Biologie

Britse presentator Jeremy Clarkson heeft 'agressieve' vorm van kanker

Jeremy Clarkson lijdt aan een 'agressieve' vorm van kanker. Dat heeft de 66-jarige presentator bekendgemaakt in de slotafleveringen van het vijfde seizoen van de landbouwserie Clarkson's Farm.

Tijdens corona hamerde epidemioloog Amrish Baidjoe op snel ingrijpen. Huisarts Rob Elens promootte intussen een onbewezen medicijn

Na intensivist Diederik Gommers („Code Zwart was heel dichtbij”) en RIVM-modelleur Jacco Wallinga („Al snel werd duidelijk dat het virus redelijk besmettelijk was”) eerder deze…

Hittestress kost nu al 250 levens per jaar, in 2050 mogelijk 3800: brede coalitie eist wettelijke groennorm van kabinet

Brandweer bevestigt staldrama’s: door vloer gezakt vee vecht voor leven in eigen mest, Wakker Dier eist oplossing

Koeien en varkens krijgen de schrik van hun leven als ze door de stalvloer zakken en in de mestkelder belanden, tussen hun eigen poep en pies. Deze ongelukken, niet zelden fataal, gebeuren gemiddeld vier keer per week in Nederland. Dat blijkt uit een inventarisatie van 112-meldingen door Wakker Dier.

Artsen: 'Code zwart was er feitelijk wél, honderden overlijdens door beddentekort'

Artsen van vier verschillende ziekenhuizen die tijdens corona op de intensive care werkten, zeggen tegen Nieuwsuur dat zij patiënten hebben geweigerd die zij onder normale omstandigheden wél hadden opgenomen. Verschillende huisartsen en verpleeghuisartsen zeggen bovendien dat zij minder patiënten doorstuurden naar het ziekenhuis. Tijdens de parlementaire coronaverhoren stelden sleutelfiguren, onder wie oud-premier Mark Rutte, de afgelopen weken dat Nederland nét geen 'code zwart' bereikte. Maar artsen noemen dat een "papieren werkelijkheid". Zij vinden dat dit benoemd moet worden in de enquête. Bij 'code zwart' zijn er meer patiënten dan bedden, en artsen moeten kiezen wie wel en geen plek krijgt. Dat zo'n scenario volgens het kabinet officieel niet plaatsvond, kwam volgens de artsen alleen doordat zij minder patiënten doorstuurden en opnamen. "Er was wél code zwart, alleen lagen ze hier niet voor de ziekenhuisdeur, doordat wij ze niet meer instuurden", zegt huisarts Jan Palmen uit Heerlen. "Die mensen zijn thuis overleden. Wie zegt dat het 'net geen code zwart' was, doet dat voor de bühne." '75-plussers namen we bijna niet meer op' "Niemand durft het hardop te zeggen, maar wij hadden op de ic de ongeschreven regel dat je een wel heel goede conditie moest hebben om als 75-plusser nog te worden toegelaten", zegt een ic-arts van een ziekenhuis in Zuid-Holland. Hij sprak met Nieuwsuur maar blijft anoniem, omdat het gesprek volgens de persvoorlichting "niet volgens de procedure" was. Het kabinet hamerde er tijdens corona voortdurend op dat ziekenhuizen niet mochten bezwijken. Artsen zeggen te hebben geanticipeerd op schaarste. Ic-arts Bernard Fikkers van het Radboudumc: "De ic's lagen vol. Je gaat scherpere keuzes maken dan je anders had gedaan." Dat beaamt Jan-Willem Sels van het Maastricht UMC+: "Oudere patiënten met meerdere aandoeningen, of patiënten waar je over twijfelde, die nam je veel minder snel op." Fikkers schat dat zijn ic-afdeling "enkele tientallen mensen" niet heeft opgenomen, "die anders wel waren opgenomen". Voormalig ic-hoofd Peter van der Voort (UMCG): "In de eerste golf hadden we bijna niemand ouder dan zeventig, want er waren al heel veel selecties gedaan door huisartsen en verpleeghuisartsen om patiënten niet eens naar het ziekenhuis te sturen." Een anonieme verpleeghuisarts uit Noord-Holland zegt: "Wij verpleeghuisartsen deden er zelf ook aan mee; we stuurden minder mensen door. We voelden de angst voor een beddentekort." Huisarts Adrie Evertse zegt dat hij door de dreigende schaarste minder mensen doorstuurde dan anders. Ziekenhuizen in zijn regio lieten ook minder mensen toe, zegt hij. 'Honderden doden door schaarste' Geriater Marcel Olde Rikkert, voorzitter van de commissie 'code zwart' van het Radboudumc, benadrukt dat voor een deel van de niet-toegelaten ouderen een ic-behandeling geen redding was geweest. "De kans op herstel was klein en de behandeling is zwaar." Toch schat hij dat landelijk zeker enkele honderden ouderen wél gered hadden kunnen worden met een ic-plek, maar die niet kregen - en buiten het ziekenhuis zijn gestorven. En het gaat niet alleen om oudere coronapatiënten. Van der Voort: "We namen bijvoorbeeld geen mensen meer op die een slechte afweer hadden, bijvoorbeeld als gevolg van een kankerbehandeling of transplantatie." Hoogleraar Loek Leenen, destijds traumachirurg bij het UMC Utrecht, kreeg voor diverse acute patiënten geen ic-bed, bijvoorbeeld voor verkeersslachtoffers met zwaar hersenletsel. Hij deed landelijk onderzoek en constateert dat in de eerste golf zo'n zestig ernstig gewonde patiënten zijn overleden doordat zij geen ic-bed kregen. Over de hele pandemie schat Leenen dat het om 200 tot 300 patiënten gaat. "Zij kregen niet de levensreddende zorg die ze nodig hadden. Coronapatiënten gingen altijd voor. Het was hier elke dag code zwart vanwege de schaarste." Nederlandse aanpak Nederland koos in de pandemie voor een strategie van 'maximaal controleren'. Besmettingen mochten hoog oplopen, en pas als de ziekenhuizen vol dreigden te lopen, greep het kabinet in. Het ministerie van Volksgezondheid hanteerde daarbij een beperkte definitie van code zwart: daar was pas sprake van als alle ic-bedden vol lagen, ook een deel in Duitsland, en artsen niet meer op medische gronden konden kiezen, maar bijvoorbeeld moesten loten. Dit heette 'fase 3c'. Nederland kwam volgens het ministerie nooit verder dan 'fase 2d'. Doordat het ministerie nooit code zwart uitriep, kwam de verantwoordelijkheid voor het maken van moeilijke keuzes dagelijks op de schouders van de artsen te liggen, zeggen die. Van der Voort: "Het drukt nog altijd zwaar op het geweten van zorgprofessionals. Als het ministerie code zwart had afgekondigd, had ons dat rugdekking gegeven bij de lastige familiegesprekken. Maar de schaarste werd nooit expliciet gemaakt of erkend." Wijzen naar Italië Tijdens de coronaverhoren wordt Italië geregeld opgevoerd als schrikbeeld. Voormalig RIVM-baas Jaap van Dissel wees op beelden uit Bergamo, waar het "totaal misging": patiënten stonden "voor de deur van het ziekenhuis" en "konden niet worden geholpen". Een "Bergamo-situatie", met niet genoeg bedden voor alle patiënten, bleef Nederland volgens toenmalig zorgminister Tamara van Ark bespaard. "Code zwart hebben we gelukkig niet bereikt", zei ze. Oud-premier Rutte noemde code zwart een "ramp van niet te beschrijven omvang", maar zei dat het "uiteindelijk allemaal net gelukt" is. Artsen bestrijden dit beeld. Als alle patiënten die zij gewoonlijk een ic-bed hadden gegeven waren opgenomen, was er volgens hen meermaals sprake geweest van code zwart. Huisarts Esther Palmen: "Als je dit drama niet benoemt zoals het is, kun je er geen lessen uit trekken voor de toekomst." Ook geriater Olde Rikkert vindt dat in de enquête benoemd moet worden "wat feitelijk gespeeld heeft" in plaats van "wat er net niet" gespeeld heeft. "We moeten van deze pijn leren en zorgen dat dit zich niet meer kan herhalen." Het ministerie wil tijdens de enquête niet ingaan op vragen over corona.

Olivia Rodrigo is half doof aan linkeroor

De Amerikaanse zangeres Olivia Rodrigo is voor 60 procent doof in één oor. In een interview met KISS FM UK vertelt de zangeres dat ze slecht hoort met haar linkeroor. "Als je aan deze kant zit en me een geheimpje wil vertellen, zou ik het niet kunnen verstaan", aldus Rodrigo. "Dus als je me een geheim wil vertellen, ga voor het rechteroor."

Onderzoekers: te weinig borstkankerpatiënten krijgen nodige gentest

Mogelijk krijgen te weinig borstkankerpatiënten een speciale gentest waarmee wordt gekeken of chemotherapie nodig is voor hun behandeling. Dat blijkt uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) in samenwerking met de Universiteit Twente. In 2024 kreeg een op de drie patiënten de test. "Dit kan betekenen dat vrouwen onnodig chemotherapie krijgen", zegt hoofdonderzoeker Sabine Siesling. Risicobepalend In Nederland worden de gentesten MammaPrint en Oncotype DX ingezet voor vrouwen boven de vijftig met borstkanker in een vroeg stadium en met specifieke tumoren. De tests brengen de genen van de tumor in kaart en voorspellen daarmee de kans op terugkeer van de kanker. De artsen gebruiken de resultaten om te kijken of chemotherapie zinvol is en bespreken dit met de patiënt. Sinds 2023 worden de tests gedekt door de verzekering. Voordat ze werden vergoed, kreeg slechts 9 procent van de patiënten die in aanmerking kwamen de test. Sinds de tests worden vergoed, is dat gestegen naar 37 procent, blijkt uit het onderzoek. Dat betekent dat ongeveer twee derde van de patiënten die wel in aanmerking kwamen, de test niet kreeg. Volgens de onderzoekers zouden dat in 2024 zo'n duizend vrouwen kunnen zijn geweest. Wel of geen chemotherapie Van de mensen die de test wel ondergingen, en een hoog risico op uitzaaiingen bleken te hebben, kreeg meer dan 80 procent chemotherapie. Patiënten met een laag risico kregen in minder dan 10 procent van de gevallen chemotherapie. Van de patiënten die in aanmerking kwamen voor een gentest, maar deze niet kregen, onderging meer dan de helft chemotherapie. "Dit suggereert dat het ontbreken van testinformatie kan leiden tot een ruimere inzet van chemotherapie dan nodig is", zegt Siesling. Chemotherapie kan leiden tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, geheugenproblemen en vermoeidheid. In een vervolgonderzoek gaan de onderzoekers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Universiteit Twente kijken naar redenen waarom de test niet breder worden ingezet.

Walviskerkhof gevonden in Indische Oceaan: 1200 kilometer lang, miljoenen jaren oud

Een internationaal team van wetenschappers heeft in de Indische Oceaan een walviskerkhof gevonden dat groter, ouder en dieper is dan eerder gevonden locaties. Verspreid over een lengte van 1200 kilometer moeten er op 7 kilometer diepte miljoenen karkassen liggen, van miljoenen jaren oud tot vrij recent. Het gaat om een gebied in de Diamantinatrog, een onderzeese kloof die werd gevormd toen Australië losbrak van Antarctica. Tijdens 33 duiktochten met een bathyscaaf vonden onderzoekers uit China, Italië en Nieuw-Zeeland in 2023 bijna 500 plekken met skeletten. Die plekken lagen ruim 2 kilometer dieper dan het diepste kerkhof dat tot nu toe was gevonden. Op bijna elke plek waar de onderzoekers afdaalden in de oceaan, werden resten gevonden. Vaak werden er bij duiktochten tientallen tegelijk aangetroffen op korte afstand van elkaar. De onderzoekers troffen een grote variëteit aan van soorten, van een Antarctische dwergvinvis van 5 meter lang tot verschillende soorten spitssnuitdolfijnen. De oudste botten die werden aangetroffen waren 5,3 miljoen jaar oud. De wetenschappers troffen ook een uitgestorven soort aan die nog niet bekend was, die hebben ze Pterocetus diamantinae genoemd, naar de vindplaats. Het onderzoeksteam speculeert dat de V-vorm van de trog een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van dit walviskerkhof. Dode dieren kwamen door de stroming als het ware in een fuik terecht, waarna ze naar de bodem zakten. Daarnaast zal de aanwezigheid van de ontbindende karkassen ook geleid hebben tot meer activiteit hier: de rottende resten zijn een vruchtbare voedingsbodem voor allerlei dieren, waardoor ook weer nieuwe walvissen werden aangetrokken om jacht te maken op dat zeeleven. Volgens de onderzoekers kunnen deze eilandjes van leven in een verder onherbergzame omgeving veel zeggen over hoe het leven zich heeft aangepast aan deze diepe, duistere wereld onder enorme druk van het water. Op de resten werden allerlei diersoorten gevonden, zoals zeekomkommers, mossels, kokerwormen, slangsterren en kwallen. Omdat veel soorten daarvan totaal nieuw zijn voor de wetenschap, gaan onderzoekers ervan uit dat deze plek nog jaren bestudeerd zal worden. "Dit onderzoek is zeg maar de eerste trailer van een reeks spektakelfilms", beschrijft een paleontoloog het bij publicatie in vakblad Nature. "Ik hoop dat er nog veel klappers zullen volgen."

Duikers maken unieke onderwaterbeelden van witte haai in Middellandse Zee

Er zijn voor het eerst onderwaterbeelden gemaakt van een witte haai in de Middellandse Zee. Het gebeurde bij Sicilië, waar duikers een visnet bij een scheepswrak aan het opruimen waren. De witte haai komt al langer voor in het gebied, maar werd niet eerder op beeld vastgelegd.

Apotheker Paul Lebbink redde het leven van een baby, maar werd toen voor de rechter gedaagd door Big Pharma

Scholen in Japanse stad blijven dicht vanwege klopjacht op wilde beer

Voor de tweede dag op rij blijven 94 basis- en middelbare scholen in de Japanse stad Utsunomiya dicht. In de plaats wordt massaal gezocht naar een wilde beer met een geschat gewicht van 100 kilo. Het dier werd dinsdagochtend (lokale tijd) voor het laatst gezien op zo'n 700 meter van een universiteit.

Nachtvlinders met klassieke belettering

Zoekactie naar vermiste man op Veluwe gestaakt vanwege aanwezigheid wolven

Een zoekactie naar een vermiste man op de Noord-Veluwe is zaterdagavond afgebroken omdat er wolven in het gebied leven. Reddingsorganisatie SAR Nederland meldt dat verder zoeken ‘te onveilig voor mens en dier zou worden.

Florine Hofstee onthult geheim voor fittere leefstijl: 'Sporten is niet mijn ding'

Fitter worden staat hoog op het prioriteitenlijstje van Florine Hofstee (36) en haar man. In het nieuwe seizoen van 'Echte Gooische Moeders' geeft de realityster een inkijkje in hun gezonde voornemens. Wie denkt dat het stel daarvoor dagelijks in de sportschool staat, heeft het mis.

Explainer | Waarom wil Google muggen met muggen bestrijden?

Kunst verdient prominentere plek in zorgbeleid

Het gebruik van kunst in de zorg verbetert het welzijn van patiënten en beperkt dure behandelingen, blijkt uit onderzoek. Het kabinet moet meer oog hebben voor deze creatieve oplossingen in het zorgbeleid.

100.000 kakkerlakken in beslag genomen bij illegale Australische kweker

De Australische milieu-inspectie heeft bij een illegale kweker 100.000 kakkerlakken in beslag genomen, de grootste vangst van ongewervelden ooit in het land. De exotische dieren zijn verboden onder de strenge quarantainewetten daar. De dieren werden gevonden bij een kweker in Bathurst, 200 kilometer ten westen van Sydney. Er werden verschillende soorten aangetroffen, zoals de Argentijnse kakkerlak en de sissende kakkerlak uit Madagaskar, met ruim 5 centimeter een van de grootste kakkerlakken wereldwijd. De waarde van de dieren was ongeveer 120.000 euro. Ze worden verkocht om als huisdier in een terrarium te houden of als voedsel voor bijvoorbeeld reptielen. Volgens het ministerie van Milieu zijn deze varianten echter verboden in Australië. Als ze ontsnappen, kunnen ze ziektes verspreiden of schadelijk zijn voor de inheemse natuur. Australië heeft strenge invoerbeperkingen voor dieren om dat te voorkomen. De in beslag genomen insecten worden gedood. Het is nog niet duidelijk of de kweker een straf zal krijgen.

Australië neemt 100.000 kakkerlakken in beslag bij 'koning van de kakkerlakken'

Australische autoriteiten hebben vrijdag meer dan 100.000 levende kakkerlakken ter waarde van meer dan 100.000 euro in beslag genomen. Het gaat om de grootste inbeslagname van exotische insecten ooit.

Artsen klagen sigarettenfabrikant Philip Morris aan om ‘misleidende’ campagne

Maagverkleining voor tieners met extreem overgewicht wordt toch vergoed: ‘Obesitas is een chronische, ernstige ziekte’

We onderschatten hoeveel toegevoegde suiker we eten: ‘Het zit ook in hummus of kipfilet’

Waarom gapen we?

Over geeuwen bestaan veel misvattingen. Waarom is het aanstekelijk?

Tweede dag van verhoren coronacommissie van start: microbioloog Brabants ziekenhuis en burgemeester Den Bosch

Twee zwemmers meegesleurd door stroming en verdronken aan Franse westkust

Twee zwemmers zijn zondag verdronken nadat ze werden meegesleurd door een stroming aan de zuidwestkust van Frankrijk. In het gebied gold een waarschuwing voor sterke zeestromingen. In totaal kwamen meer dan dertig mensen in de problemen.

Woedende menigte bestormt Congolees ziekenhuis en eist lichamen overleden ebola-patiënten op

Een woedende menigte in de Democratische Republiek Congo (DRC) heeft zondagavond een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. De groep eist de lichamen op van overleden familieleden. Omdat de lichamen van overleden ebolapatiënten erg besmettelijk zijn, mogen begrafenissen alleen door gespecialiseerde teams uitgevoerd worden.

Zuivelbedrijf voor boeren die klem zitten naast beschermde natuur geeft aandelen uit

Er zijn genoeg melkveehouders van wie het bedrijf naast beschermde natuur ligt en die niet willen stoppen. Zij willen boeren, de natuur een handje helpen en daarvoor betaald worden.

De klimaattoekomst zonder het grootste rampscenario: de wereld staat íéts minder in brand

Maakt het uit welke tandpasta ik koop?

Eén ingrediënt van tandpasta is het allerbelangrijkst. Dat bestanddeel zit niet in het drinkwater.

Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu? | Onbehaarde Apen

Drie doden en minstens tien besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt.

Opinie: Stoppen met antidepressiva is té goedkoop

Vorig jaar verdronken er 250 Nederlanders, iets meer dan een jaar eerder

In 2025 zijn iets meer Nederlanders verdronken dan het jaar ervoor. Vorig jaar waren het er 250, in 2024 verdronken er in totaal 245.