorkomende Zaïre-variant van ebola, maar die tests waren negatief. Pas op 14 mei werd de eerste besmetting bevestigd. Een dag later werd vastgesteld dat het ging om de zeldzame Bundibugyo-variant van het virus. De Congolese regering meldt dat de eerste patiënt op 24 april overleed in Bunia. Het lichaam werd daarna overgebracht naar Mongbwalu, een mijngebied in Ituri. Volgens minister van Volksgezondheid Samuel Roger Kamba is de uitbraak daardoor verder geëscaleerd. Drukke plekken vermijden De Bundibugyo-variant van ebola is zeldzaam. Sinds 1976 zijn er meer dan twintig ebola-uitbraken geweest in Congo en Uganda, maar deze variant werd pas twee keer eerder vastgesteld: in Uganda in 2007 en in Congo in 2012. Voor deze variant bestaan nog geen goedgekeurde vaccins of medicijnen. Het bestrijden van de uitbraak wordt bemoeilijkt door de instabiele situatie in Oost-Congo. In Ituri zijn gewapende groepen actief. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. Volgens de Verenigde Naties zijn meer dan 273.000 mensen ontheemd in de regio. VN-medewerkers in Bunia hebben het advies gekregen thuis te werken en drukke plekken te vermijden.

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
NRCBetaald
19 mei

Maakt het uit welke tandpasta ik koop?

Eén ingrediënt van tandpasta is het allerbelangrijkst. Dat bestanddeel zit niet in het drinkwater.

D4: Mens en milieu
AD
18 mei

Jasmine had al een houdverbod, toch waren er veertien katten in haar woning

Na een houdverbod zou je zeggen dat een kattenliefhebber wel beter weet, maar in het geval van Jasmine blijkt dat toch anders te zijn. Bij een controle blijken er veertien katten in haar huis te leven, in zeer slechte omstandigheden.

D4: Mens en milieu
AD
17 mei

Nederland verhitte als enige in Europa melk niet, tot de Duitse bezetter het verplichtte

Een glas melk lijkt gezond, maar 150 jaar geleden kon het je ernstig ziek maken. Of erger: je kon eraan overlijden. Hoe veranderde ‘levensgevaarlijke’ melk in iets wat je nu zonder nadenken drinkt?

D4: Mens en milieu
AD
16 mei

Oeganda bevestigt na Congo ook ebola-uitbraak: man (59) overlijdt in ziekenhuis in Kampala

Er is een ebola-uitbraak in Oeganda; dat heeft het Oegandese ministerie van Gezondheid bevestigd. Een man is aan de ziekte overleden. Ook in het noordoosten van Congo is een ebola-uitbraak vastgesteld.

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
NOS
16 mei

Tientallen gevaarlijk vervuilde PFAS-locaties ontdekt, maar is 'topje van ijsberg'

Op zo'n zestig plekken in Nederland is nu duidelijk dat de PFAS-vervuiling zo ernstig is dat daar zo snel mogelijk moet worden schoongemaakt, blijkt uit een eerste rapport van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over de PFAS-inventarisatie door gemeenten en provincies. De verwachting is dat dit aantal nog sterk gaat toenemen. Het gaat nog jaren duren en veel geld kosten voordat deze locaties zijn gesaneerd. Veel overheden noemen het niet kunnen afdwingen van bodemonderzoek, waar de NOS eerder over berichtte, als belangrijke belemmering bij de inventarisatie. Zij lopen ertegenaan dat bedrijven weigeren om hiervoor toestemming te verlenen. "Dit moet worden opgelost", zegt het Interprovinciaal Overleg (IPO), waarin de provincies samenwerken. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat dit probleem eerder ontkende, kon gisteren niet zeggen of hier iets aan gedaan wordt. Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat wil in 2028 een "scherper beeld hebben" van de PFAS-locaties die snel gesaneerd moeten worden en hoeveel dat gaat kosten. Na 2030 begint het ministerie met een "programmatische aanpak". Tapijtindustrie en papierfabrieken PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid van mensen en het milieu. Tot nu toe hebben provincies en grote gemeenten 4000 mogelijk verdachte locaties op het oog, waarvan ze een kleine 600 hebben geselecteerd voor verder onderzoek. Het gaat vooral om (voormalige) bedrijfsterreinen waar PFAS is gebruikt in het productieproces, zoals in de tapijtindustrie en papier- en kartonfabrieken. Daarnaast gaat het om plekken waar PFAS-houdend blusschuim is gebruikt, zoals oefenterreinen van de brandweer en Defensie. Ook vuilstortplaatsen en afvalbedrijven liggen onder een vergrootglas, omdat in afval veel PFAS-houdende producten terechtkomen. Niet al die terreinen worden gesaneerd. Dat gebeurt alleen als door bodemonderzoek is vastgesteld dat de PFAS-vervuiling zo ernstig is dat er zo snel mogelijk gesaneerd moet worden omdat de risico's voor mens en milieu heel groot zijn. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de vervuiling dicht bij een drinkwaterbron of woonwijk is. Zulke plekken worden 'PFAS-aandachtlocaties' genoemd. Op dit moment zijn er 57 van dit soort locaties ontdekt, waarbij vooral sprake is van vervuiling door blusschuim. Bij ruim driekwart hiervan moet de sanering nog beginnen. Het ministerie maakt niet bekend om welke plekken het gaat en verwijst naar lokale overheden voor meer informatie over een locatie. Wat is PFAS? PFAS is een groep chemische stoffen die schadelijk kunnen zijn en niet of nauwelijks afbreken, waardoor ze steeds meer in het milieu voorkomen. Ze kunnen schadelijk zijn voor het immuunsysteem, de vruchtbaarheid, het ongeboren kind en organen als de lever en de schildklier. Ook kunnen ze kanker veroorzaken. Die 57 zijn "slechts het topje van de ijsberg": het aantal gevaarlijk vervuilde PFAS-locaties zal de komende jaren nog "fors stijgen", verwacht het ministerie. Want de meeste overheden zijn nu bezig met de inventarisering van mogelijke locaties en nog niet toe aan vervolgonderzoek. Dat is een grote opgave voor de provincies en gemeenten. Zij geven aan vaak niet genoeg personeel te hebben. Bovendien is er niet voldoende kennis over deze ingewikkelde problematiek. '68 miljoen aan kosten is een fractie' Ook maken ze zich zorgen over de kosten. Die lopen flink op: volgens het IPO kosten de nu lopende saneringen al minstens 68 miljoen euro. "Dat is waarschijnlijk een fractie van de totale saneringskosten van PFAS-aandachtslocaties. Om nog niet te spreken over zuiveringskosten, zorgkosten en kosten die gepaard gaan met vertraging van woningbouwprojecten", zegt een woordvoerder. Daarom moet het Rijk voldoende geld beschikbaar stellen, vinden de provincies. "In eerste instantie is de veroorzaker of eigenaar aan zet", zegt de woordvoerder. "Er zijn echter situaties dat ook de overheid een bijdrage of zelfs het initiatief voor sanering zal moeten nemen." Nu is voor veel overheden onduidelijk wie uiteindelijk moet opdraaien voor de kosten, bijvoorbeeld als de veroorzaker van de vervuiling al weg is.

