Geschiedenis

Skelet van vierde musketier d'Artagnan mogelijk na eeuwen gevonden

Het zou een spectaculaire historische vondst kunnen zijn: in een kerk in Maastricht is een skelet ontdekt dat mogelijk toebehoort aan de beroemde Franse musketier d'Artagnan. Het is al eeuwen een mysterie waar zijn stoffelijk overschot is gebleven. Charles de Batz de Castelmore was graaf van Artagnan en gebruikte daarom die naam. Hij was de rechterhand van koning Lodewijk XIV, de langstzittende koning (van 1643 tot 1715) uit de geschiedenis van de Europese monarchie. D'Artagnan was de leider van de musketiers: een elitair militair korps dat diende als persoonlijke lijfwacht van de Franse koning. Hij sneuvelde in 1673 tijdens de belegering van Maastricht, toen het Franse leger de stad probeerde in te nemen. Waarschijnlijk werd hij in zijn keel of borst geraakt door een musketkogel. Ter plekke begraven Wat er vervolgens met zijn lichaam is gebeurd, is niet duidelijk. Waarschijnlijk werd het niet overgebracht naar Frankrijk, omdat de strijd om Maastricht nog bezig was, maar besloot de koning hem ter plekke te begraven. Het Franse leger had vlak bij de dorpskerk van Wolder, een dorp in Maastricht, zijn tentenkamp opgeslagen. Vermoedelijk werd die kerk aangewezen als laatste rustplaats van d'Artagnan. Bewijs daarvoor werd echter nooit gevonden. Mogelijk is dat er met het gevonden skelet nu wel. In februari verzakte een deel van de kerkvloer. Bij herstelwerkzaamheden werd de de grond opengebroken - en werd het stoffelijk overschot aangetroffen. Resten musketkogel Het moet wel een historische ontdekking zijn, zegt diaken Jos Valke, die bij de opgraving aanwezig was, tegen L1 Nieuws. "Het skelet lag op de plek waar vroeger het altaar stond", aldus Valke. "Alleen koninklijke of andere belangrijke figuren werden destijds onder het altaar begraven." Daarnaast zijn bij de borststreek van het skelet resten van een musketkogel gevonden. En er lag een Franse munt in het graf. Er is een DNA-staal genomen van het skelet en dat is naar een laboratorium in München gestuurd. Daar wordt het vergeleken met DNA van een nazaat van de musketier. Nabij Avignon bestaat namelijk nog een bloedlijn van de vaderskant, De Batz. Het resultaat wordt binnenkort verwacht. "Ik ben nog heel voorzichtig", zegt archeoloog Wim Dijkman, die ook betrokken was bij de opgraving. "Tot nu toe spreekt niets tegen dat dit hem zou zijn. Maar ik wacht het DNA-onderzoek af." Volksheld D'Artagnan is een nationale held in Frankrijk. Het lidmaatschap van de koninklijke lijfwacht werd als eervol gezien, ondanks de lage beloning. Lodewijk XIV maakte de musketier verantwoordelijk voor geheime missies, gevoelige staatszaken en spionage. Zijn dood, als gevolg van moed en loyaliteit aan de koning, werd een belangrijk historisch moment. De koning schreef na de dood een brief aan de vrouw van D'Artagnan, Marie Thérèse: "Ik heb D'Artagnan verloren, in wie ik het volste vertrouwen had en die in alles goed was". Later werd hij wereldberoemd door het boek 'De drie musketiers', geschreven door de Franse auteur Alexandre Dumas in 1844. Naast Aramis, Athos en Porthos kwam D'Artagnan daarin voor als vierde musketier. Het verhaal werd meermaals verfilmd en er werd ook een musical van gemaakt. Dronebeelden van het graf, vanuit de kerk van Wolder:

LIVE Oorlog Oekraïne | Brand in Russische haven na Oekraïense aanval

Oekraïense aanvallen hebben brand veroorzaakt in de Russische haven Oest-Loega en energie-infrastructuur beschadigd in de grensregio Belgorod, melden Russische autoriteiten. Volg alle ontwikkelingen over de oorlog in Oekraïne in ons liveblog.

Liveblog Midden-Oosten | Israël lanceert ‘grootschalige’ aanval op Teheran, VS kondigt ‘zwaarste bombardement’ aan

Het Israëlische leger (IDF) heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw ‘grootschalige’ aanvallen uitgevoerd op doelen in Teheran. Volgens Iraanse media zou onder meer de luchthaven Mehrabad doelwit zijn van ‘zware luchtaanvallen’. Volg alle ontwikkelingen in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Video | Grote explosie op Amerikaanse legerbasis in Bahrein door Iraanse raket

Correspondenten: 'Trump neemt enorme gok, dit kan uitdraaien op volledige oorlog'

Israël en de Verenigde Staten hebben aanvallen op Iran uitgevoerd. Dit terwijl de onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran nog volop bezig waren. Waarom Teheran dan toch is geraakt vanochtend en wat de Amerikaanse president Trump wil bereiken, vragen we Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam en Amerika-correspondent Erik Mouthaan.

Midden-Oosten op rand van grote oorlog? ‘Lijkt erop dat Trumps geduld op was’

Israël en de VS voerden vanochtend vroeg snelle aanvallen uit op Iran, na weken van onrust en diplomatie. Waarom juist nu, en wat kunnen we de komende uren nog verwachten? Hoe is de stemming in Israël? Correspondent Gilad Perez geeft antwoord vanuit Tel Aviv.

Kramatorsk maakt zich op voor het ergste: de Russen staan voor de deur

Lees hier alles over het coalitieakkoord

Zo bouwen de VS hun troepenmacht op, en zo graaft Iran zich in

Hoe Epstein via zijn Noorse vrienden toegang kreeg tot de groten der aarde

Van ansichtkaart naar actiegebied: hoe de azc-discussie de dorpen rond de molens in Kinderdijk verscheurde

De polder zelf oogt nog altijd even vredig, maar onder de oppervlakte broeit het in Molenlanden. Dorpen hangen vol vlaggen, er wordt gedemonstreerd met fakkels en spandoeken en er wordt gescandeerd: nee tegen een azc. De mogelijke komst van asielzoekers heeft Molenlanden in korte tijd veranderd in een arena van argwaan en boosheid. Hoe kon een gemeenschap die zichzelf typeert als nuchter en saamhorig zo snel verharden? Een reconstructie.

BNNVARA dankbaar voor alles wat Koos Postema heeft betekend

BNNVARA is Koos Postema dankbaar voor alles wat hij voor de VARA en de publieke omroep heeft betekend. Dat laat de omroep aan het ANP weten in reactie op het overlijden van de presentator. Postema overleed zaterdag op 93-jarige leeftijd.

Walter De Donder vreesde voor einde Samson & Gert na vertrek Gert Verhulst: 'Gaat toch niet waar zijn?'

Walter De Donder (64) is al sinds 1990 te zien als 'Meneer de Burgemeester' in de kinderserie 'Samson & Gert'. Gert Verhulst (58) besloot eerder al om het stokje over te dragen aan zijn dochter Marie (30), maar hoe lang gaat Walter zelf nog door? In de rubriek Golden Oldies vertelt de acteur dat hij door het vertrek van Gert bang was voor een definitief einde van de serie.

Van der Wulp: Postema heeft veel betekend voor NOS Sport

Xander van der Wulp koestert "mooie herinneringen" aan de overleden presentator Koos Postema. In zijn Instagram Story deelt de hoofdredacteur van NOS Sport zondag een kort filmpje van Postema, die zaterdag op 93-jarige leeftijd overleed.

Vanwege kwetsbare Veluwe voorlopig geen vakantievluchten vanaf Lelystad

Het nieuwe kabinet wil Lelystad Airport in gebruik nemen voor tienduizend vakantievluchten en ziet ook een rol voor Defensie. Dat kan niet zonder natuurvergunning. Schiphol bereidt zich al voor op de uitbreiding, maar experts hebben er weinig vertrouwen in.

Het ene boegbeeld stopt, het andere is terzijde geschoven: hoe nu verder bij de BBB?

Koos Postema (93) bracht als tv-presentator oud-klasgenoten bij elkaar, maar wilde vooral verheffen

Koos Postema werd in de jaren zeventig en tachtig bekend met tv-programma’s ‘Klasgenoten’ en ‘Achter Het Nieuws’. Maar hij bracht ook gevoelige onderwerpen op tv, en hoopte ermee maatschappelijke taboes te doorbreken.

Pakistan valt zeven ’terroristische kampen’ aan in Afghanistan

Na een reeks zelfmoordaanslagen op Pakistaans grondgebied heeft Pakistan een „vergeldingsactie” op Afghanistan uitgevoerd. Daarbij zijn meerdere doden gevallen. De Taliban dreigt met „een gepaste en proportionele reactie”.

Live Olympische Spelen | Mannen viermansbob willen stijgen in laatste run

Welkom in het liveblog van de Olympische Winterspelen! Hier houden we je op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen vanuit Milaan en Cortina d'Ampezzo. Veel plezier!

Rusland gebruikt vermiste Oekraïense soldaten als lokaas voor spionage

Tienduizenden Oekraïense families zijn wanhopig op zoek naar vermiste soldaten. Ze worden daarbij gemanipuleerd door organisaties die banden hebben met de Russische veiligheidsdienst FSB. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Sinds de Russische invasie zijn ongeveer 80.000 Oekraïners verdwenen, voornamelijk militairen die zijn gesneuveld of krijgsgevangen genomen. Omdat Rusland in strijd met het internationaal humanitair recht geen informatie verstrekt over gevangenen en het Internationale Rode Kruis ze ook niet mag bezoeken, zijn familieleden aangewezen op eigen onderzoek via sociale media. Video's Een van de organisaties die zich op deze Oekraïense families richt, is 'Schild van Moeders'. De organisatie claimt via Telegram al 20.000 families te hebben geholpen en publiceert video's van soldaten en moeders die zeggen dankzij de organisatie weer contact te hebben. Onderzoek van Nieuwsuur toont echter aan dat de organisatie niet voorkomt in officiële Russische registers. De website is geregistreerd door een zakenman in Sint-Petersburg en de profielfoto van de beheerder is vermoedelijk door AI gegenereerd. Een medewerker van de organisatie, die zich Dmitri noemt, erkende telefonisch dat zij nauw samenwerken met de Russische veiligheidsdiensten. Families wordt gevraagd officiële militaire documenten op te sturen, die informatie bevatten over de specialiteit, diensttijd en aanstelling van soldaten. Dat zeggen vrouwen die contact hebben gehad met 'Schild van Moeders'. Spionage Volgens de Oekraïense inlichtingendienst HUR zijn dergelijke organisaties dekmantels voor de FSB. "De informatie waarover deze organisaties beschikken, kan alleen worden verkregen via de FSB of het leger. Ze krijgen toegang tot detentiecentra, maar dit dient als dekmantel om informatie te verzamelen", aldus woordvoerder Petro Jatsenko. Meerdere vrouwen getuigen anoniem over de druk waaraan zij worden blootgesteld. Een moeder wier zoon in 2022 verdween, werd benaderd met de belofte dat hij nog leefde. In ruil voor medewerking zou hij worden geholpen. Ze weigerde en deed aangifte bij de Oekraïense autoriteiten. "Zelfs als mijn beslissing mijn kind schaadt, is het alleen het leven van mijn kind en niet dat van honderden anderen", zegt ze. Uit appgesprekken die door Nieuwsuur zijn ingezien, blijkt dat families niet alleen wordt gevraagd om documenten, maar ook worden gerekruteerd voor spionageactiviteiten. In één gesprek krijgt een familielid de vraag om "af en toe informatie te delen" en "ergens een kijkje te nemen". Daarvoor zou betaling volgen. Danielle Bell van de Human Rights Monitoring Mission van de VN zegt dat de Russen een groot deel van de Oekraïense krijgsgevangenen systematisch martelen. "Het is de ergste behandeling die ik in mijn 25-jarige carrière heb gezien." Gevangenen keren terug met de helft van hun lichaamsgewicht, met tandverlies door ondervoeding en ernstige infecties door gebrek aan medische zorg. Volgens Bell schendt Rusland structureel het internationaal humanitair recht, dat ook voorschrijft dat krijgsgevangenen contact mogen onderhouden met hun families. Bekijk hieronder ons onderzoek naar de praktijken:

Populaire skigebieden Lech en Zürs in Oostenrijk onbereikbaar door lawine

De populaire Oostenrijkse skigebieden Lech en Zürs zijn sinds zaterdagmiddag niet te bereiken voor wintersporters. Een lawine heeft de toegangswegen tot de Arlbergpas bedolven. De pas blijft voorlopig dicht.

Jetten na bliksemcarrière jongste premier ooit

Morgen is het zover, dan krijgt Nederland een nieuwe premier: de eerste van D66-huize, de eerste die openlijk homo is en de jongste in deze functie ooit. Rob Jetten (nog een maand 38) heeft er zin in. De ophef over een beoogd D66-staatssecretaris met een niet kloppend cv doet daar niets aan af. Niemand doet iets foutloos, zei hij deze week. En door, met opgeheven hoofd. 'Robot Jetten' Jetten groeide op in het Brabantse Uden, deed aan atletiek en was zo'n goede sprinter dat hij eens tempomaker was van Sifan Hassan bij een halve marathon. Hij had topsporter willen worden, maar een hartritmestoornis waarvoor hij nu een chip in zijn borst heeft, verhinderde dat. Het werd een bliksemcarrière in de politiek. Eerst was hij voorzitter van de Jonge Democraten en daarna gemeenteraadslid en fractievoorzitter in Nijmegen. In 2017 werd hij Tweede Kamerlid en al zo'n anderhalf jaar later, op zijn 31ste, fractievoorzitter. Aan die rol moest hij even wennen. Hij herhaalde zo vaak achter elkaar dezelfde, ingestudeerde antwoorden, dat hij korte tijd 'Robot Jetten' werd genoemd. Hij trok zich er weinig van aan en bleef zich onvermoeibaar inzetten voor thema's als klimaat, Europa en de emancipatie van lhbti'ers. Zo gaat Jetten om met de haatreacties die hij online ontvangt: Toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff noemde hem in 2019 'klimaatdrammer'. Jetten omarmde dat en liet het op een sweater drukken, die hij graag bij openbare gelegenheden droeg. Bijvoorbeeld toen hij in 2021 als secondant van toenmalig D66-leider Sigrid Kaag meepraatte over de totstandkoming van het kabinet-Rutte IV. Hij werd minister van Klimaat. De klimaatdrammer-trui, die naar eigen zeggen nog lekker zit en daarom niet is weggegooid, verdween uit beeld. In plaats daarvan toonde Jetten zich meer een pragmaticus, niet bang om in te leveren op zijn standpunten. Hij moest wel. Jetten had de ambitie om forse stappen te zetten wat betreft klimaatverbetering, maar een maand na zijn aantreden viel Rusland Oekraïne binnen en moest hij besluiten om de kolencentrales waar hij vanaf wilde, harder te laten draaien. Het kabinet viel in 2023 en Jetten, die een stap opzij had gedaan voor Sigrid Kaag, wierp zich op als haar opvolger. "Het is tijd voor een nieuwe generatie", zei hij en liet meteen ook weten dat hij wel voelde voor het premierschap. Daarvoor was het nog te vroeg. De partijen die deel uitmaakten van Rutte IV moesten de rekening betalen. Dat gold met name voor D66, dat door velen werd neergezet als een elitaire woke partij. De eerste keer dat Jetten lijsttrekker was, verloor D66 vijftien zetels in de Tweede Kamer, er bleven er maar negen over. Hoe anders ging dat de tweede keer. Vlak voor de verkiezingen van eind oktober begon de partij opeens te stijgen in de peilingen. De jonge lijsttrekker straalde het optimisme uit, waar veel kiezers kennelijk naar snakten in gepolariseerde tijden. Onder de leuze 'Het kan wél' claimde hij de Nederlandse vlag terug van partijen als de PVV. Het migratiestandpunt van D66 werd aangescherpt. Aanstaand huwelijk Het hielp mee dat hij het in campagnetijd goed deed in het populaire tv-programma De Slimste Mens, waar hij stralend vertelde over zijn aanstaande huwelijk met de Argentijnse hockey-international Nicolás Keenan. De energieke Jetten voerde na een aanval op het D66-campagnekantoor een bijna vlekkeloze campagne. Hij maakte een uitglijder in het EenVandaag-debat, waar hij zei dat "een aantal kerels" wel zin zou hebben om met kroonprinses Amalia een militaire training te doen. Echt moeilijk kreeg hij het er niet door. Het leverde vergelijkingen op met de immer opgewekte Mark Rutte. Diens teflonlaagje, waardoor niets aan hem leek te blijven plakken, zien commentatoren ook in zijn opvolger. In het debat over het coalitieakkoord, begin deze maand, ging het er "af en toe heel hard aan toe", beaamde hij, maar hij had toch ook "mooie aanknopingspunten" gehoord "waar we mee verder kunnen". Het is een opmerking die de huidige NAVO-baas ook had kunnen maken. Voormalig D66-leider Sigrid Kaag zegt in de Volkskrant: "Hij heeft geen ego dat hem in de weg zit." En daarmee past hij goed bij het soort mensen dat hij voor zijn minderheidskabinet zocht: zonder een al te groot ego, bereid om over de eigen schaduw heen te stappen.

Advocaten krijgen waarschuwing en moeten op cursus na verkeerd gebruik AI

Drie advocaten hebben tot nu toe een waarschuwing gekregen omdat zij verkeerd gebruik hebben gemaakt van kunstmatige intelligentie zoals ChatGPT. Twee van die advocaten zijn verplicht op een AI-cursus gestuurd, zegt Wouter Timmermans van de toezichthouder op advocaten tegen de NOS. Het gaat om zaken waarin advocaten een AI-programma gebruikten om hun argumenten bij de rechter te onderbouwen. In die argumenten stonden verwijzingen naar eerdere uitspraken, maar die bleken over iets heel anders te gaan of zelfs helemaal niet te bestaan. Programma's zoals ChatGPT schrijven teksten op basis van kunstmatige intelligentie (AI, afgekort van het Engelse artificial intelligence), als mensen bijvoorbeeld een vraag stellen of een opdracht geven. Maar er zit geen echte intelligentie in. Het is simpel gezegd een computerprogramma dat woorden achter elkaar zet. Niet klakkeloos overnemen Advocaten kunnen AI-programma's gebruiken om samenvattingen te maken of om eerdere uitspraken te vinden, zegt Timmermans. Hij is de toezichthouder op de advocatuur in Gelderland en houdt bij hoe alle regionale toezichthouders oordelen over het AI-gebruik van advocaten. "Het kwalijkste dat ik heb gezien, is dat advocaten klakkeloos overnemen wat AI produceert, en dat vervolgens indienen in de rechtszaal zonder het te controleren", zegt hij. "Wat AI produceert, leest vaak heel logisch. Ook als het eigenlijk onzin is. Je kunt er niet 100 procent op vertrouwen dat die informatie klopt." Rechters merken AI-gebruik op De afgelopen maanden hebben rechters in Arnhem, Rotterdam en Groningen uitspraken gedaan waarin zij het vermoeden uitspraken dat advocaten ChatGPT of een vergelijkbaar programma verkeerd gebruikten. Dat gebeurde nadat de advocaten hadden verwezen naar uitspraken die niet bestaan of helemaal niet relevant waren. Timmermans wil niet zeggen of deze advocaten op gesprek moesten komen en daarin een waarschuwing kregen. Wel zegt hij dat de toezichthouders meer dan drie onderzoeken hebben gedaan naar verkeerd AI-gebruik. Advocaten hoefden daarna niet altijd op zo'n gesprek te komen. Op dit moment loopt er ook nog een aantal onderzoeken, zegt Timmermans. AI belangrijk onderwerp voor toezichthouders Een gesprek waarin een advocaat wordt gewezen op een overtreding en de ernst daarvan, is de minst zware manier waarop de toezichthouder kan optreden. Jaarlijks voeren de toezichthouders honderden van dit soort waarschuwende gesprekken, over allerlei overtredingen. De gesprekken over onjuist AI-gebruik zijn op dit moment op één hand te tellen, zegt Timmermans. Toch is AI voor de toezichthouders een van de belangrijkste thema's. "We verwachten dat advocaten vaker AI-programma's gebruiken in hun werk. En dat er dus meer meldingen over binnenkomen die we moeten onderzoeken." Als een overtreding heel ernstig is, kan de toezichthouder ook naar de tuchtrechter stappen. Dat is een rechter die oordeelt of een advocaat zich aan alle (gedrags)regels heeft gehouden die bij het beroep horen. Zo'n procedure is over onjuist AI-gebruik nog niet voorgekomen, zegt Timmermans. Advocaten die AI-programma's verkeerd inzetten, moeten zich schamen, vindt Lodewijk Smeehuijzen. Hij is hoogleraar rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en volgt hoe technologie invloed heeft op de rechtspraak. "Als advocaat kun je niet zomaar bronnen noemen die niet bestaan. Dit soort AI-programma's schrijven teksten die niet altijd kloppen. Je moet dat altijd controleren. Dat niet doen is ernstig. Je doet jezelf en je reputatie daar geen plezier mee." ChatGPT in plaats van advocaat AI-programma's komen niet alleen via advocaten de rechtszaal binnen. In december publiceerde de rechtbank van Den Bosch een uitspraak in een zaak waarin een man zijn gelijk probeerde te halen zonder advocaat, maar met behulp van ChatGPT. De kwestie ging over de verkoop van een appartement in Andorra. Hoewel een rechter eerder oordeelde dat er een geldige koopovereenkomst was gesloten, wilde de verkoper niet meewerken aan de overdracht van de woning. Daarom stapte hij opnieuw naar de rechter, waarbij hij zich naar eigen zeggen liet "adviseren door AI". Dat leidde tot een hoop extra werk, zegt Erik Braun, de advocaat van de koper. "Er werd verwezen naar artikelen die totaal niet van toepassing waren. Als jurist zie je meteen dat het niet klopt. En toch ben ik extra uren kwijt om de onzin te weerleggen." 'Juridisch broddelwerk' Daarom maakte Braun er een punt van bij de rechter. De advocaat noemde het in de rechtszaal "juridisch broddelwerk" en stelde dat de man zijn tegenstander onnodig op juridische kosten joeg. Het kostte veel werk om de argumenten te volgen en ertegenin te gaan. De rechter bleek het daarmee eens. Sterker nog: in het oordeel schreef de rechter dat de man misbruik maakte van het recht, onder meer omdat hij gebruikmaakte van "ondermaatse door AI geproduceerde processtukken zonder deze te (laten) controleren op juridische relevantie en juistheid".

Vandaag in Milaan-Cortina: nog dertien medailles te verdelen op slotdag van de Olympische Winterspelen

Goedemorgen! Na het grandioze dubbele goud voor Jorrit Bergsma en Marijke Groenewoud op de massastart gisteren, wordt er vandaag op de slotdag van de Olympische Winterspelen nog…

Met langverwachte ren­tree op de Spelen kregen ijshockeysterren uit de NHL eindelijk hun zin

Jorrit Bergsma en Xandra Velzeboer vlaggendragers sluitingsceremonie

Xandra Velzeboer en Jorrit Bergsma dragen zondag de Nederlandse vlag tijdens de sluitingsceremonie van de Olympische Winterspelen. Dat heeft TeamNL bekendgemaakt.