Home/zaterdag 9 mei 2026

zaterdag 9 mei 2026

36 artikelen5 met vragen
NOS
Biologie
9 mei 2026 · 23:18

Twee zwaargewonden na botsing tijdens wingsuit-sprong in Oostenrijk

Bij een wingsuit-sprong uit een vliegtuig in Oostenrijk zijn twee vrouwen ernstig gewond geraakt. Ze botsten in de lucht op elkaar en stortten neer. Een van hen verkeert in kritieke toestand, meldt de politie. De slachtoffers zijn een 32-jarige Zwitserse en een 48-jarige Duitse. Ze maakten deel uit van een groep van vijftien parachutisten die bij Voralberg op 4000 meter hoogte uit een vliegtuig sprongen. Toen de twee tegen elkaar botsten, verloor de Zwitserse het bewustzijn. Haar parachute werd automatisch geopend, maar tijdens haar val raakte ze een hoogspanningskabel en kwam ze in een rivier terecht. Ze werd door twee zwemmers naar de kant gebracht en overgedragen aan de hulpdiensten. Volgens de politie liep ze levensbedreigende verwondingen op. De Duitse verloor ook kort het bewustzijn, maar kon nog wel zelf haar parachute openen. Ook zij raakte de hoogspanningskabel en viel vervolgens nog zo'n tien meter naar beneden. Waardoor de twee in de lucht tegen elkaar botsten, is nog niet bekend. De politie meldt dat ze nog niet konden worden verhoord. Hun parachutes zijn in beslag genomen voor onderzoek. Een wingsuit-pak heeft een soort vleugels waardoor de valsnelheid wordt beperkt en er horizontaal kan worden 'gevlogen' door de lucht. Aan het eind van de sprong wordt de snelheid eruit gehaald door omhoog te sturen. Daarna wordt de parachute geopend.

Biologie: Mens en milieu
NOS
Aardrijkskunde
9 mei 2026 · 19:20

Doden door Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon en bij hoofdstad Beiroet

In Libanon zijn door Israëlische luchtaanvallen de afgelopen dag 39 doden gevallen, meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. De meeste doden vielen in het zuiden van het land. De andere slachtoffers kwamen om bij aanvallen ten zuiden van de hoofdstad Beiroet. In het noorden van Israël raakten vandaag door een drone van de militante beweging Hezbollah drie Israëlische militairen gewond, van wie een zwaar. In Zuid-Libanon viel Hezbollah een Israëlisch voertuig aan met een drone. Daarbij vielen geen gewonden. Tussen Hezbollah en Israël is sinds 17 april een staakt-het-vuren van kracht, maar aan beide kanten gaan de aanvallen door. Gisteren meldde het Libanese staatspersbureau NNA zeker 31 doden als gevolg van Israëlische aanvallen. Afgelopen woensdag voerde Israël voor het eerst in drie weken een bombardement uit op Beiroet. Daarbij werd een hoge commandant van Hezbollah gedood. Vader met dochter op motor Bij de Israëlische aanvallen van vandaag in het zuiden van Libanon vielen in één dorp zeker zeven doden, onder wie een kind, meldt het ministerie van Volksgezondheid. Vijftien mensen raakten gewond. Verder zou het Israëlische leger een Syrische man en zijn 12-jarige dochter hebben gedood die op een motor zaten. Volgens het Libanese ministerie werden ze drie keer onder vuur genomen door een drone. Bij de eerste beschieting wisten de twee nog te ontkomen, bij de tweede was de man op slag dood. Het meisje was volgens het ministerie gewond maar werd honderd meter verder voor de derde keer beschoten. De tiener overleed later in het ziekenhuis, aldus NNA. Wapenopslagplaatsen Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid zijn door de Israëlische aanvallen deze week meer dan 120 doden gevallen. In de cijfers wordt geen onderscheid gemaakt tussen militanten en burgers. Het Israëlische leger claimt dat het in de afgelopen 24 uur 85 doelen van Hezbollah in Libanon heeft geraakt, waaronder wapenopslagplaatsen, raketinstallaties en andere militaire infrastructuur. Of dat klopt, is niet te verifiëren. Libanon en Israël zijn formeel met elkaar in oorlog sinds de oprichting van de staat Israël in 1948. Vorige maand spraken de ambassadeurs van beide landen elkaar in Washington, wat leidde tot een gevechtspauze. Voor komende week staan er nieuwe gesprekken gepland tussen delegaties van Israël en Libanon in een poging een akkoord te sluiten. Meer hulp De Eurocommissaris voor Crisisbeheer heeft de partijen opgeroepen om meer humanitaire hulp toe te laten in Zuid-Libanon. "Humanitaire hulp staat klaar, maar bereikt te vaak niet degenen die het het hardst nodig hebben", zei Hadja Lahbib volgens Al Jazeera bij haar bezoek aan Libanon. "Hulp kan geen levens redden als het niet bij mensen kan komen."

Aardrijkskunde: Migratie en demografische ontwikkelingen
NOS
Maatschappijleer
9 mei 2026 · 18:15

Songfestival geeft Israël waarschuwing vanwege oproep tot stemmen

De organisatie van het Eurovisie Songfestival heeft een waarschuwing gegeven aan de Israëlische omroep KAN voor het overtreden van de regels. Dat heeft songfestivaldirecteur Martin Green gezegd tegen de Noorse televisiezender TV 2. De Israëlische deelnemer Noam Bettan had op sociale media in verschillende talen opgeroepen op Israël te stemmen. "We zijn op de hoogte gebracht van video's met de oproep van de artiest die KAN vertegenwoordigt om tien keer op Israël te stemmen", aldus Green. Hij zegt dat het niet in lijn is met de regels of geest van de wedstrijd om op te roepen de tien stemmen per persoon voor één inzending te gebruiken. De organisatie heeft de Israëlische delegatie gevraagd de video's te verwijderen. Daar heeft de delegatie volgens Green gehoor aan gegeven. KAN laat in een reactie aan TV 2 weten dat Bettan de oproep op eigen initiatief heeft gedaan, "zonder enige vorm van illegale financiering". De omroep stelt dat de video's vergelijkbaar zijn met de wervende uitingen van andere deelnemende artiesten. 'Niet tolereren' De songfestivaldirecteur zei vorige week in een interview met Nieuwsuur dat er dit jaar streng gecontroleerd wordt op politieke inmenging en disproportionele stemmenwerving. "Al hebben we juryleden om de stemming in evenwicht te brengen, dit soort activiteiten zullen we absoluut niet tolereren. Ik denk dat we de afgelopen jaren misschien niet streng genoeg zijn geweest." Bij de vorige editie kreeg Israël de meeste stemmen van het publiek. Onderzoeksjournalisten onthulden enkele dagen na het liedjesfestijn dat een Israëlische overheidsinstantie, die onder het kantoor van premier Netanyahu valt, een omvangrijke campagne had gevoerd om de Israëlische inzending te promoten. Boycot Over de komende editie van het Eurovisie Songfestival is al veel te doen geweest vanwege de deelname van Israël. Verschillende landen, waaronder Nederland, besloten het evenement te boycotten. Aanstaande dinsdag vindt in Wenen de eerste halve finale plaats. De finale is op 16 mei.

Maatschappijleer: Politieke besluitvormingNederlands: Informatieve teksten
NOS
Biologie
9 mei 2026 · 17:35

Groep opvarenden van cruiseschip Hondius per chartervlucht naar Eindhoven

Zo'n 29 opvarenden van cruiseschip Hondius, waar drie passagiers zijn overleden aan het hantavirus, vliegen morgen naar Eindhoven. De groep bestaat uit Nederlanders en mensen met een andere nationaliteit. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dat bekendgemaakt. Het Nederlandse cruiseschip komt naar verwachting morgenochtend vroeg aan op het Spaanse eiland Tenerife. De passagiers en een deel van de bemanning worden met kleine bootjes aan wal gebracht. "Dan worden ze hier getest, gaan we de papieren bekijken en gaan ze in bussen naar het vliegveld en zo snel mogelijk weer naar huis", zegt de Nederlandse ambassadeur in Spanje, Roel Nieuwenkamp. Hij sprak met een aantal Nederlanders aan boord van de Hondius. "Ze kijken er enorm naar uit om van boord te gaan", zegt hij. Een door Nederland gecharterd burgervliegtuig landt vandaag op het Canarische Eiland. Morgen vliegt dit toestel met de circa 29 passagiers naar Vliegbasis Eindhoven. De Hondius vaart zonder passagiers door naar de haven van Rotterdam. Dat duurt naar verwachting vijf dagen. Maatregelen aan boord "Gedurende de gehele medische repatriëring worden alle nodige voorzorgsmaatregelen getroffen om de veiligheid en gezondheid van passagiers, bemanningsleden en ondersteuning te waarborgen", staat in een verklaring van het ministerie. Nederlandse passagiers en bemanningsleden zonder klachten gaan op advies van het RIVM in thuisquarantaine, zo meldde het ministerie gisteren in een update. Deze quarantaine geldt voor zes weken, gemeten vanaf het laatste risicovolle contact. Nieuwenkamp zegt dat de opvarenden daar begrip voor hebben. Volgens het RIVM is er geen reden om te denken dat de virusuitbraak op de Hondius tot een pandemie leidt, zoals bij het coronavirus. De reden daarvoor is dat de kans op verspreiding van mens tot mens zeer klein is. Besmetting tussen mensen is alleen mogelijk bij intensief contact voor een relatief lange tijd. Het coronavirus is veel besmettelijker. Passagier KLM-vlucht test negatief Een Spaanse vrouw van wie gedacht werd dat ze mogelijk het hantavirus had opgelopen op een KLM-vlucht van Johannesburg naar Amsterdam, is vandaag negatief getest. De Spaanse passagier zat twee rijen achter de 69-jarige Nederlandse vrouw, die voor vertrek het vliegtuig moest verlaten en later in een ziekenhuis in Zuid-Afrika overleed aan het virus. De Spaanse vrouw had klachten die overeenkwamen met het hantavirus. Zij wordt na 24 uur nogmaals getest voor de zekerheid. Een stewardess van de vlucht kreeg ook klachten, maar testte eveneens negatief. De stewardess was met milde symptomen opgenomen geweest in het Amsterdam UMC. Bij niemand van de bijna 400 passagiers van de KLM-vlucht van eind april is momenteel het hantavirus vastgesteld, op de later overleden Nederlandse vrouw na.

Biologie: Afweer en immuniteit
NOS
Geschiedenis
9 mei 2026 · 05:57

Podcast De Dag: de nieuwe grenslijnen in Gaza

Het Israëlische leger neemt stukje bij beetje meer grondgebied in de Gazastrook in. De zogenoemde 'gele lijn' die werd afgesproken in het vredesplan van Trump verschuift verder naar het Westen en sinds kort is er nog een andere grenslijn bij gekomen: de oranje lijn. Hierdoor is een nieuw schemergebied ontstaan, waarbinnen het voor Gazanen gevaarlijk blijkt. Luisteren? Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Verslaggever Zainab Hammoud onderzocht voor Nieuwsuur wat de nieuwe grenslijnen in Gaza betekenen voor de mensen die daar wonen. In de podcast vertelt ze onder meer over een vijfjarig meisje dat door een kogel in haar hoofd werd geraakt terwijl ze thuis lag te slapen. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Geschiedenis: De Koude OorlogAardrijkskunde: Migratie en demografische ontwikkelingen
NOS
Biologie
6 vragen
9 mei 2026 · 05:40

Traceren hantavirus na uitbraak op Hondius is wereldwijde operatie: een overzicht

In meerdere landen zijn gezondheidsinstanties bezig passagiers op te sporen die aan boord zijn geweest van het cruiseschip Hondius. Mogelijk zijn ze in aanraking gekomen met de dodelijke Andesvariant van het hantavirus. Tot nu toe zijn er drie mensen overleden en zijn er enkele mensen positief getest op de variant die in 20 tot 35 procent van de gevallen tot overlijden leidt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt dat er geen risico is op een covidachtige pandemie, omdat het virus zich veel minder makkelijk verspreidt dan covid. Maar het is wel goed mogelijk dat er meer gevallen opduiken: het virus heeft een incubatietijd van meerdere weken. Iemand kan het virus dus weken bij zich dragen voordat hij ziek wordt. Experts zien weinig risico, maar vinden de manier waarop gezondheidsinstanties op de uitbraak reageren wel "bijzonder chaotisch", zegt een deskundige tegen de BBC. Tijdlijn van de uitbraak Het traceren van de passagiers is ingewikkeld. Op het cruiseschip zaten passagiers en bemanningsleden uit 28 landen, en een deel is van boord gegaan. De WHO staat inmiddels in contact met zeker twaalf landen. Wat gebeurt daar? Nederland Zestien mensen op de Hondius waren Nederlanders: elf passagiers en vijf bemanningsleden. Naast het Nederlandse stel dat is overleden werd ook een Nederlandse stewardess ziek. Zij was in contact geweest met de vrouw van het stel. Ze werd naar het Amsterdam UMC gebracht, maar bleek het hantavirus toch niet te hebben. Van de drie patiënten die vanaf het cruiseschip zijn geëvacueerd zijn er twee naar Nederland gebracht, een Nederlander en een Brit, ze werden opgenomen in het Leidse LUMC en het Nijmeegse Radboudumc en bleken inderdaad het hantavirus te hebben. Alle Nederlanders die nog op het schip zitten worden gerepatrieerd en moeten zes weken in thuisquarantaine, heeft de regering laten weten. Argentinië Het land waar de uitbraak mogelijk is begonnen, maar zeker is dat niet, want het Nederlandse echtpaar bezocht ook Chili en Uruguay. De Argentijnse autoriteiten doen onderzoek. VS De gezondheidsautoriteiten in vijf Amerikaanse staten monitoren ex-passagiers van de Hondius: twee in Georgia, twee in Texas, één in Arizona, één in Virginia en een onbekend aantal in Californië. Canada Canada houdt drie mensen in de gaten die mogelijk in contact zijn gekomen met het virus. Het gaat om twee ex-passagiers en een persoon die mogelijk contact had met iemand die klachten had. VK Een aantal Britse passagiers ging van boord op Sint-Helena. Drie zijn positief getest op het virus. Een van hen was al eerder van boord gegaan op het afgelegen eiland Tristan da Cunha. De twee anderen zijn naar ziekenhuizen in Nederland en Zuid-Afrika gebracht. Vier Britten die nog op Sint-Helena zijn hebben geen symptomen maar staan in contact met de gezondheidsautoriteiten. Twee andere ex-passagiers zitten vrijwillig in thuisisolatie. De ruim twintig Britse passagiers die nog op het schip zijn moeten 45 dagen in quarantaine als ze eenmaal terug zijn in het VK, meldt het Britse ministerie van Gezondheid. België Aan boord zijn ook twee Belgische passagiers. Zij worden na repatriëring overgebracht naar het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA), heeft het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigd. Frankrijk Het Franse gezondheidsministerie heeft acht Fransen geïdentificeerd die contact hebben gehad met de Nederlandse die is overleden aan het hantavirus. Een van hen vertoonde milde symptomen, er is nog geen uitsluitsel of het om een besmetting met het virus gaat. De andere zeven Fransen kregen het aanbod zich te laten testen en in isolatie te gaan. Duitsland Een van de overleden passagiers was een Duitse. Haar lichaam is nog steeds aan boord van het schip. Daarnaast is een van de geëvacueerde patiënten, een 65-jarige Duitse passagier, naar een ziekenhuis in Düsseldorf gebracht. Filipijnen Van de bemanningsleden van de Hondius hebben er 38 de Filipijnse nationaliteit. Er zijn geen meldingen van besmettingen met het hantavirus in het land, en de autoriteiten zeggen dat het risico daarop "extreem laag" is. Denemarken Een Deen die vorige maand op het cruiseschip zat, is niet ziek en heeft ook geen symptomen. De persoon is wel in thuisquarantaine gegaan, meldt de Deense gezondheidsinstantie STPS. Ook een andere Deen die met een vliegtuig reisde waarin ook een besmette persoon zat testte negatief. Spanje Spanje maakt zich op voor de aankomst van het cruiseschip bij Tenerife. Het zal daar dit weekend aanmeren bij een volledig afgesloten, geïsoleerde plek. Vandaaruit zullen passagiers worden opgehaald. Alle mensen aan boord worden medisch onderzocht voordat ze verder mogen reizen. Op de Canarische Eilanden zit niet iedereen op het schip te wachten. De president van het plaatselijke bestuur heeft gezegd dat hij niet wil dat de Hondius aanlegt. Maar sommige bewoners vinden het belangrijk dat de mensen aan boord hulp krijgen. Zwitserland Een Zwitserse man die de Hondius verliet op Sint-Helena, ontwikkelde later symptomen en werd op 6 mei positief getest op het virus. Hij is opgenomen in een ziekenhuis in Zürich.

Biologie: Afweer en immuniteitBiologie: Ecosystemen en populaties
NOS
Maatschappijleer
9 mei 2026 · 04:56

Steeds meer jongeren met problematisch gedrag beïnvloed door manosphere

Het aantal jongens met problematisch gedrag dat beïnvloed is door de manosphere neemt toe. Dat zien forensische instellingen die jongens en jongvolwassenen met grensoverschrijdend gedrag behandelen. De grootste instelling voor ambulante forensische geestelijke gezondheidszorg van het land, de Waag, schat dat driekwart van de jongens die zij behandelen voor grensoverschrijdend gedrag in aanraking is gekomen met de manosphere. Jaarlijks worden bij de instelling 800 jongens voor deze problematiek behandeld. Behandelaars maken zich zorgen en merken dat het moeilijk is om met sommige jongeren in contact te komen, omdat invloed vanuit de manosphere soms leidt tot wantrouwen jegens vrouwelijke hulpverleners. Wat is de manosphere? Een verzameling vrouwonvriendelijke sites, blogs en socialemedia-accounts van mannen die machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen promoten. Zij trekken traditioneel mannelijke waarden tot in het extreme door en geven vrouwen en feministen de schuld van allerlei problemen in de samenleving. Vaak wordt wrok of zelfs haat en geweld tegen vrouwen en meisjes aangemoedigd. De laatste jaren zijn op sociale media allerlei video's te vinden van mannen die machogedrag aanmoedigen en vrouwonvriendelijk gedrag stimuleren. Het bekendste voorbeeld is de Amerikaans-Britse influencer Andrew Tate, maar er zijn vele anderen. De manosphere kwam twee maanden geleden extra in de spotlights te staan door een documentaire van de Britse documentairemaker Louis Theroux. "Zo'n 40 procent van deze groep is zo beïnvloed door de manosphere dat het gezien kan worden als een risicofactor. Dit betekent dat ze mede door deze beïnvloeding grensoverschrijdend gedrag vertonen of de dreiging daartoe groot is", vertelt Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de Waag en hoogleraar forensische orthopedagogische diagnostiek en behandeling aan de Universiteit van Amsterdam. "De mate van beïnvloeding verschilt sterk", zegt Hoogsteder. "Soms biedt de manosphere houvast, bijvoorbeeld rond geld verdienen, maar steeds vaker gaat het om vrouwonvriendelijke opvattingen en het aanmoedigen van machogedrag." Volgens haar zijn deze jongens extra vatbaar: ze zijn gevoelig voor beloning, willen ergens bij horen, handelen impulsief en laten zich makkelijk beïnvloeden. De beïnvloeding loopt vaak via platforms als Telegram en Reddit. Het gedrag van de jongens kan tot verschillende misdrijven leiden: zo ziet de Waag een grote toename aan zaken rondom seksuele afpersing (sextortion), maar ook aan gewelds- en vermogensdelicten. "De misdrijven worden mede onder invloed van de manosphere gepleegd", aldus Hoogsteder. Minerva Ishak is klinisch psycholoog bij Transfore, aanbieder van forensische zorg. Ze is gespecialiseerd in extremisme en radicalisering en ook zij maakt zich zorgen. "De manosphere is een complex probleem, we zien nu nog maar het topje van de ijsberg." Traumatische ervaringen Ook forensische instelling Fivoor ziet meer jongeren die te maken hebben met de manosphere en deelt de zorgen. "De beïnvloeding begint al op jonge leeftijd, als mensen in aanraking komen met de online wereld", zegt psychiater en directeur patiëntenzorg Rosalind van der Lem. "Het internet werkt als echokamer, opvattingen worden versterkt en niet genuanceerd", aldus Ishak. De jongens met problematisch gedrag die beïnvloed raken door de manosphere zijn volgens Hoogsteder te verdelen in grofweg twee groepen. "Het gaat om een brede, maar kwetsbare groep jongens. Boosheid richting de samenleving en een negatief zelfbeeld spelen vaak een rol. De eerste groep bestaat uit jongens bij wie al meerdere risicofactoren spelen. Zij hebben vaak moeite met emotieregulatie, kampen met ontwikkelingsproblemen en hebben regelmatig ingrijpende of traumatische ervaringen meegemaakt." De tweede groep bestaat uit jongens die sociaal geïsoleerd zijn. "Over deze groep maken we ons de meeste zorgen", zegt Hoogsteder. Het gaat om een relatief kleine, maar groeiende groep, vaak met kenmerken binnen het autismespectrum. Zij hebben behoefte aan verbinding en intimiteit, maar zijn tegelijk kwetsbaar voor beïnvloeding. Onder invloed van de manosphere kunnen vrouwonvriendelijke en soms ook radicale denkbeelden ontstaan. "Het is moeilijk om deze denkbeelden bij hen te doorbreken." "De wereld heeft zich verplaatst van buiten naar een online wereld", zegt psychiater Van der Lem van Fivoor. "Nu zien we dat wat online plaatsvindt, ook naar de buitenwereld schuift. Dat is zeer zorgwekkend." De geestelijke gezondheidszorg loopt achter als het gaat om de manosphere, vervolgt ze. "Het is voor ons relatief nieuw. Daarom zijn behandelaren aan het bijleren. Zo volgen ze bepaalde influencers om deze online wereld beter te leren kennen. Ook werken we aan een screeningslijst voor behandelaren waarmee gerichter gevraagd kan worden naar radicale gedachten." Als er eenmaal een vertrouwensband is, willen jongeren wel vertellen over hun online ervaringen, ervaart Van der Lem. Nieuwsgierig zijn naar wat de jongeren bezighoudt is belangrijk. Soms wordt gevraagd aan jongeren of er meegekeken mag worden met de video's die zij zien. Niet polariseren Verder kijken zorginstellingen naar mogelijkheden om scherper te rapporteren. "In een aanmelding wordt nu nog zelden geschreven dat de problematiek is veroorzaakt door de manosphere", zegt Larissa Hoogsteder van de Waag. "We willen dat in dossiers meer structureel wordt vastgelegd dat de manosphere een rol speelt." "Waar we voor moeten waken is dat we niet gaan polariseren. We hebben de neiging om er wat van te vinden en dat kan er juist voor zorgen dat de problematiek niet kan verminderen." Psycholoog Ishak denkt dat de kennis uit de GGZ ook buiten de behandelkamer kan worden ingezet, bijvoorbeeld op scholen of online.

Maatschappijleer: Sociale ongelijkheidMaatschappijleer: Cultuur en identiteit