D4: Mens en milieu
NRCBetaald
16 mei

Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu? | Onbehaarde Apen

Drie doden en minstens tien besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt.

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
NRCBetaald
16 mei

Koekoekskind 3: Een deel van mij

Cas worstelt met de vraag of hij meer wil weten over zijn donor, terwijl zijn zusje Simone een band opbouwt met die van haar.

C2: Voortplanting en ontwikkelingB3: Celdeling en erfelijkheid
TrouwBetaald
15 mei

Opinie: Stoppen met antidepressiva is té goedkoop

C4: Afweer en immuniteit
NOS
15 mei

Bosbrand na dodelijke crash medisch vliegtuigje in VS

In de Amerikaanse staat New Mexico zijn vier mensen omgekomen bij een ongeluk met een medisch vliegtuigje. Door de crash brak er een bosbrand uit in het gebied waar het toestel was neergekomen. Het vliegtuigje was vertrokken van het vliegveld bij de stad Roswell voor een vlucht naar de Sierra Blanca in dezelfde staat. Toen het daar niet aankwam en de communicatie wegviel, werd alarm geslagen. Reddingswerkers ontdekten dat de King Air was neergestort op een bergrug. Het is nog niet duidelijk wat er is misgegaan. Ook zijn de identiteiten van de slachtoffers nog niet vrijgegeven. Volgens de autoriteiten gaat het om de bemanning van het toestel en medisch personeel. Door het dorre kreupelhout en de felle wind, ontstond er op de plek van het ongeluk een brand, die is uitgegroeid tot een gebied van 14 hectare, zo'n 20 voetbalvelden. Omdat het gebied moeilijk te bereiken is, is de brandweer er nog niet in geslaagd het vuur onder controle te krijgen. Traumahelikopters Het komt vaker voor dat medische vluchten verongelukken. In februari kwamen nog acht mensen om het leven toen zo'n toestel neerstortte in Philadelphia. Toch komen vliegtuigongelukken bij medische vluchten niet vaker voor dan bij reguliere vliegreizen met dergelijke kleine toestellen. Veel vaker gaat het mis met traumahelikopters, omdat die vaak onder grote haast moeten landen op geïmproviseerde landingsplekken op de openbare weg.

D4: Mens en milieu
NU.nl
15 mei

TNO vindt oplossing voor groeiende berg afgedankte zonnepanelen

TNO heeft een lasertechnologie ontwikkeld voor de recycling van zonnepanelen. Volgens het onderzoeksbureau kunnen zonnepanelen met deze technologie efficiënt en energiezuinig worden ontmanteld. Zo kan meer dan 99 procent van het gebruikte zilver en hoogzuiver silicium worden teruggewonnen.

D4: Mens en milieu
NU.nl
14 mei

Teruggeroepen babymelk Danone in België per ongeluk weer verkocht

Babymelk van Nutrilon, die eerder uit voorzorg uit de handel werd gehaald omdat er mogelijk een giftige stof in zou zitten, is op sommige plekken in België opnieuw verkocht. Dat heeft voedingsmiddelenconcern Danone laten weten.

