NOS

De radicaal-rechtse politicus Nigel Farage keert terug in het Britse parlement. Hij won de door hem afgedwongen tussentijdse verkiezingen in het district Clacton-on-Sea. De leider van Reform UK noemt het een "overtuigende en overweldigende overwinning". Farage kreeg 62 procent van de stemmen, bij een opkomst van 44 procent. Farage stapte vorige maand op als parlementslid om zo een nieuwe gang naar de stembus af te dwingen. Hij was onder vuur komen te liggen na kritiek over zijn financiën. Farage wordt ervan beschuldigd miljoenen aan donaties te hebben aangenomen zonder die te melden. Zelf noemde hij het "smerige spelletjes van het establishment" vanwege de populariteit van Reform UK. "Ze kunnen niet eerlijk van ons winnen." Doordat Farage opstapte als parlementariër kwam het parlementaire onderzoek naar de kwestie stil te liggen, omdat de commissie alleen zittende parlementsleden kan onderzoeken. De Reform-leider zei nog altijd het vertrouwen te hebben van de kiezer en wilde dat met deze tussentijdse aantonen dat hij ook het vertrouwen van de kiezer heeft. Prullenbak De grote Britse partijen boycotten de verkiezingen omdat ze die zagen als een politieke stunt. Daardoor nam Farage het in zijn woonplaats op tegen tientallen veelal onafhankelijke en ludieke kandidaten. De bekendste daarvan is het alter ego van komiek Jonathan David Harvey: de in een vuilnisbakpak rondlopende Count Binface. Uiteindelijk stemden 9455 mensen op de prullenbak, daardoor moest Count Binface alleen Farage voor zich dulden in de uitslag. Farage was om onduidelijke reden niet bij de uitslag aanwezig. Volgens een woordvoerder van zijn partij heeft de politie gezegd dat er een reële bedreiging was aan zijn adres. De Britse politie ontkende dat tegenover de BBC. Farage's Reform UK wordt gezien als een grote concurrent voor Labour en de Conservatieven bij de landelijke verkiezingen die voor 2029 moeten plaatsvinden. Bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen kreeg zijn partij de meeste stemmen.

Goedemorgen! De Provinciale Staten van Brabant debatteren over het intrekken van de vergunningen van vijf pluimveehouders en het Centraal Planbureau presenteert de concept-Macro Economische Verkenning 2027. Eerst het weer: Bij een zwakke tot matige naar west draaiende wind wordt het weer warm met 30 tot 37 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? De naam van president Trump keert terug op het Kennedy Center in Washington D.C. Dat is duidelijk geworden na een urenlange vergadering van het bestuur van het centrum. Twee maanden geleden werd Trumps naam verwijderd, op last van de rechter. De bedoeling is dat in de toekomst op het gebouw de tekst komt te staan 'The John F. Kennedy Center for the Performing Arts Restored and Renovated By President Donald J. Trump.'. De naam van Trump komt onder de officiële titel. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit: Bij een verbouwing van een pand in Vlaanderen is een heuse goudschat van maar liefst 9 miljoen euro gevonden. Hoe dat ging lees je hier. Fijne dag!

Na een hete dag snakken de meeste mensen naar verkoeling in huis, maar dat wordt lastig als het 's nachts nauwelijks afkoelt en het een 'plaknacht' in bed wordt. Gemiddeld zijn er in Nederland zo'n zes tropische nachten per jaar, waarbij het niet kouder wordt dan 20 graden, maar de regionale verschillen zijn groot, blijkt uit een analyse van cijfers van de Klimaateffectatlas door de regionale omroepen in samenwerking met NRC. In Zuid-Limburg zijn er plekken met vijftien plaknachten gemiddeld, en ook de Randstad telt er naar verhouding veel. Noord-Nederland ligt veelal onder het gemiddelde. Ook is er verschil tussen stedelijke en plattelandsgebieden. Binnensteden veranderen op warme dagen in 'hitte-eilanden'. 's Nachts is dit fenomeen nog groter dan overdag. "Woningen kunnen daardoor minder effectief gekoeld worden door ventilatie", zegt Marjolein van Esch, stedelijk microklimaat-onderzoeker van de TU Delft. "Dit hangt af van het verschil in luchttemperatuur tussen binnenshuis en buitenshuis. Hoe groter dat verschil, hoe makkelijker het koelen gaat. Door het stedelijk hitte-eilandeffect is dat temperatuurverschil kleiner." Nachthitte in Nederland De regionale omroepen en NRC berekenden op basis van data van de Klimaateffectatlas hoeveel nachten het in elke wijk in Nederland niet onder de 20 graden is geweest. Het gaat om het aantal nachten van mei tot en met september in de jaren 2018 tot en met 2025. De nachttemperatuur is een gemiddelde van 11 uur 's avonds tot zeven uur 's ochtends. "Nachthitte is een onderbelicht onderdeel van hittegolven", zegt Lisette Klok, onderzoeker bij stichting Climate Adaptation Services, de organisatie achter de Klimaateffectatlas. De temperatuur in de nacht heeft flinke invloed op hoe goed mensen om kunnen gaan met hitte overdag. Als het 's nachts warm blijft, slapen mensen vaak slechter, waardoor ze overdag minder goed functioneren. Bovendien kunnen woningen dan minder goed afkoelen, waardoor de hitte binnen zich steeds verder kan opstapelen. Evacuaties in verpleeghuizen Als dat gebeurt, kan dat tot vervelende situaties leiden. Zo werd de bovenverdieping van het verzorgingshuis De Taling in Den Bosch eind juni ontruimd, omdat de temperatuur onder het glazen dak te hoog opliep. Sommige bewoners en medewerkers kregen medische klachten. Bewoners werden naar gekoelde ruimtes gebracht en brachten daar een paar dagen door. Inmiddels zijn er airco's en ventilatoren in het gebouw geplaatst, laat een woordvoerder weten. "Niet op iedere kamer, dat is niet te doen, maar de koelte verspreidt zich wel door het gebouw." Het is nu "behapbaar", zegt ze. "Daarnaast houden we ons aan het hitteprotocol. Kwetsbare bewoners houden we scherper in de gaten. En we zijn er alert op dat iedereen voldoende drinkt." Ook in Raalte moesten bewoners van een woonzorgcentrum geëvacueerd worden. Bij RTV Oost liet de betreffende zorgorganisatie Carinova weten dat de hitte tot problemen leidde. Zo vielen installaties tijdelijk uit en kwam een lift stil te staan. "Op sommige momenten was het nodig om bewoners tijdelijk in koelere ruimtes op te vangen", aldus de organisatie bij de omroep. Het luchtbehandelingssysteem zou sinds vorig jaar al niet goed werken. Carinova gaf aan dat sprake was van een uitzonderlijke situatie. "Veel gebouwen zijn ontworpen voor een ander klimaat", zegt een woordvoerder nu. "De klimaatsystemen zijn deze zomer op sommige locaties tot het uiterste getest." Sinds de problemen begin juli zijn tijdelijke mobiele airco's geplaatst. Invloed van warmte op kwetsbare ouderen "Warmteregulatie werkt bij ouderen minder goed dan bij jongeren", zegt Jacqueline de Groot, voorzitter van Verenso, de beroepsvereniging van specialisten ouderengeneeskunde. "Ouderen zijn minder goed in staat om te zweten. Daarnaast drinken ze vaak te weinig, omdat ze minder dorst ervaren, en soms ook omdat ze vergeten om te drinken." Dat juist in verpleeghuizen mensen kwetsbaar kunnen zijn voor hitte, vindt De Groot niet zo vreemd. In een verpleeghuis verblijven de kwetsbaarste ouderen. "Bij hen is sprake van een wankel evenwicht, er hoeft maar één ding niet goed te gaan of dat evenwicht raakt verstoord en dan kunnen mensen overlijden."

Een 50-jarige man uit Amersfoort krijgt 120 uur taakstraf voor een stroom aan racistische, opruiende en bedreigende berichten in een openbare Telegram-groep. "Het blijft voor mij bizar en het is ook zo makkelijk om vanachter je toetsenbordje dit soort dingen te schrijven," zei de rechter toen hij zijn oordeel velde. "Ik heb walgelijke dingen gezegd", aldus de verdachte zelf. Tijdens de rechtszaak in Utrecht bleek dat de man negen maanden lang meermalen per dag extreme uitingen plaatste op de rechts-activistische Telegram-groep Het Kantelpunt, meldt RTV Utrecht. "Ik beschouw mezelf als overtuigd anarchist en trotse racist tegenover Afrikaanse inboorlingen", schreef hij. Mensen met een getinte huidskleur bestempelde de man als "stinkvolk". Geweld De man riep daarnaast op tot geweld tegen journalisten, politici en politieagenten. Ook de burgemeester van Loosdrecht, waar aanhoudende protesten tegen een tijdelijke vluchtelingenopvang uitdraaiden op rellen, moest het ontgelden: "De fik er in. Ram die burgemeester, journalist en kutwout de stad uit", schreef de Amersfoorter. "Rob J. moet dood en begraven. Van mij mag Timmermans zo de gaskamers ingeschopt worden", chatte hij over premier Jetten en oud-GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans. Caroline van der Plas van de BBB was bij hem uit de gratie: "Plas moet ook dood en verbrand. Ook teveel schade aangericht." Frustratie Volgens de verdachte was frustratie over een geweldsincident van twee jaar geleden de aanleiding voor zijn gedrag. Naar eigen zeggen kreeg hij "out of the blue klappen van een voorbijganger met een donkere huidskleur". De Amersfoorter deed geen aangifte maar uitte zijn frustratie op internet. "Ik kwam in een groep waar veel meer van dit soort dingen worden gezegd", zei hij tijdens de rechtszaak. Hij liet zich meeslepen en noemde het een verslaving waar zijn dag mee begon en mee eindigde. Excuusbrieven "Toen de politie mij liet zien wat ik allemaal had geschreven, schrok ik me dood", verklaarde de man. Hij stuurde excuusbrieven aan Henri Bontenbal en Caroline van der Plas waarin hij ze verzekerde dat hij hen niets wilde aandoen. Hij verwijderde zijn chats van Telegram en zegde zijn account op. "Ik ben geen racist, ik ga met allerlei mensen om en heb ook donkere vrienden", verklaarde de man, die ambtenaar is en zegt vrijwilligerswerk te doen in een multicultureel centrum. Haatzaaien Volgens de officier van justitie zette de man met zijn teksten aan tot moord, doodslag, openlijk geweld en brandstichting. Door groepen mensen in diskrediet te brengen is hij volgens haar ook schuldig aan haatzaaien en discriminatie. Zij eiste een taakstraf van 120 uur. De rechter volgde die strafeis. "Maar u toont inzicht in uw fouten en ik ben ervan overtuigd dat het niet weer gebeurt", besloot hij. De verdachte herhaalde dat hij enorm veel spijt heeft. Hij ziet af van hoger beroep.

Een jaar na de invoering van de 'One in, One out'-deal tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk leven migranten aan de Franse noordkust in onzekerheid en blijven duizenden mensen illegaal de oversteek wagen. Het aantal migranten is weliswaar een stuk lager dan vorig jaar, maar de omstandigheden aan de kust zijn nog even erbarmelijk, zeggen hulporganisaties en migranten die de NOS in en rond Calais sprak. Migranten nemen bovendien vaker dan voorheen langere en gevaarlijkere routes; zo vertrekken er bootjes vanuit België, waarschuwde dat land. Maar ook verder langs het zuiden van de Franse kust, zoals deze week nog vanuit Berck-sur-Mer, 80 kilometer ten zuiden van Calais. 230 mensen waren aan boord van deze rubberboot, dat was een record. "Het grootste risico is de toegenomen aanwezigheid van politie en veiligheidsdiensten langs de kust", zegt Eric Mouillard, vrijwilliger bij Osmose62. Op een strand even buiten Boulogne-sur-Mer tuurt hij door zijn verrekijker naar zee. "Omdat migranten steeds verder moeten uitwijken, zijn de boten vaak overvol", zegt hij. "Soms loopt dat verschrikkelijk af. Dan worden mensen in de boot platgedrukt waardoor ze stikken." One in, one out Het doel van 'One in, One out' is om de illegale overtochten over het Kanaal terug te dringen en mensensmokkel tegen te gaan, door een legale route naar het Verenigd Koninkrijk te maken. Door deze regeling zijn van augustus vorig jaar tot en met eind juni 1087 mensen teruggestuurd naar Frankrijk. In totaal gaat het om 4 procent van de migranten die het Engelse Dover tijdens die periode op bootjes hebben bereikt, aldus de BBC. In ruil daarvoor heeft het VK 1117 mensen ontvangen. Drie keer per week rijdt Mouillard langs de schilderachtige kustlijn, zijn achterbak gevuld met dozen drinkwater, broodjes en droge kleding. Als hij migranten tegenkomt die op zee in moeilijkheden zijn geraakt of zijn tegengehouden, staan hij en andere vrijwilligers klaar om hen bij te staan. "We bieden geen oplossing", zegt hij. "Maar door er even voor ze te zijn, geven we ze een beetje menselijkheid." Tien jaar geleden verbleven de meeste migranten nog in een groot tentenkamp in Calais, beter bekend als 'de jungle'. Nu leven migranten verspreid over de kuststrook. In de bossen bij Duinkerke en Grande-Synthe, langs rotondes achter het ziekenhuis van Calais en rondom stations en onder bruggen in de verschillende kustplaatsen. Om de paar dagen worden hun verblijfplaatsen weer ontruimd door ordetroepen. "De politie haalt de hele tijd onze tenten weg", zegt Yaseen, die is gevlucht voor de oorlog in Sudan. "We kunnen hier onmogelijk leven." Net als de anderen wacht hij op zijn kans om naar het VK te gaan. Daar heeft hij familie en hoopt hij werk te vinden. Het 'One In, One Out'-programma schrikt hem niet af, vertelt hij. "Ik wil niet in Frankrijk blijven." Prikkeldraad, hoge muren, honderden rotsblokken op grasvelden. De straten en stranden rondom Calais zijn in de afgelopen jaren verder ontsierd in een poging migranten tegen te houden. "Maar het helpt niet", zegt Jade Lamalchi van de organisatie Auberge des Migrants. "Mensen willen niet hun leven op het spel zetten, maar ze hebben het gevoel dat ze niet anders kunnen." Hoewel ongeveer driekwart van de mensen die aankomen man is, zijn er ook kinderen bij. Volgens cijfers van de Britse overheid gaat het om 13 procent. "De oversteek kan voor hen heel eng zijn", zegt Mhairi Carson. Ze werkt bij Project Play, een organisatie die zich richt op migrantenkinderen aan de grens. "Ze moeten veel wachten, terwijl er niets voor hen te doen is. Ze gaan niet naar school; daarom organiseren we spelletjes en activiteiten, zodat ze iets te doen hebben en ook nog wat lol kunnen hebben." Het Nederlandse theatergezelschap Changing Stories reist regelmatig vanuit Arnhem naar Europese grensgebieden om voor migrantenkinderen op te treden en spelletjes met hen te spelen. Daarbij dragen ze witte kostuums, waar elke dag nieuwe tekeningen van kinderen op worden gemaakt. "Een soort levende kleurplaten," zegt artistiek leider Lotte Wandel vlak voor een optreden bij een opvangcentrum in Calais. "Kinderen hebben het recht op spel en creativiteit, maar onze ervaring is dat dat recht best vaak wordt geschonden", zegt ze. "Omdat er geen formeel kamp is, zijn de omstandigheden heel slecht. Mensen voelen zich opgejaagd, het is er onveilig. Dus dat maakt voor ons de noodzaak hoog om juist ook hiernaartoe te gaan. Ik blijf het schokkend vinden dat zoiets kan gebeuren in een land als Frankrijk, zo dicht bij huis."

Ze vormden na de zonsverduistering een spectaculair vervolg op het hemelschouwspel: de regen van vallende sterren. Deze Perseïden, een meteorenzwerm die jaarlijks terugkeert, waren afgelopen nacht op veel plekken in het land goed te zien. Sommige sterrenwachten die gisteravond de deuren hadden geopend voor bezoekers die de zonsverduistering wilden volgen, lieten belangstellenden naderhand naar de sterrenregen kijken. Dat gebeurde ook op het waarneemterras van sterrenwacht Cosmos in Lattrop, op de grens met Duitsland: Ook in het Brabantse Beek en Donk was vannacht een vallende ster te zien, linksonder op de foto. De andere lichtsporen zijn vermoedelijk satellieten. Op andere plekken in de wereld kwamen mensen eveneens samen om de meteorenzwerm te volgen, zoals hier in de Al-Khatim-woestijn in Abu Dhabi: Live vanaf de tv-toren in Hilversum deden presentator Albert Bos en weerman Peter Kuipers Munneke gisteravond verslag van de zonsverduistering die in een groot deel van Europa te zien was. Ook de aansluitende meteorenzwerm kwam ter sprake:

De KNVB heeft 24 NAC-supporters een landelijk stadionverbod opgelegd. De 24 worden verantwoordelijk geacht voor ongeregeldheden bij de thuiswedstrijd van hun club tegen Heerenveen op 10 mei. Die wedstrijd werd vlak voor tijd definitief gestaakt nadat voor de tweede keer brandende fakkels op het veld waren gegooid. De stadionverboden zijn onder meer opgelegd voor het gebruik van geweld, het gooien van voorwerpen en vloeistoffen, het gooien van illegaal vuurwerk op het veld en wangedrag, meldt Omroep Brabant. Eerder werd bekend dat de KNVB de club uit Breda ook een boete oplegt van 10.000 euro vanwege het wangedrag van de eigen aanhang. Opvallend is dat de voetbalbond afziet van een zwaardere straf, zoals een thuiswedstrijd zonder publiek. Maar de bond weegt mee dat NAC na de wedstrijd meteen maatregelen trof, zoals lokale stadionverboden voor een aantal relschoppers. Rondom de wedstrijd werden elf mensen aangehouden. Kleine groep "10 mei was een dag die niemand binnen NAC nog een keer wil meemaken", reageert directeur Remco Oversier van NAC. "Gelukkig keerden ruim 20 duizend supporters deze kleine groep meteen de rug toe." De wedstrijd van 10 mei was beladen omdat NAC vocht om in de eredivisie te blijven. Punten verspelen De club uit Breda moest winnen en hopen dat Telstar en Volendam punten zouden verspelen. Maar Volendam speelde met 1-1 gelijk tegen Excelsior en Telstar won met 3-0 bij Heracles Almelo. Door die uitslagen eindigde NAC als zeventiende en keerde de club na twee seizoenen eredivisie weer terug naar de eerste divisie.

Het wordt vanavond heel vroeg schemerig, maar niet door de zonsondergang. De maan schuift namelijk voor de zon. Het wordt de grootste zonsverduistering in Nederland sinds 1999 en op allerlei plekken en manieren proberen mensen het natuurfenomeen te zien. Binnen Europa zal op IJsland en in Portugal en Spanje een volledige zonsverduistering te zien zijn. In Nederland zal zo'n 90 procent van het zonsoppervlak bedekt zijn door de maan. Deze situatie zal zich pas in 2081 weer voordoen in ons land. Hier zie je meer informatie over de komende zonsverduistering: In Nederland begint de zonsverduistering rond 19.15 uur. Omstreeks 20.10 uur is het hoogtepunt, de maan lijkt dan de 'grootste hap' te nemen uit de zon. Ongeveer een uur later gaan de maan en de zon samen onder. Opgelet: gebruik geen zonnebril, lasbril of cd en kijk al helemaal niet met het blote oog. Oogartsen waarschuwen dat dit tot schade aan je netvlies kan leiden. Gebruik alleen een eclipsbril die voldoet aan veiligheidsnorm ISO 12312-2. 27 jaar geleden geleden, tijdens de laatste grote zonsverduistering, was men hier nog niet zo strikt in. In extreme gevallen werden soms zelfs twee glazen met bruin bier gebruikt als 'eclipsbril': Een andere veilige optie is om de verduistering indirect te bekijken. Maak bijvoorbeeld een gaatje in een stuk papier en werp daarmee een schaduw op een witte achtergrond. Je kunt de verduistering zo als het ware projecteren. Weerpresentator Willemijn Hoebert: "Aan het weer zal het niet liggen of je die eclips wel of niet ziet. Het wordt een warme en zonnige dag en ook ten tijde van de eclips liggen de temperaturen op veel plekken nog hoog. Op de Waddeneilanden is het rond 20.00 uur een graad of 20. In het midden van Nederland is het dan zo'n 24 tot 27 graden en in het zuiden van Nederland is 28 tot 30 graden nog steeds mogelijk. Er staat ook nauwelijks wind. Wel zijn er vooral in het noorden wat velden met sluierwolken, dat is hoge dunne bewolking, maar dat zou de pret niet mogen drukken. De eclips is hier goed doorheen te zien. Het grootste obstakel is dat de zon al best wel laag staat als het moment van de eclips daar is en dus moet je zorgen voor vrij uitzicht op het westen tot noordwesten." Op talloze plekken in het land komen mensen samen voor het schouwspel. Sterrenwachten, zoals die van de Radboud Universiteit in Nijmegen, openen hun deuren. De verduistering is daar te zien door telescopen, die voorzien zijn van professionele zonnefilters. Sterrenwacht Copernicus in Haarlem neemt telescopen mee naar de boulevard van Bloemendaal, om de eclips aan de de kust te bekijken. Ook in de duinen van Petten is dat mogelijk, evenals op Vlieland, Terschelling en Ameland. Voor liefhebbers van vallende sterren is er goed nieuws. Later, in de nacht naar woensdag, maak je ook kans om de Perseïden te zien. Dat is de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm. Ook voor dit fenomeen zijn de weersverwachtingen gunstig. Live bij de NOS De zonsverduistering is live te zien bij de NOS. De uitzending begint om 19.30 uur en wordt gepresenteerd door weerman Peter Kuipers Munneke en presentator Albert Bos. We schakelen ook live met correspondent Miral de Bruijne in Spanje, waar de zon volledig verdwijnt achter de maan. De uitzending is te volgen via de NOS-app, NOS.nl en de NOS Live-app.

Goedemorgen! In Den Haag staan twee medewerkers van een jeugdzorginstelling terecht op verdenking van verkrachting. En vanavond kan je eclipsbril op want voor het eerst deze eeuw vindt vanavond een zonsverduistering in Nederland plaats. Eerst het weer: het wordt zonnig en warm, al is de warmte door de lage luchtvochtigheid en een matige oostenwind nog dragelijk. Het wordt 25 tot lokaal 32 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? De behandeling in ggz-instellingen van zeker 60.000 mensen met een ernstige psychiatrische aandoening is vaak tevergeefs. Daarmee is een kwart van de volwassenen met zo'n aandoening buiten beeld van de zorginstanties. Dat blijkt uit een grote analyse van de knelpunten in de geestelijke gezondheidszorg, uitgevoerd in opdracht van de brancheorganisatie van de Nederlandse ggz. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Op allerlei manieren probeerden mensen in 1999 een glimp van het natuurfenomeen op te vangen. Let wel op, deze afgebeelde methodes zijn niet de bedoeling. Oogartsen waarschuwen om niet zonder eclipsbril naar de zonsverduistering te kijken. Doe je dat met het blote oog dan kunnen je ogen schade oplopen. Fijne dag!

De Amerikaanse president Donald Trump heeft het opnieuw aan de stok met Groenland. Een Amerikaans oliebedrijf dat banden heeft met Trump blijkt in het oosten van het eiland zonder toestemming proefboringen voor te bereiden. Groenland heeft het bedrijf een stevige waarschuwing gegeven. Trump reageerde daarop met een opvallende post op zijn kanaal Truth Social. "Hello, Greenland!", staat in grote letters boven het bewerkte plaatje, waarop Trump boven een dorpje in Groenland opdoemt. En zo lopen de spanningen tussen de beide landen opnieuw op. Het Texaanse bedrijf Greenland Energy bracht de afgelopen dagen materiaal aan land voor een olieproject in de plaats Jameson Land. Volgens de Deense onderzoeksjournalist Sofie Synnove Herschend ging het om vijftien containers. "Wij hebben uitgezocht of ze daar toestemming voor hadden, maar dat bleek niet zo te zijn." Greenland Energy denkt dat er een grote hoeveelheid ruwe olie in de grond onder Jameson Land zit. De geschatte waarde van de olie: 1 biljoen dollar. Greenland Energy heeft aangekondigd 60 miljoen dollar te willen investeren in twee putten om naar de olie te boren. "Mensen die wij spraken vroegen zich af: Is dit een paard van Troje?" zegt journalist Synnove Herschend. "Is dit de overname door Trump, vermomd als een Amerikaans olieproject?" Lange weg Sinds 2021 geeft Groenland geen nieuwe vergunningen meer af om naar olie te zoeken, vooral vanwege zorgen over de natuur. Maar voor Jameson Land was al eerder een vergunning verleend aan een Brits bedrijf. De Amerikanen zijn nu, zonder toestemming van de autoriteiten in Groenland, bij dat project aangesloten. "Ze moeten allerlei stappen doorlopen voor ze kunnen gaan boren", legt journalist Synnove Herschend uit. "Nu mogen ze alleen nog onderzoek doen. Als ze olie vinden, zouden ze toestemming kunnen krijgen om het naar boven te halen. Maar er moet nog een lange weg worden afgelegd." Er is in het verleden vaker naar olie geboord op Groenland, maar een commercieel winbare olievoorraad werd nooit gevonden. Een deel van de lokale bevolking in Jameson Land wil bovendien niet dat er naar olie wordt geboord. "De meesten maken zich zorgen om het project. Want als er olie weglekt, kan dat ingrijpende gevolgen hebben voor de gemeenschap en de natuur." Banden met Trump Inwoners van Groenland vrezen ook de vermeende banden tussen Greenland Energy en de Trump-regering. Het bedrijf heeft Phil McGraw, beter bekend als Dr. Phil, in de arm genomen voor het maken van een documentaireserie over het belang van olieprojecten in Groenland. De voormalige talkshowpresentator had tot voor kort zitting in Trumps commissie voor godsdienstvrijheid. Een van de directeuren van het bedrijf is een Amerikaanse ex-marinier die ook aan het Golden Dome-project werkt, een Amerikaans plan voor een luchtverdedigingssysteem. En Larry Swets, voorzitter en grootaandeelhouder van Greenland Energy, heeft naar verluidt contacten binnen de Trump-regering. Trump heeft sinds zijn aantreden meermaals gezegd Groenland over te willen nemen. Het eiland is een autonoom deel van het koninkrijk Denemarken. De Deense premier Mette Frederiksen heeft herhaaldelijk gezegd dat Groenland niet te koop is. Greenland Energy zet door Ondanks de ophef over het verscheepte materiaal, de onvrede onder de lokale bevolking en de waarschuwing van de Groenlandse autoriteiten, gaat Greenland Energy in volle vaart door. Komende maand wil het bedrijf een groot schip naar Groenland sturen met 300 containers en de boorinstallatie. Journalist Synnove Herschend: "Als dat schip uitvaart, zal het ministerie van Minerale Grondstoffen van Groenland het volgen. En als ze op dat moment nog geen toestemming hebben, wordt het een zaak voor de politie."

Vandaag dertig jaar geleden reed 's ochtends een opvallende trein perron 2B van Amsterdam Centraal binnen: een gele diesellocomotief met twee lichtgroene oude Belgische rijtuigen. Met Lovers Rail kreeg NS voor het eerst concurrentie op het spoor. Wie nu op de grotere treinstations rondkijkt ziet treinen in alle kleuren naast de geel/blauwe van NS. De concurrenten van NS willen de komende jaren meer plek op het spoor. Arriva rijdt sinds vorig jaar met nachttreinen en wil tussen de NS-treinen door van Zwolle naar Groningen rijden. Ook wil Arriva vanuit Groningen een treinverbinding naar Parijs opzetten. Nieuwkomer GoVolta rijdt met treinen van Amsterdam naar Duitsland, en wil dat ook doen naar Parijs. Niet eenvoudig Toch kampen de nieuwe NS-uitdagers nog altijd met het grootste probleem dat Lovers Rail dertig jaar ook al had: dat het niet mogelijk is met één treinkaartje overal in te stappen. "Wij kunnen treinen van Zwolle naar Groningen rijden, maar mogen geen reizigers op een Studenten OV-kaart meenemen. Dat is 40 procent van de reizigers. Als je die inkomsten misloopt dan krijg je het financiële plaatje niet rond", vertelt een woordvoerder van Arriva. Daar kampt ook GoVolta mee, zegt directeur Hessel Winkelman: "Onze trein naar Duitsland zit vanaf de grens vol. In Nederland zijn nog stoelen vrij. We willen graag binnenlandse reizigers meenemen, maar een vergunning is niet zo eenvoudig." Strandtrein Lovers Rail dacht in 1996 nieuwe reizigers de trein in te kunnen lokken. Het bedrijf kwam voort uit rederij Lovers, bekend van de rondvaartboten in de Amsterdamse grachten. Toen de overheid concurrentie op het spoor toestond, diende Lovers een verzoek in om vanaf Amsterdam via Haarlem naar IJmuiden met een 'strandtrein' te rijden. Amsterdammers met een Stadspas konden gratis mee. Op Amsterdam CS ging dat niet zonder slag of stoot. NS verbood personeel reizigers van de concurrent te helpen, zelfs als die gehandicapt waren. "Gepensioneerde NS-machinisten die voor ons wilden rijden kregen een bericht dat ze dan hun pensioen zouden kwijtraken", blikt Lovers-directeur Peter Sul terug. En zo ging het volgens Sul ook met het huren van locaties op de stations, die van NS zijn. "We moesten vanuit een soort bezemkast kaartjes verkopen. De eerste rit mochten we niet openen in het Restaurant 1e Klas. Dus gingen we naar Smits Koffiehuis. Met een glas champagne staken we in een stoet het stationsplein over." Geen treinen Nog altijd mopperen concurrenten over een moeizame relatie met NS, waarvan zij faciliteiten als informatieborden en personeelsruimtes moeten huren. Grootste probleem voor Lovers Rail was het vinden van een trein, die ook moest worden uitgerust met een door NS ontworpen spoorveiligheidssysteem. Dertig jaar later hebben nieuwkomers als GoVolta soortgelijke problemen, zegt directeur Winkelmann: "Je kunt nog steeds niet ergens in Europa standaardtreinstellen huren. Een lening om ze te kopen kun je wel vergeten. Onze trein naar Parijs proberen we te kopen via een crowdfundingsactie. We hebben net 1 miljoen euro opgehaald." Dreiging helpt Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid aan de TU Delft, noemt de treinen van Lovers Rail vooral "van grote symbolische betekenis". "Het liet zien dat het mogelijk was om de concurrentie met NS aan te gaan", zegt hij. Met de Kennemerstrand Expres van Lovers Rail werd NS, sinds 1940 monopolist op het spoor, flink wakker geschud. En daarmee ging NS toch ook een stapje harder lopen voor reizigers, concludeerde vervoersdeskundige Arnoud Mouwen in 2016 in een proefschrift. "Alleen al de dreiging van concurrentie zorgt dat NS beter en efficiënter opereert. Iets wat je in het hele openbaar vervoer ziet", vat hij de conclusie van zijn onderzoek samen. Voormalig Lovers Rail-directeur Sul vindt zelf ook dat zijn bedrijf het spoor heeft opgeschud: "NS was in de jaren negentig nogal ingeslapen, een beetje arrogant geworden. Ze wilden bijvoorbeeld veel verbindingen met stoptreinen eruit doen. Ze dachten vooral vanuit het product, niet vanuit de reiziger." Strandgeur Sul wilde veel service aan boord, met verse koffie en prettige stoelen. "Een soort kleine Orient Express, zonder eerste en tweede klasse." In een overmoedige bui had hij tegen NRC gezegd dat je in de Kennemerstrand Expres het strand al kon ruiken. "Dat namen ze een beetje serieus, waardoor ik die ochtend snel nog bij de Makro spuitbussen Air Brie Zee heb gekocht. Ik had aan het treinpersoneel gevraagd daarmee voor vertrek in de trein te spuiten. Volgende dag stond in NRC: 'Je ruikt écht het strand in de trein'." Hoewel Lovers Rail het in 1999 voor gezien hield, gingen de drie jaar ervaring op het spoor niet verloren. Het Franse CGEA had in 1997 een belang genomen in de NS-concurrent. De naam werd veranderd in Connex toen in 2001 busvervoerder werd BBA overgenomen. Het bedrijf ging in 2006 als Veolia opnieuw treinen rijden, in onder meer Limburg en Brabant.

Goedemorgen! Vanmiddag maakt Femke Broeders-Bol haar EK-debuut op de 800 meter tijdens de EK atletiek in Birmingham. En in Colombia wordt nog steeds naar mensen gezocht onder het puin na de aardbeving van gisteren. Eerst het weer: vandaag vooral in het midden en zuiden van het land veel zon, maar in het noorden ook geregeld stapelwolken. Het blijft overal droog en er waait een zwakke of matige noord- tot noordoostenwind. De temperatuur stijgt naar 21 graden in het noorden en 26 in het zuiden. De komende dagen is het zonnig en vooral donderdag en vrijdag is het tropisch met ongeveer 33 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Rusland heeft vannacht nieuwe luchtaanvallen op Oekraïense steden uitgevoerd. Zo kreeg Zaporizja het zwaar te verduren. Daar zette Rusland ballistische raketten en vliegtuigbommen in, zegt de gouverneur van de regio in het zuidoosten van Oekraïne. Vijf mensen kwamen om het leven en twintig raakten gewond. Volgens de gouverneur loopt het aantal slachtoffers op. Ook Kyiv werd beschoten met ballistische raketten, zei de burgemeester van de hoofdstad. In het centrum braken verschillende branden uit. Het gaat om meerdere pakhuizen. Er is tot nu toe melding gemaakt van één gewonde. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Gisteravond bleek Jessica Schilder opnieuw oppermachtig op de EK atletiek in Birmingham. Zij veroverde voor de derde keer op rij de Europese titel kogelstoten. Jorinde van Klinken pakte zilver. Fijne dag!

De grafdelver (60) die verdacht wordt van het stelen van kostbaarheden uit graven van de Algemene Begraafplaats in Den Haag, handelde mogelijk niet alleen. Het Openbaar Ministerie verdenkt twee andere medewerkers van de begraafplaats van het doorverkopen van de gestolen spullen. Dat bevestigt het OM aan Omroep West. De grafdelver werd afgelopen mei al aangehouden. Hij zou onder werktijd sieraden en gouden vullingen uit graven hebben gestolen en deze hebben verkocht aan een goudwisselkantoor. Hij wordt daarom verdacht van diefstal en witwassen. Volgens de regionale omroep gaat het om een ploegchef die verantwoordelijk was voor het onderhoud van graven. Volgens het OM zijn tijdens het onderzoek nog twee collega's als verdachte naar voren gekomen in de zaak. Ze worden voorlopig verdacht van "witwassen door het verkopen van waardevolle voorwerpen afkomstig van de begraafplaats". Voor zover bekend zijn er geen kostbaarheden op andere begraafplaatsen gestolen. "Het onderzoek van het OM richt zich op dit moment alleen op de Algemene Begraafplaats aan de Kerkhoflaan", aldus het OM. 'Passende maatregelen' De gemeente Den Haag, eigenaar van de begraafplaats, laat zelf ook onderzoek doen naar de diefstallen. Volgens de verantwoordelijke wethouder gaat het om een "integriteitsonderzoek naar de gang van zaken op de afdeling Begraafplaatsen". Of de drie medewerkers zijn ontslagen, wil de gemeente niet zeggen. Volgens de woordvoerder zijn er "passende maatregelen" genomen. Eerder liet de gemeente al weten dat niet precies te achterhalen is welke graven zijn getroffen. De gemeente Den Haag opende een informatienummer voor nabestaanden. Daar zijn tot nu toe zestig telefoontjes binnengekomen.

Niet eerder stroomde er bij Lobith zo weinig water door de Rijn als nu. De gemiddelde waterafvoer in het afgelopen etmaal was 614 kubieke meter per seconde. Sinds het begin van de metingen was het niet zo laag en naar verwachting is het einde nog niet in zicht. Het is al tijden droog en daar komt in de komende dagen geen verandering in. Inmiddels zijn we onder het laagterecord van 1947 gezakt. Toen lag de etmaalgemiddelde Rijnafvoer bij Lobith op 620 kubieke meter per seconde. Dat was echter pas laat in het jaar, op 4 november. Het feit dat deze waarde nu al is bereikt, is zeer bijzonder. Ook de recente droge jaren 2018 en 2022 hadden niet zo'n lage afvoer. Volgens Jan Verkade, hydrometeoroloog bij Deltares en Rijkswaterstaat, is de afvoer niet alleen ongekend laag maar komt het lage water ook opvallend vroeg. "Door het buitengewoon warme voorjaar is de sneeuw in Zwitserland dit jaar zo'n drie maanden eerder dan anders gesmolten. Ook regen bleef en blijft uit en daarmee loopt de Rijn nu min of meer leeg." Extreem Het jaar 2026 is tot nu toe naar alle maatstaven extreem droog. West-Europa gaat al sinds mei van hittegolf naar hittegolf, de verdamping is hoog, het neerslagtekort is al tijden extreem groot en de grondwaterstanden hebben vrijwel geen kans gehad om te herstellen van de droogte van vorig jaar. De droge omstandigheden bij de Rijn staan bepaald niet alleen in Europa: De gevolgen van de droogte zijn overal merk- en voelbaar. De natuur is dor, de waterstanden op de rivieren zijn zorgwekkend laag en de waterkwaliteit keldert op veel plaatsen. Op veel plekken in Europa zijn rivieren minder goed bevaarbaar. Ook is koelwater voor de industrie minder voorhanden. Boeren en tuinders hebben een strop nu het op veel plekken verboden is om water te onttrekken voor de landbouw. Het record dat nu is verbroken, is een record onder 'normale' omstandigheden op de Rijn. In de gegevens van Rijkswaterstaat duikt één jaar op met een nóg lagere afvoer, maar dat was een jaar met 'ijsgang'. Dan zit er zoveel ijs in de rivier dat de stroming wordt belemmerd. Verkade: "De laagst geregistreerde afvoer van de Rijn ooit was 575 kubieke meter per seconde, in februari 1929, door ijsgang. Ik sluit niet uit dat de afvoer in de komende weken ook dat niveau gaat onderschrijden." Waterkundigen en ecologen spreken tegenover de NOS al tijden hun zorgen uit over de frequentie waarmee we de afgelopen jaren getroffen worden door dit soort extreme droogte. In het stabielere oude klimaat kwam dit soort droogte ook voor maar was dat zeldzamer. De droge periodes die elkaar snel opvolgen zijn ook funest voor veel planten en dieren. Nog weken of maanden Klimaatwetenschappers van het internationale samenwerkingsverband WWA stelden deze zomer nog vast dat de huidige droogte in Zuidwest- en West-Europa niet los kan worden gezien van klimaatverandering. De opwarming van Europa leidt volgens hun onderzoek tot een grotere kans op droogte als deze. Vooral voor de hoeveelheid water die verdampt is het effect van klimaatverandering duidelijk. De andere kant van de klimaat-medaille is dat natte periodes ook natter worden. "Paradoxaal genoeg gaan zowel hoogwater als laagwater vaker voorkomen en worden ze heftiger. Zo hadden we precies vijf jaar geleden, ook midden in de zomer, de hoogste Maasafvoer ooit, vielen er net over de grens in Duitsland en België honderden doden door overstromingen en werd Valkenburg getroffen door een enorm heftige overstroming", zegt Verkade. "En uit de klimaatscenario's voor Maas en Rijn weten we: wat we nu zien, dat is nog maar het begin." Hoe de droogte zich de rest van deze zomer ontwikkelt, blijft nog de vraag. Voor de komende twee weken zit er in de meeste modellen in ieder geval bijzonder weinig neerslag in de verwachtingen. Daarmee valt te verwachten dat de waterafvoer de komende dagen nog verder zal afnemen. "Het lage water zou denk ik nog weleens weken of maanden kunnen aanhouden", besluit Verkade.

Na de tussentijdse verkiezingen in november zullen vrijwel zeker minder zwarte volksvertegenwoordigers in het Amerikaanse Congres overblijven. Dat is het gevolg van een uitspraak van het Hooggerechtshof dat conservatieve staten toestaat overwegend zwarte kiesdistricten opnieuw in te delen. Morgen moeten mensen in Alabama daarom opnieuw naar de stembus. De eerder gehouden voorverkiezingen moeten over. In Alabama zijn de kiesdistricten na juridisch gesteggel, na de uitspraak van het Hooggerechtshof, nu toch opnieuw ingedeeld. En die werken nu vooral in het voordeel van de Republikeinen. Ook in Houston, in de staat Texas, is te zien hoe de nieuwe indeling van de kiesdistricten uitwerkt. Swingende gospel schalt door de zaal van een immense baptistengemeente in Houston. Maar er wordt niet alleen het geloof beleden: in een zaaltje komt na de dienst de commissie voor sociale gelijkheid van de megakerk bijeen. Op de agenda: de gevolgen van onlangs aangepaste kiesdistricten in de stad. Dat 'hertekenen' wordt ook wel 'gerrymandering' genoemd. Afro-Amerikaanse kandidaat Van de twee districten waar de inwoners er vrijwel zeker van konden zijn dat een zwarte volksvertegenwoordiger in het Congres in Washington werd verkozen, is er nog maar één over. Het kiesdistrict van de uitgesproken parlementariër Al Green is vrijwel ontmanteld. Zijn oude kiezers maakten ineens deel uit van een ander zwart district. Green is bij het grote publiek bekend omdat hij president Donald Trump uitjouwde tijdens zijn State of the Union. Green werd in Houston gedwongen om het in het enige overgebleven zwarte district op te nemen tegen de lokale Afro-Amerikaanse kandidaat en verloor. Na 21 jaar in het Congres moet hij eind dit jaar het veld ruimen. Houston levert niet meer twee, maar nog één zwarte volksvertegenwoordiger aan het Congres. "En dat in zo'n grote en diverse stad als Houston", verzucht Carolyn Jones-Darville van de Baptistengemeente. De commissie voor sociale gelijkheid van de grote baptistengemeenschap in Houston bespreekt de gevolgen: Op een parkeerplaats van een winkelcentrum in het district tonen de inwoners van het oude kiesdistrict zich boos. "Er zit een luchtje aan", zegt een van hen. "We hebben geen stem meer." Een ander noemt het racistisch. "Ze proberen de zwarte kiezers het zwijgen op te leggen." "Deze omgeving is alleen nog maar de proeftuin. Dit gebeurt nu in het hele land", zegt Sonny Messiah-Jiles van het zwarte nieuwsmedium de Houston Defender. Ze beschuldigt de Republikeinen ervan de democratie om zeep te willen helpen. Volgens de meest sombere schattingen kan een derde van de zwarte zetels in het Congres verloren gaan. "En dat na al onze strijd voor gelijke rechten", zegt Messiah-Jiles. Discriminerende maatregelen Zwarte Amerikanen kregen stemrecht na de afschaffing van de slavernij. Maar dat drong het allerlaatst door in Texas. In Galveston, niet ver buiten Houston, wordt jaarlijks nagespeeld hoe een Unionistische generaal pas 2,5 jaar na de bevrijding van slaafgemaakten het nieuws aan de Texanen voorleest. Toch bleven zuidelijke staten zoals Texas bij de stembus obstakels opwerpen voor Afro-Amerikanen, zoals een kiesbelasting. die voor de net bevrijde zwarte Amerikanen onbetaalbaar was. Pas in 1965 werden de discriminerende maatregelen verboden in de Voting Rights Act. Die wet leidde in de jaren '80 tot positieve discriminatie bij het tekenen van kiesdistricten. Dat moest ervoor zorgen dat zwarte Amerikanen een reële kans hadden op vertegenwoordiging. Die kans wordt groter als zwarte kiezers net meer dan de helft van het inwonertal uitmaken. Aanval Maar eind april bepaalde het overwegend conservatieve Hooggerechtshof dat het tekenen van kiesdistricten op basis van ras ongrondwettelijk is. Het wordt 'raciale gerrymandering' genoemd. Juist dit zou volgens het Hof rassendiscriminatie zijn. "De uitspraak is een achteruitgang", vindt Sharon Batiste Gillins, de organisator van de jaarlijkse herdenking in Galveston. Ze blijft optimistisch en strijdbaar. "We moeten nog steeds waakzaam zijn dat de rechten van minderheden worden gewaarborgd." Ook Messiah-Jiles signaleert strijdbaarheid: "Het heeft nieuwe energie. We gaan in de aanval in plaats van in de verdediging." In de bijzaal van de baptistenkerk smeden ze een strijdplan. "Als je je eigen geschiedenis niet kent, zal deze zich herhalen", weet Jones-Darville. "Het is ook aan onze kerk om de boodschap voor het voetlicht te brengen bij jongeren."

In de Amerikaanse staat Utah zijn twee helikopterpiloten om het leven gekomen tijdens het bestrijden van een bosbrand. Hun blushelikopter stortte vrijdag neer, maar hulpverleners konden pas een dag later de plaats van het ongeluk bereiken om de dood van de twee te bevestigen. De neergestorte helikopter was een van de zeven blusheli's die zijn ingezet bij de bestrijding van de brand in het natuurgebied Fishlake National Forest. Al bijna twee weken woedt daar een grote brand, waardoor al bijna 451 vierkante kilometer bos is verwoest. Na de crash brak opnieuw een brand uit, die zich samenvoegde met de bestaande brand. De gouverneur van de staat zegt op X te rouwen om de twee helikopterpiloten. "Ze brachten zichzelf in gevaar om onze staat te beschermen en gaven daarbij hun leven", schrijft gouverneur Cox. Hoe het kan dat hun helikopter neerstortte, is nog niet duidelijk. De autoriteiten doen onderzoek, maar zeggen dat het nog lang kan duren voordat de oorzaak bekend wordt. Meer natuurbranden in de VS Ook in andere westelijke Amerikaanse staten woeden branden. In de staat Washington werd vorig weekend de noodtoestand uitgeroepen vanwege de natuurbranden. Zo'n 60.000 mensen moesten hun huis verlaten en honderden gebouwen zijn verwoest. In het oosten van de staat Oregon en het westen van de staat Idaho proberen brandweermensen al weken verschillende branden onder controle te krijgen. Donderdag kwam in Oregon een 47-jarige man om het leven tijdens bluswerkzaamheden. Hij bestuurde een bulldozer die brandgangen aanlegde in het gebied, maar werd ingesloten door het vuur. Ten noorden van de grens met Canada, in de westelijke Canadese provincie Brits-Columbia, is ook de noodtoestand uitgeroepen vanwege een natuurbrand. Meer dan 20.000 mensen zijn daar al geëvacueerd.

"Ik heb heerlijk geslapen", klinkt het vaak in gesprek met bewoners van de Rotterdamse wijk De Esch. Twee weken geleden werd daar een paardenmiddel ingezet om overlast tegen te gaan: een nachtelijk gebiedsverbod. De bewoners slapen nu een stuk beter, maar of dat zo blijft is de vraag. "De ramen kunnen gewoon weer de hele tijd open staan", zegt een uitgeruste Errol Witteling, een actieve bewoner van De Esch. "Erg fijn om met de warmte het huis te kunnen doorluchten. Vanaf nacht één was het al heel rustig." Ook bewoonster Jaqueline heeft veel betere nachten, vertelt ze tegen Rijnmond. "Ik slaap aan de straatkant en had bijna elke avond last van herrie, schreeuwen en toeterende auto's. Zelfs met oordoppen in hoorde ik het. Nu heb ik weer heerlijk geslapen." Straatraces en drugsgebruik De afgelopen jaren hadden bewoners van de Rotterdamse wijk, waar ruim 4000 mensen wonen, last van overlast. Vooral in de nacht waren er straatraces, drugsgebruik en prostitutie. Mensen die niet in De Esch wonen, kwamen naar de wijk toe, bleek uit onderzoek van de politie. Uiteindelijk werd een uniek middel ingezet: een gebiedsverbod voor een groot deel van de wijk. Drie maanden lang mogen tussen 23.00 tot 5.00 uur alleen mensen die een goede reden hebben in de wijk verblijven. Dat zijn dan vooral bewoners en mensen die er werken. De afgelopen twee weken zijn er 's nachts honderd mensen staande gehouden, omdat ze geen goede reden hadden om in het gebied te zijn. Het gaat vooral om twintigers, zegt de politie. "Eerst kon de politie niks doen", zegt Errol Witteling. "Als agenten kwamen, stopte de overlast. Nu is dat anders en kunnen ze echt ingrijpen. Soms komen er nog wel wat mensen hiernaartoe. Dan gaat het om één of twee auto's, maar dan zijn ze voor 23.00 uur weg." Of de jongeren die staande zijn gehouden ook echt een boete moeten betalen, wordt later besloten. Boetes, waarschijnlijk meer dan honderd euro, zijn nu nog niet verstuurd, laat het Openbaar Ministerie weten. Verplaatsen de straatraces en het drugsgebruik zich nu naar andere plekken? Nee, zeggen de politie en gemeente. Niet op dit moment, maar het kan zijn dat het door de vakantie rustiger is en dat er straks op andere plekken wel meer overlast is. Tijdelijke oplossing Het gebiedsverbod is een goede aanpak vinden de bewoners, er is wel één maar: het verbod is tijdelijk. Het is voor drie maanden en kan, na overleg, drie maanden worden verlengd. "Ik maak me wel zorgen over wat er daarna gebeurt", zegt bewoner Remco Arnold. "Als het gebiedsverbod stopt, wordt de weg hiernaartoe snel weer gevonden, vrees ik." Errol Witteling sluit zich daarbij aan: "Je kan op je vingers uittellen dat de overlast weer toeneemt. Als het verbod en de vakantie stopt, zullen de mensen er weer met frisse moed tegenaan gaan." Het buurtcomité, waar Witteling zich voor inzet, wil daarom de wijk ook na het gebiedsverbod 'op slot gooien'. Het voorstel is: 's nachts in de weekenden verkeersregelaars bij de toegangen naar de wijk en mensen worden alleen doorgelaten als ze een goede reden hebben om naar De Esch te gaan. Beperkt de Rotterdammers De wijkraad vindt dat geen goed idee. "Het beperkt de beweging van andere Rotterdammers te veel", zegt Christiaan de Jong, voorzitter van de wijkraad. "De mensen zullen terugkomen, maar we hopen echt dat hun gedrag verandert en de overlast een stuk minder is dan eerst." De gemeente vindt het nog te vroeg om iets te zeggen over een permanente oplossing. Het gebiedsverbod inzetten op andere plekken in Rotterdam is op dit moment niet nodig, zegt een woordvoerder. De overlast, zoals die in De Esch was, komt in die mate niet op andere plekken voor. "Voor nu genieten we dan maar extra veel van de rust en de prachtige avonden die we hebben", zegt Witteling. "Eigenlijk is de wijk voor een tijdje een vakantieoord geworden."

Goedemorgen! Boven de Veluwe is vandaag iets bijzonders te zien en de wielrensters van de Tour de Frances Femmes rijden de laatste etappe. Eerst het weer: vandaag is er flink wat zon, afgewisseld met enkele wolkenvelden. Het blijft overal droog. De temperatuur stijgt naar 27 graden in het noorden tot lokaal 32 graden in het zuiden. De zuidwestenwind is zwak tot matig. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? In de westelijke provincie Brits-Columbia in Canada is de noodtoestand uitgeroepen vanwege een natuurbrand. Meer dan 20.000 mensen in de buurt van het Okanaganmeer zijn geëvacueerd. De dunbevolkte regio staat bekend om zijn wijnproductie en fruitteelt; veel boerenbedrijven lopen gevaar. "De omstandigheden waarmee we nu worden geconfronteerd, zijn ongekend", zei een Canadese brandweercommandant op een persconferentie. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Enkele kilometers voor de westkust van Sicilië is op 46 meter diepte een ruim tweeduizend jaar oud Romeins scheepswrak gevonden. Op de zeebodem liggen honderden amforen, oude aardewerken kruiken met twee handvatten. Fijne dag!

Bij Russische aanvallen in en rond Kyiv zijn vannacht zeker drie doden gevallen. Volgens de gouverneur van de Oekraïense hoofdstad is één van de doden een kind en zijn er ook drie gewonden. De slachtoffers vielen in de oostelijke voorstad Brovary. Ook in verschillende delen van Kyiv waren explosies te horen en raakte een gebouw beschadigd, meldt The Kyiv Independent. Rusland gebruikte ballistische raketten, drones en zweefbommen voor de aanvallen. De Oekraïense luchtmacht waarschuwde vannacht ook dat drones en zweefbommen naar andere delen van het land op weg waren. Zo waren er explosies in Dnipro, een stad in het oosten van het land. Tekort aan raketafweer Oekraïne heeft al weken te weinig munitie om de aanvallen af te weren. Ballistische raketten zijn vanwege hun hoge snelheid lastig te onderscheppen, maar kunnen in de lucht worden vernietigd door Patriot-systemen van Amerikaanse makelij. Het Oekraïense leger heeft een aantal van deze systemen, maar niet genoeg munitie. Dat komt onder meer door het conflict in het Midden-Oosten waar de VS de Patriot-raketten ook gebruikt en waardoor de munitievoorraden slinken. Bij een vorige Russische aanval op Brovary, in de nacht van dinsdag op woensdag, zette Rusland volgens de Oekraïense luchtmacht ook al ballistische raketten in. Geen daarvan kon worden onderschept en er kwamen toen acht mensen om. Drones richting Moskou Oekraïne blijft zelf ook aanvallen uitvoeren op Rusland. Het Russische staatspersbureau Tass meldt dat in de regio Krasnodar, in het zuidwesten van het land, brand uitbrak in een olieraffinaderij. Ook zouden zeker drie drones uit de lucht zijn gehaald die richting Moskou vlogen. The Kyiv Independent meldt dat mogelijk ook een raffinaderij is geraakt in de regio Samara, ook in het zuidwesten van Rusland.

"Well-komme, well-komme!" Een Amerikaanse militair doet hard haar best Duitsers in hun eigen taal welkom te heten. "You there, wie geht's dir?" De Amerikaanse basis Grafenwöhr is voor één keer per jaar geopend voor omwonenden. Even geen schietoefeningen, maar een volksfeest met kermisattracties, countrymuziek en hotdogs. Het Duits-Amerikaans Volksfeest is uitgegroeid tot een groots festival met zo'n 100.000 bezoekers. "Dit is wat de Amerikanen, die hier sinds de Tweede Wereldoorlog zitten, teruggeven aan ons", vertelt Timo Schön, verkoper van tweedehands militaire outfits. Hij is er ieder jaar bij. "Hopelijk volgend jaar weer!" Alleen is dat de vraag. De Amerikaanse aanwezigheid in Europa staat onder druk door de wisselvallige Amerikaanse president Trump. Dit jaar nog moeten 5000 militairen worden teruggetrokken uit Duitsland. In totaal zijn zo'n 50.000 Amerikaanse militairen en hun familieleden gevestigd in Duitsland, het grootste aantal in Europa. Op de basis Grafenwöhr werkt ook lokaal personeel, zoals de 39-jarige Markus Gradl uit het gelijknamige dorp. "Het is fataal als de helft van de Amerikanen moet vertrekken. Het houdt ons wel bezig, maar op de werkvloer heb je die spanningen niet door." Hoofd koel houden Duitsland wil de Amerikaanse aanwezigheid graag op peil houden, ter afschrikking van Rusland. Na de bekendmaking van de gedeeltelijke terugtrekking probeerde bondskanselier Merz het hoofd koel te houden. Algemeen wordt aangenomen dat Trumps besluit volgde op Merz' scherpe kritiek op de oorlog in Iran, maar dat weerspreekt de bondskanselier. Merz blijft wijzen op gedeelde belangen, onder meer het economische belang. De bases liggen in regio's waar de US Army de belangrijkste werkgever is. Direct en indirect zijn er tienduizenden banen mee verbonden, ook de meegereisde familie spekt de lokale middenstand. De inkomsten voor Duitsland worden geschat op miljarden per jaar. In het dorp Grafenwöhr vergeet je soms dat je in Duitsland bent. Hier vind je niet het gebruikelijke Gasthaus, maar een tex mex en grill houses. Ook de nagelsalon en de kapper adverteren in het Engels. Op het volksfeest vertellen Amerikaanse militairen graag hoe zeer ze Duitsland waarderen, maar over de geplande terugtrekking wil niemand praten. Trumps dreigement moet serieus worden genomen, zegt politicoloog en oud-NAVO-bestuurder Stefanie Babst. "Trump is een irrationele maffialeider, wiens opvattingen vaak veranderen, maar zijn positie tegenover Europa is vrij constant. Hij deelt onze waarden niet meer, begint oorlogen zonder overleg met ons en bedreigt lidstaten." Volgens Babst heeft de VS zich definitief afgekeerd van Europa. "Het is geen betrouwbare partner meer, maar ook geen gewenste." Zij hoopt dat de terugtrekking juist als kans wordt gezien, om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de verdediging. Met de terugtrekking schieten de Amerikanen zichzelf in de voet, denkt Babst, doordat de bases in Duitsland specifieke militaire voorzieningen hebben. "Ze zijn bedoeld als afschrikking tegen Rusland, maar werden de afgelopen jaren vooral gebruikt voor operaties in het Midden-Oosten." Vriendschap behouden Op het volksfeest hopen de Duitsers dat de samenwerking overeind blijft. "We delen een geschiedenis samen, die vriendschap is belangrijk", zegt verkoper Timo Schön. "In het dagelijks leven merk je het niet, maar hier zie je hoe sterk die relatie is", zegt Jonas uit Neurenberg, gekleed in een blouse met daarop een Amerikaanse adelaar met een Duits bierglas. Die liefde is wederzijds, zegt een Amerikaanse uit Tennessee, gekleed in een Beierse dirndl. "Ik ben hier pas twee maanden, maar vind het geweldig." Die onderlinge vriendschappen moeten los worden gezien van de strategische, politieke keuzes, zegt oud-NAVO-strateeg Babst. "Ik ben mijn hele beroepsleven een atlanticus geweest, met veel Amerikaanse vrienden, maar dat moet je scheiden van wat de regering-Trump nu aanricht." Haar advies: niet vastklampen aan de VS, maar richten op de eigen toekomst. De Duitse medewerkers van de basis Grafenwöhr halen uiteindelijk maar de schouders op. "Wij kunnen er toch niets aan doen. Wij zijn de onderste rang." Ondertussen laat Markus Gradl zijn zoon een Amerikaanse helikopter zien. "Ik kom hier al mijn hele leven, hij hopelijk ook."

Nederlandse huishoudens gaven tijdens de extreme hitte minder geld uit. In juni riep het KNMI voor het eerst code rood uit wegens de hitte en dat had gevolgen voor de uitgaven in Nederland, blijkt uit onderzoek van ABN Amro. Tijdens de warme zomerdagen voor code rood werd nog volop genoten op terrassen en bij andere activiteiten in de buitenlucht. Daardoor nam het aantal pinbetalingen net voor de heetste dagen juist toe. "Nederlanders trekken er graag op uit met lekker weer", zegt onderzoeker Jeannine van Reeken-Van Wee. "Pas als het extreme temperaturen worden dan zie je dat mensen dat wel laten." In het rapport is duidelijk te zien dat tijdens code rood de uitgaven afnamen. Op de dagen dat de 39 graden werd aangetikt, zag de bank dat er minder geld werd uitgegeven en dat er ook minder geld werd opgenomen. Stad en platteland Het maakt veel uit of je in de stad of op het platteland woont, valt op te maken uit het ABN-rapport. In de steden zoeken mensen verkoeling buitenshuis en gaan daarvoor naar horecagelegenheden of andere plekken buiten hun huis. "Huizen in de stad warmen vaak sneller op en mensen hebben minder vaak een tuin om in te zitten. Ze gaan naar plekken om af te koelen en geven daar dan geld uit", zegt Van Reeken. In regionale gebieden was de afname van uitgaven groter. Dat komt mede doordat er meer ouderen wonen. "Ouderen zijn vaak kwetsbaarder en blijven tijdens extreme hitte meer binnen", aldus Van Reeken. Dat kan ook deels verklaren waarom de uitgaven aan brandstof tijdens de hitte in landelijker gebied een stuk lager lagen. Supermarkt populair Er was één plek waar in het hele land wel geld werd uitgegeven: de supermarkt. Tijdens de hitte werden meer boodschappen gedaan bij de supermarkten, terwijl pinbetalingen bij andere winkels terugliepen. "Het is daar vaak lekker koel en we doen met lekker weer extra inkopen om bijvoorbeeld te barbecueën", noemt van Reeken als mogelijke verklaring. Al met al werden er tijdelijk minder uitgaven gedaan door Nederlanders. Het lijkt daarmee vooral op uitstel en niet zozeer afstel van aankopen, zegt ABN Amro.

De bevlogen acteur Peter Faber, die op 82-jarige leeftijd is overleden, had een missie. Hij wilde dat jongeren die net als hij op straat waren opgegroeid, een eerlijke kans krijgen in het leven. Daar zette hij zich tientallen jaren voor in en dat vond hij zeker zo belangrijk als zijn acteerwerk. Faber vervulde in het theater alle denkbare functies, van decorbouwer tot producent en van kostuumontwerper tot hoofdrolspeler. Hij speelde in talloze films, series en voorstellingen, was presentator, docent en kunstenaar. Hij brak door in de jaren 70 met rollen in de films Keetje Tippel, Max Havelaar en Soldaat van Oranje en speelde in A Bridge Too Far van Richard Attenborough, met sterren als Sean Connery en Anthony Hopkins. Collega's omschrijven hem als warm, nieuwsgierig en compromisloos als het om acteren ging. Ook als persoon stond hij bekend als eigenzinnig en uitgesproken. 'Jij bent niks' Faber werd op 9 oktober 1943 geboren in Schwarzenbach an der Saale in Zuid-Duitsland. Zijn Nederlandse vader en Duitse moeder leerden elkaar in de oorlog kennen, als onderduikers in een schuilkelder in Hamburg. Ze vluchtten voor geallieerde bombardementen naar het zuiden en daarna naar Amsterdam. Hij groeide op in Amsterdam-Noord. Zijn levenslessen leerde hij al jong. Op zijn 11e kreeg hij tbc, waardoor hij maandenlang in bed moest blijven. Zijn ouders toonden weinig liefde voor hem en voor elkaar en hij werd thuis geslagen, eerst door zijn moeder, later ook door zijn vader. Hij was meestal buiten, op straat voelde hij zich veilig. Rond zijn 16e hoorde hij op de rooms-katholieke school waar hij zat de naar eigen zeggen historische woorden uit de mond van een broeder van liefde: "Faber, jij komt uit Amsterdam-Noord, jij bent niks, jij kan niks en jij wordt niks." Hij had moeite om bij de les te blijven. "Ik had veel energie, kon niet stilzitten, had weinig concentratie. Ik zal lastig geweest zijn, maar ik vond het zo wreed, ik zag de gemeenheid in zijn ogen." Zijn ouders gingen uit elkaar en hij liep weg van huis en van school. Hij zwierf een paar jaar door de stad en had allerlei baantjes om te kunnen overleven. Toen hij een rol kreeg in het openluchttheater van Tuindorp-Oostzaan, ging er een wereld voor hem open. Daarna volgde hij een mime-opleiding en leerde jongleren, dansen en regisseren. Dat deed hij om werk te kunnen krijgen als hij niet zou slagen als acteur. Bij Theatergroep Carrousel bracht hij zijn eerste eigen producties op de planken. Faber was in 1970 medeoprichter van Het Werkteater, dat het toneel wilde vernieuwen met voorstellingen die over echte mensen gingen, met herkenbare emoties. Het vormde met zijn op improvisatie gebaseerde voorstellingen een afspiegeling van de maatschappij van de jaren 70 en 80. Hij speelde er met onder anderen Shireen Strooker, die zijn tweede vrouw werd. Vijf huwelijken, vijf scheidingen In totaal zou hij vijf keer trouwen - en even zo vaak scheiden - en vijf kinderen krijgen uit vier huwelijken. Later zei hij dat Strooker zijn grootste liefde was. Lange tijd kon hij niet verklaren waarom zijn huwelijken geen stand hielden. Maar op latere leeftijd realiseerde hij zich dat het te maken had met zijn jeugd, waarin hij zich afsloot voor zijn ouders. Hij voelde zich gezien als iemand hem aandacht gaf. "Als iemand met mij wou zoenen, ging ik voor de bijl en dan gaf ik alles." Dat overkwam hem ook tijdens zijn huwelijken. "Als je je niet hecht, ga je zonder het te weten weer saboteren", zei hij in een radio-interview in 2025. "Komt er weer een kus, daar vecht je dan tegen, maar er was geen weg terug." En trouwen was voor hem een bevestiging. Overal te zien Vanaf de jaren 80 speelde Faber filmrollen in onder meer Schatjes!, Ciske de Rat en Oeroeg. Hij speelde in musicals (De Jantjes, Peter Pan) en tv-series, waaronder de komedies Prettig geregeld en In voor- en tegenspoed. Ook gaf hij les op de theaterschool, waar hij zijn liefde voor het vak overbracht, en schreef columns. Peter Faber speelde in Schatjes! de rol van de gefrustreerde vader John Gisberts: De film Sweet Dreams uit 2023 was de laatste film waarin Faber acteerde. Daarin speelt ook zijn zoon Jesse mee. De film, die zich afspeelt op een plantage in Nederlands-Indië, won zes Gouden Kalveren. Daarnaast stond Faber al die tijd in het theater met soloprogramma's en voorstellingen als Ja, ja de liefde en Dagboek van een gek. Voor zijn 75ste verjaardag in 2018 maakte hij de voorstelling 75 Hoera! waarin hij terugblikte op zijn leven. Een overzicht van zijn theaterrollen bevat bijna negentig stukken. 'Ik kan het, ik wil het, ik doe het' Met zijn eigen jeugd in gedachten richtte Faber in 2008 de Peter Faber Stichting op. Die geeft jongeren kansen en zelfvertrouwen en leert ze dat je ondanks een slechte jeugd iets van je leven kunt maken. Zijn motto daarbij was: "Ik kan het, ik wil het, ik doe het nu." "De energie die je nodig hebt om je omgeving kapot te maken, diezelfde energie heb je nodig om jezelf en je omgeving heel te maken", zei Faber. Hij had het niet over hangjongeren, maar over "jongeren die wachten op actie". Hij maakte films en voorstellingen met hen en op verzoek van de Amsterdamse burgemeester Van der Laan ging hij dat ook doen met jongeren in de gevangenis. Een aantal van hen ging daarna voorlichting geven aan nog jongere criminelen, van soms pas 12 jaar oud. Ze leerden de jongeren om "van je puinhoop een schatkamer te maken". Ook trainde hij politiemensen in de omgang met deze jongeren. In een interview in zijn atelier in 2022 beschrijft Peter Faber de missie waaraan hij een groot deel van zijn tijd besteedde. In 2018 onderging hij een hartoperatie. Vanaf die tijd leefde hij wat bewuster. Minder drinken en roken, meer bewegen. Zomer en winter liep hij elke dag anderhalf uur buiten. "Ik heb een speciaal vispak, dat kan een temperatuur van 20 graden onder nul aan. Mensen denken soms dat ik een dakloze ben", zei hij daarover in een interview. Op 5 juli werd Faber opnieuw opgenomen in het ziekenhuis omdat hij het benauwd had. Een vernauwde kransslagader, zei hij op Facebook en hij sprak van achterstallig onderhoud. "De artsen zijn positief en daar houd ik me graag aan vast." "Ik ben niet bang voor de dood, maar laten we daar nog maar even mee wachten."

Acteur Peter Faber is op 82-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn familie aan persbureau ANP. Hij was begin juli opgenomen in het ziekenhuis omdat hij benauwd was. Het bleek te gaan om hartproblemen die niet meer verholpen konden worden. Faber was bekend van vele rollen, zowel op het toneel als in films en op tv. Hij brak door in de jaren 70 met rollen in de films Keetje Tippel, Max Havelaar en Soldaat van Oranje en speelde in A Bridge Too Far van Richard Attenborough, met sterren als Sean Connery en Anthony Hopkins. Daarna volgden films als Ciske de Rat en Schatjes! Ook was Faber te zien in tv-series als Prettig Geregeld en Duel in de diepte. Hij won twee keer een Louis D'Or, de belangrijkste Nederlandse theaterprijs voor mannen, in 1975 voor Avondrood van Het Werkteater en 1991 voor Het Koekoeksnest, een Vlaams hoorspel. Begin jaren 70 was Faber medeoprichter van het theatercollectief Het Werkteater. Dat wilde het toneel vernieuwen met voorstellingen die over echte mensen gingen, met herkenbare emoties. Bij Het Werkteater ontmoette hij zijn tweede vrouw, actrice en regisseuse Shireen Strooker. Met haar kreeg hij twee van zijn vijf kinderen. In totaal trouwde Faber vijf keer. Kansen voor jongeren Hij was tot op hoge leeftijd actief als acteur. Zijn laatste filmrol speelde hij in 2023, toen hij samen met zijn zoon Jesse te zien was in Sweet Dreams, de Nederlandse Oscarinzending in 2024. Vorig jaar was Faber nog te zien in een aflevering van Medisch Centrum West. Enkele jaren eerder deed hij samen met Gerard Cox, Barrie Stevens en Willibrord Frequin twee seizoenen mee aan het toenmalige RTL-programma Beter Laat Dan Nooit, waarin ze een maand op reis gingen met reisleiders Olcay Gulsen en Katja Schuurman. Faber zette zich ook lange tijd in voor jongeren. Hij had zelf een onveilige jeugd en zwierf in zijn tienerjaren op straat in Amsterdam. In 2008 richtte hij de Peter Faber Stichting op om jongeren kansen en zelfvertrouwen te geven. Zijn motto was: "Ik kan het, ik wil het, ik doe het nu." Laatste groet Maandag is er in Het Zonnehuis in Amsterdam-Noord een openbaar afscheid voor Faber. Mensen kunnen hem tussen 10.00 en 12.00 uur een laatste groet brengen.

Op een school in Thailand heeft een leerling zeker zes mensen doodgeschoten. De slachtoffers zijn volgens lokale media drie docenten en drie medeleerlingen. Het aantal gewonden is nog onduidelijk. De schutter heeft ook zichzelf gedood. De dader opende het vuur op zijn school in Nonthaburi, ten noorden van Bangkok. Het gaat om een school met ruim 3000 leerlingen en bijna 150 leerkrachten. Na de melding over een schietpartij hebben agenten de schoolgebouwen doorzocht. Een Thaise krant schrijft dat toen nog schoten te horen waren. De schutter zou later dood zijn aangetroffen in een lokaal. 113 Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Een stoet van stellen loopt het festivalterrein in Moskou op. Vrouwen in witte trouwjurken, boeket in de hand en mannen in een net pak. Door speakers schallen muziek en een stem die de stellen en hun plaats van herkomst aankondigt. Die zijn uit het hele land hierheen gekomen om elkaar het ja-woord te geven. 150 paren stappen tegelijkertijd in het huwelijksbootje. Een van hen is een jonge vrouw met een bloemenkrans op haar hoofd: "Met die grote gebeurtenis schenken wij ons land kinderen, we geven een voorbeeld aan andere stellen dat je niet bang moet zijn." Het gezin is de hoeksteen van de samenleving, dat is de boodschap van dit festival. Trouwen en dan een gezin vormen, het liefst zo groot mogelijk. "Wij denken dat we ten minste drie kinderen krijgen", vertelt een koppel in traditionele trouwkleren. "We willen een groot gezin, een groot huis. Daar gaan we aan werken." Een droom die het Kremlin als muziek in de oren klinkt. Want daar zitten ze te wachten op meer kinderen. De Russische bevolking krimpt namelijk. Ondanks de bonussen die het Kremlin al langere tijd uitreikt voor het krijgen van kinderen, ligt het geboortecijfer nu historisch laag. Een negatieve ontwikkeling, want als de huidige trend doorzet, heeft Rusland aan het eind van de eeuw minder dan 100 miljoen inwoners. Nu zijn het er nog ruim 140 miljoen. Voor president Poetin is het geboortecijfer altijd een belangrijk thema geweest. In 2024 zei hij dat gezinnen met drie of meer kinderen "de norm" moeten worden in Rusland. In het parlement klinkt kritiek op mensen die geen kinderen willen. Steeds meer ouders houden het bij één kind, vertelt demograaf Aleksej Raksja. Nog steeds zijn er meer grote gezinnen in Rusland dan in Nederland, maar dat zegt niks over de absolute aantallen. Gemiddeld moet een gezin 2,1 kind krijgen om de bevolking op peil te houden. In Rusland ligt het geboortecijfer nu rond de 1,4. "Er worden minder tweede kinderen geboren." Door de oorlog sterven meer mannen Sinds 2025 zijn de officiële demografische cijfers geheim. Zo wordt voor Raksja en zijn collega-demografen het werk steeds moeilijker gemaakt. Verder is hij aangemerkt als buitenlands agent. Dat betekent dat zijn werk streng wordt gecontroleerd en hij in zijn werk nog meer wordt belemmerd. De neerwaartse trend wordt versterkt door nog een reden. Naast het lage geboortecijfer, is de oorlog een factor van belang. Die heeft weliswaar geen invloed op het geboortecijfer, wel op het sterftecijfer. "In Rusland ligt de sterfte al vele decennia veel hoger dan in Europa, vooral onder mannen", vertelt Raksja. "De sterfte door hart- en vaatziekten en ongelukken is in Rusland heel hoog, door externe oorzaken, zoals vergiftiging en verwondingen. Dat hangt samen met het vele gebruik van sterke alcoholische drank. En in Rusland wordt veel meer gerookt dan bij jullie in Nederland." In de periode van 2005 tot 2019 verbeterde de situatie. "Mannen werden ouder. Het gebruik van sterke drank daalde, ze gingen minder roken. Rusland begon in de buurt te komen van Europa wat leeftijd betreft. Maar toen kwam Covid in 2019 en vervolgens de oorlog. Sindsdien is alles weer slechter geworden." Hoeveel slechter exact is niet duidelijk. Recente cijfers over geboortes, sterfgevallen en de bevolking zijn er niet. Maar de trend van een krimpende bevolking is er al jaren en zet dus keihard door. Symbolisch Op het festival zijn onderwerpen als het geboorte- en sterftecijfer ver weg. Deze dag draait om elkaar, hoogstens om de wens voor een gezin later. "Ons land wil dat we gezinnen stichten en kinderen krijgen. Dat daar veel steun voor is, is juist fijn", zegt een pasgetrouwd stel. Raksja is somber. Hij denkt niet dat het festival echt helpt om het geboortecijfer op te krikken. "Als het al iets doet, dan is het symbolisch." Geld is volgens hem de sleutel tot een hoger geboortecijfer. "Kinderopvang, behuizing, als dat wordt geboden, zie je dat meteen terug in het geboortecijfer. Vroeger zou ik gezegd hebben: dat geld is er niet. Maar als ik nu zie wat er wordt uitgegeven aan de oorlog. Met dat geld zouden we het hoogste geboortecijfer van Europa kunnen krijgen."

Ramen scheef in de sponning, deuren die klemmen en douchewater dat niet wegloopt: door de droogte liggen veel woonboten al weken scheef op de bodem. Dat brengt kopzorgen voor woonbooteigenaren. En het einde is voorlopig nog niet in zicht. Peter Broekmeulen, algemeen bestuurslid van de Landelijke Waterwoon Organisatie (LWO), krijgt ieder jaar meldingen van schade door droogvallen. Ditmaal kwamen de meldingen eerder in het jaar en zijn het er meer. "Dit is een probleem dat sinds de laatste tien jaar speelt en waar geen eenduidige oplossing voor is, want elke plek kent eigen uitdagingen." Rosandepolder Een van de plekken waar de effecten van de droogte goed te zien is, is de Rosandepolder. Op deze plas op de gemeentegrens tussen Arnhem en Renkum drijven normaal gesproken 44 woonboten. Nu drijft nog ongeveer de helft daarvan. De andere helft ligt op de bodem en sommige boten liggen behoorlijk scheef. Paul van de Veen woont ruim 40 jaar in de Rosandepolder. Hij drijft nog. De afgelopen jaren zag hij het landschap veranderen. "In de beginjaren is onze boot weleens versleept met een zeilschip, omdat het water te hoog stond. Nu hebben we de andere kant van de medaille." Na jarenlange gesprekken is er in februari op kosten van de gemeente gebaggerd. Daarbij is de bovenste kleilaag van de bodem weggeschept. Daardoor liggen de woonboten aan de Arnhemse zijde nog vrij. De Veen: "Je ziet nu gelijk het nut van baggeren. Wij hebben nog wel wat marge. Het water om ons heen is ongeveer één meter diep." Riolering Maar dat is dus alleen het geval aan de Arnhemse zijde. Voor Van de Veens buren Marloes en Henk Kraal, officieel woonachtig op Renkumse gemeentegrond, ziet het er minder rooskleurig uit. Zij liggen al maanden scheef op een uitgedroogde rivierbodem. "We hebben scheuren in de muren en in het dak en er komen er steeds meer bij. De ramen zijn uit de sponningen en overal zitten kieren en gaten." Maar het grootste probleem is de riolering. Normaal gesproken lozen ze hun rioolwater in de plas zelf. Nu komt het water op de bodem terecht. Samen met buren hebben ze noodgedwongen een systeem gemaakt om het afvalwater weg te spoelen. Desondanks houden ze vanwege geuroverlast ramen en deuren aan de rechterzijde van de boot liever dicht. De meeste particuliere ligplaatsen in Nederland zijn eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf. Woonbooteigenaren huren een ligplaats en zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud daarvan. Daar horen dus ook kostbare maatregelen als baggeren bij. Marloes en Henk Kraal proberen nu met hun buren aan de Renkumse zijde informatie in te winnen om alsnog te laten baggeren. Die maatregel kost al gauw tienduizenden euro's. Hoewel dit in Arnhem is geregeld en betaald wordt door de gemeente zelf, bevestigt de gemeente Renkum in een schriftelijke reactie dat deze verantwoordelijkheid volgens hen bij de huurders ligt. Niet op vakantie gaan LWO-bestuurder Broekmeulen schat in dat dit soort situaties in de toekomst vaker zullen voorkomen. "Deze waterstanden zagen we de afgelopen jaren steeds vaker, maar meestal pas in september. Dan is het na een paar dagen regen weer beter. De droogte is nu wel heel vroeg ingetreden en het is extremer dan andere jaren." En als het water weer stijgt, kunnen er weer andere problemen ontstaan. In het slechtste geval blijft een woonboot op de bodem 'plakken' en stroomt deze vol met water. Soms komen boten met een schok weer vrij. En ook dan kan er schade ontstaan. Dat bevestigt Gert Schols directeur scheepexpertise bij EOC Scheepsverzekeringen. "Daarom raden wij woonbooteigenaren aan om in periodes van extreme droogte niet op vakantie te gaan of een huisoppas te regelen. Je moet in de gaten houden wat er gebeurt als het water stijgt." Woonbooteigenaar Van de Veen is het daarmee eens: "Wonen is een werkwoord, zeggen we hier. Je moet actief blijven en niet achterover leunen." Voordelen De bewoners van de Rosandepolder proberen er het beste van te maken. "Het is ook wel interessant. Je ziet je omgeving op een andere manier", aldus Van de Veen. En voor de kinderen van familie Kraal is er ook een voordeel. Marloes: "We hebben er nu eigenlijk een soort extra tuin bij. De kinderen kunnen nu schommelen aan onze loopbrug." De lage waterstand in de rivieren is ook een buitenkansje voor archeologen:

Goedemorgen! Vandaag wordt in Duitsland uitspraak gedaan tegen de man die in februari vorig jaar inreed op een menigte in München. En in de Tour de France Femmes moeten de wielrensters opnieuw flink klimmen. Eerst het weer: Vandaag wisselen wolken en zon elkaar af. Later neemt in het noorden de bewolking toe en kan een bui vallen. Het wordt 20 graden in het noordwesten tot 24 graden in Limburg. De westenwind is matig tot vrij krachtig. De komende dagen is het droog met geregeld zon. In het weekend gaat de temperatuur weer omhoog. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten: Wat heb je gemist? Gianni Infantino blijft voorlopig aan als voorzitter van wereldvoetbalbond FIFA. Dat is de uitkomst van een spoedoverleg van de FIFA in het Marokkaanse Rabat. De druk op Infantino was na zijn fel bekritiseerde plan om aandelen van het WK in de verkoop te zetten, groot geworden. Ook van binnenuit de FIFA klonk grote kritiek. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Door de droogte is de waterstand in veel rivieren laag. Een buitenkansje voor archeologen. Al is een schat vinden zo makkelijk nog niet: Fijne dag!

Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn vannacht zeker veertien mensen omgekomen, 27 anderen raakten gewond. Ook werden een aantal magazijnen in de regio rond Kyiv beschadigd. Dat melden Oekraïense hulpdiensten in een Telegrambericht. Ook heeft Rusland drie vrachtschepen aangevallen op de Zwarte Zee in de buurt van Odesa. Zeven plekken in en nabij Kyiv werden geraakt door de raketten. Op beelden is te zien hoe de brandweer verschillende branden bij distributiecentra en magazijnen blust. Volgens Rusland werden de distributiecentra gebruikt voor 'militaire doeleinden'. De laatste tijd heeft Oekraïne in Rusland steeds vaker magazijnen van Wildberries geraakt, de grootste webwinkel van het land. Kyiv zegt dat in de distributiecentra materieel wordt opgeslagen en vervoerd dat in de oorlog wordt gebruikt. Militaire experts wijzen erop dat Oekraïne de oorlog zo zichtbaarder maakt voor gewone Russen. Tekort aan afweer Zaterdag zei president Zelensky nog dat er steeds minder Russische raketten uit de lucht werden gehaald. "Simpelweg omdat er geen onderscheppingsraketten zijn voor de Patriot-systemen." Van de 27 ballistische raketten die Rusland afvuurde, werd er slechts één uit de lucht gehaald. Zelensky luidt steeds vaker de noodklok over de schaarste aan afweerraketten. "Ons tekort aan onderscheppingsraketten moedigt Rusland alleen maar aan om zulke aanvallen uit te voeren", doelend op de aanvallen die de laatste tijd steeds vaker plaatsvinden. Bij Zelensky's bezoeken aan het buitenland staan deze tekorten dus boven aan de agenda. "Het is van cruciaal belang dat partners begrijpen dat deze luchtverdedigingscapaciteit niet voor hypothetische scenario's nodig is, maar hier en nu", zegt Zelensky. "Elk pakket ballistische raketonderscheppers redt levens van onze mensen. En elke nacht zonder leidt tot meer slachtoffers." 'Noord-Koreaanse raketeenheid aanwezig' In het westen van Rusland is ondertussen een Noord-Koreaanse raketeenheid ingezet, meldt persbureau Reuters op basis van bronnen bij de Oekraïense militaire inlichtingendienst. De eenheid zou uitgerust kunnen worden met 120 ballistische raketten en zes lanceerinstallaties voor aanvallen op Oekraïne. Rusland heeft sinds eind 2023 tientallen Noord-Koreaanse ballistische raketten op Oekraïne afgevuurd. De inzet van Noord-Koreaanse raketeenheden op de grond zou een uitbreiding betekenen van de reeds omvangrijke militaire samenwerking tussen Moskou en Pyongyang. Beelden van gevangengenomen Noord-Koreanen in Oekraïne doken anderhalf jaar geleden al op, en Noord-Korea geeft openlijk toe dat zijn soldaten meevechten met de Russen in Oekraïne.

Goedemorgen! In Amsterdam worden de International Pride Awards uitgereikt. Op de maan stort een rakettrap neer en een aantal Nederlandse multinationals komt met nieuwe kwartaalcijfers. Eerst het weer: zon en stapelwolken wisselen elkaar af en op veruit de meeste plaatsen blijft het droog. Bij een matige, aan zee krachtige zuidwestenwind wordt het 23 tot 28 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? De bestrijding van de brand in Noord-Limburg is vannacht gegaan zoals gehoopt. Dat zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen persbureau ANP. De brand is zoals verwacht binnen de zogenoemde stoplijnen gebleven: een spoorlijn, een asfaltweg en brede paden in het bos. De woordvoerder waarschuwt wel dat veranderende wind en hoge temperaturen het bluswerk weer kunnen bemoeilijken. In de nacht vliegen helikopters van defensie niet over het gebied om te helpen met blussen. Nu het licht wordt, worden die weer ingezet. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Slecht nieuws voor mensen die koopzegels sparen bij Albert Heijn. Vanaf 7 september gaat het twee keer zo lang duren voordat klanten hun koopzegelboekje hebben gevuld. Deze bekendmaking van de supermarktketen leidt op sociale media tot kritiek. Fijne dag!

De Duitse politie heeft gisteren een 23-jarige Nederlander aangehouden die met zijn Porsche 911 met snelheden tot 235 kilometer over de Duitse autobahn reed. Op de A3 in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts was de man gistermiddag aan het bumperkleven achter een onopvallende politiewagen, haalde hij herhaaldelijk op zeer hoge snelheid rechts in en sneed hij volgens de politie op roekeloze wijze door het verkeer heen. Het was op dat moment druk op de weg en hij raakte volgens de politie "door puur geluk" geen andere voertuigen. Coffeeshop Hij werd staande gehouden en toonde volgens de politie "geen enkel moment spijt van zijn daden". Bij de controle van de politie die volgde, bleek de man ook mogelijk drugs te hebben gebruikt. Bij een eerste drugstest werd THC aangetroffen. De man verklaarde samen met zijn vader een coffeeshop te runnen in Eindhoven en dat hij om professionele redenen daarom regelmatig cannabis gebruikt. Het rijbewijs van de man werd ingenomen en hij moest een borgsom van 10.000 euro betalen. Hij werd daarna opgehaald door zijn vader. Hij wordt waarschijnlijk vervolgd voor het in gevaar brengen van ander wegverkeer.