D4: Mens en milieu
NRCBetaald
14 mei

Een onzichtbaar lab moet de schatten van het Amsterdamse Bos weer zichtbaar maken

Onderzoek in het Amsterdamse Bos moet uitwijzen hoe de bijzondere kanten van dit groene ‘eiland’ beter uit de verf kunnen komen, ruim negentig jaar nadat werd begonnen met de aanleg ervan.

D3: Biodiversiteit en natuurbeheer
RTL Nieuws
13 mei

Vorig jaar verdronken er 250 Nederlanders, iets meer dan een jaar eerder

In 2025 zijn iets meer Nederlanders verdronken dan het jaar ervoor. Vorig jaar waren het er 250, in 2024 verdronken er in totaal 245.

D4: Mens en milieu
NOS
13 mei

Vorig jaar verdronken 100 inwoners van Nederland, vooral 60-plussers

In Nederland overleden vorig jaar honderd inwoners door verdrinking. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS over doodsoorzaken. Het aantal verdrinkingsdoden was 13 minder dan vorig jaar. In de afgelopen vijf jaar verdronken jaarlijks gemiddeld 93 inwoners. De cijfers gaan over mensen die in Nederland woonden en op het moment van overlijden stonden ingeschreven in Nederland. 41 slachtoffers waren boven de 60 jaar oud. Daarmee blijven 60-plussers de leeftijdsgroep met de meeste verdrinkingsdoden. Van alle verdrinkingen in de afgelopen vijf jaar gebeurde dat bij ruim de helft in een sloot, rivier, kanaal of gracht. In 16 procent van de gevallen speelde het ongeluk zich af in huis of in de tuin, in 16 procent in een vijver of plas, en in 4 procent in de zee. Vroeger vooral kinderen Vroeger overleden vooral jonge kinderen door verdrinking, maar dat aantal daalde sterk tussen 1950 en 1980, en daarna nog verder. Tegenwoordig is het aantal verdrinkingen juist het laagst onder kinderen tot 10 jaar. De cijfers gaan alleen over zogenoemde 'accidentele verdrinking'. In 2025 overleden nog eens honderd mensen door verdrinking bij zelfdoding en 42 door verdrinking bij een verkeersongeluk.

D4: Mens en milieu
VolkskrantBetaald
11 mei

Amerikaanse en Franse passagier Hondius vertonen symptomen hantavirus, Nederlandse opvarenden weer thuis

C4: Afweer en immuniteit
RTL Nieuws
10 mei

Van weiland naar wand: koeien eten gras dat groeit onder felle ledlampen

Kaasboer Wouter zet het weiland op z’n kop: in plaats van gras buiten, groeit het straks binnen tegen de muur. Met verticale teelt onder ledlampen wil hij zijn koeien het hele jaar door voeren.

D4: Mens en milieu
AD
10 mei

Drama op jeugdtoernooi in België: jongen (7) overlijdt na val van springkasteel, meerdere kinderen lichtgewond

Tijdens een voetbaltoernooi in het Belgische Hamme is zaterdagmiddag een 7-jarige jongen zwaar ten val gekomen tijdens het spelen op een springkasteel. Het slachtoffertje werd nog overgebracht naar het Universitair Ziekenhuis in Gent, maar bezweek daar ’s avonds aan zijn verwondingen.

D4: Mens en milieu
NU.nl
10 mei

De broeikas | Feestje om uitblijvend rampscenario is helaas nog even uitgesteld

In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan iedere zondag over wat hem opvalt. Deze week: hoe een technische publicatie over klimaatmodellen een vreemde nasleep kreeg. Helaas: de rampscenario's zijn de wereld nog niet uit.

D4: Mens en milieu
RTL Nieuws
10 mei

Spaans koningspaar 'alert' na aankomst viruscruise op Tenerife

Koning Felipe (58) en koningin Letizia (53) volgen de operatie op het eiland Tenerife op de voet in verband met de aankomst van het schip m/v Hondius. Dat schrijft het Spaanse hof op Instagram. Het Nederlandse cruiseschip, waar het hantavirus uitbrak, kwam zondagochtend aan bij het Spaanse eiland.

C4: Afweer en immuniteit
Het ParoolBetaald
10 mei

When a child dies in this Amsterdam hospital, the family can mourn and say their final goodbye in this room

D4: Mens en milieu
RTL Nieuws
7 mei

Britse patiënt met hantavirus in isolatie in Nederlands ziekenhuis

Een Britse man die besmet is geraakt met het hantavirus ligt in isolatie in een Nederlands ziekenhuis. De man werkte als expeditiegids op het cruiseschip MV Hondius, waar inmiddels meerdere besmettingen zijn vastgesteld.

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
TrouwBetaald
7 mei

Deze datawetenschapper weet hoe het is om door AI gediscrimineerd te worden. ‘Het vertrekpunt is onderdrukken en uitsluiten’

D4: Mens en milieu
Het ParoolBetaald
5 mei

Mogelijk zeven gevallen van hantavirus op Nederlands cruiseschip

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties