maandag 8 juni 2026

De politie heeft zondagochtend het rijbewijs en de auto ingenomen van een bestuurder die met bijna 240 kilometer per uur over de snelweg A2 bij Nieuwegein reed. Daar is de maximumsnelheid 100 kilometer per uur.

Bij een zware aardbeving voor de kust van het Zuid-Filipijnse eiland Mindanao zijn zeker drie doden gevallen. Ook maakt de politie melding van vier gewonden.

De olieprijzen stijgen maandagochtend hard nadat Israël en Iran elkaar weer bestoken met geweld. Vrede lijkt daarmee verder weg, net als een volledige opening van de Straat van Hormuz voor olietankers.

Iran en Israël zijn elkaar weer aan het beschieten. Dat is voor het eerst sinds de wapenstilstand in april. Iran heeft raketten op Israël afgestuurd, omdat ze willen dat Israël stopt met de aanvallen op Libanon.

Als Yara naar haar werk gaat, laat ze haar zoontje Noa (1) achter bij haar stiefvader Jamilo in Schiedam. Hij is de vriend van haar moeder en samen hebben zij ook een jong zoontje. Zo kunnen ze leuk samen spelen, maar als ze thuiskomt ontdekt Yara dat er niet alleen gespeeld is.

Tot zijn eigen verbazing was sc Heerenveen-doelman Andries Noppert 3,5 jaar geleden in Qatar ineens de WK-keeper van Oranje. Dit is zijn verhaal over de wonderlijke weken in de top van het internationale voetbal. "Ik dacht: waar begin ik aan? Ik pas hier niet."

Een Vlaams-Nederlandse comedyserie over een all-inclusive hotel met Katja Schuurman (51) als luidruchtige Hollandse: All In. Katja vond het een feest om de serie te maken. „Een rol in de zon, dan ben ik altijd snel om.”

De parlementaire enquête naar het coronabeleid gaat maandag de tweede week in. Deze week komen veel kopstukken langs, onder wie vrijdag oud-premier Mark Rutte en de toenmalig…

Het Israëlische leger meldde maandagochtend dat doelen in het westen, midden en zuidwesten van Iran zijn geraakt.

Olieprijs stijgt weer en nadert de $100 per vat vanwege nieuwe beschietingen in het Midden-Oosten. Vrees dat beleidsrente weer gaat oplopen drukt aandelenkoersen.

Het gebruik van AI-modellen als ChatGPT, Gemini en Claude dringt steeds verder door in ons dagelijks leven, óók op de werkvloer. Regels voor het gebruik zijn er vaak nog niet, waardoor organisaties nauwelijks zicht hebben op de informatie die werknemers in de modellen stoppen. Deskundigen waarschuwen voor de risico's die dat met zich meebrengt. Werknemers in allerlei sectoren hebben inmiddels ontdekt hoe generatieve AI - zoals deze modellen worden genoemd - hun werk efficiënter kan maken. Een arts kan het gebruiken om snel een verwijsbrief op te stellen, een advocaat om een dossier samen te vatten, een journalist om een interview uit te werken. Maar deze handelingen zijn niet zonder risico. Persoonsgegevens, bedrijfsgeheimen of vertrouwelijke dossiers kunnen zo ongemerkt in openbare AI-systemen terechtkomen. AI-gebruik door werknemers dat buiten het zicht gebeurt van de organisatie waarvoor ze werken, wordt 'Shadow AI' genoemd. "De grootste risico's zitten in medewerkers die willen werken met AI, maar niet goed weten hoe ze dat veilig moeten doen", zegt Jan van der Put. Hij is ethisch hacker en directeur van een cybersecuritybedrijf dat veel werkt voor de Rijksoverheid. Volgens hem gaat het vooral mis bij organisaties die nog geen duidelijke afspraken hebben gemaakt over AI-gebruik. "Dan gaan werknemers zelf aan de gang met bijvoorbeeld ChatGPT en gooien ze daar data in waar mogelijk persoons- of bedrijfsgegevens in zitten, zonder dat ze zich dat realiseren. Of zich bewust zijn van de privacy-instellingen van het AI-model." Gemeente Eindhoven en Amazon Een voorbeeld waarbij dit misging, is bij de gemeente Eindhoven. Vorig jaar bleek uit een steekproef dat medewerkers van de gemeente in een maand tijd meer dan duizend documenten met persoonsgegevens naar externe AI-tools hadden geüpload. "Denk aan BSN-nummers, aan Wmo-gegevens, gegevens over verslavingsgevoeligheid of financieel gevoelige data", zegt Remco van der Schoot, AI-onderzoeker aan de Hogeschool Utrecht. "Daardoor ontstond een datalek." De gemeente heeft dit gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens en al het gebruik van openbare AI-modellen voor werknemers geblokkeerd. Ook heeft de gemeente OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, verzocht de gegevens te verwijderen. Er is geen bevestiging van OpenAI of dat ook is gebeurd, laat de gemeente aan Nieuwsuur weten. De gemeente zegt geen signalen te hebben dat er gemeentelijke bestanden naar privé-omgevingen zijn verstuurd. Ook technologiebedrijf Amazon legde het AI-gebruik onder werknemers aan banden, nadat bleek dat bedrijfsinformatie openbaar was geworden. "Als we data in een AI-model zetten, kan die data worden gebruikt om het model te trainen", legt Van der Schoot uit. "Dan kan het dus gebeuren dat die informatie publiek toegankelijk wordt, en dat is bij Amazon gebeurd. Interne documentatie werd teruggevonden in ChatGPT." Kop in 't zand Wat de onderzoeker betreft moeten organisaties serieus aan de slag met hun AI-beleid. "Je kunt niet je kop in het zand steken en dit negeren, want dat creëert op de lange termijn alleen maar meer problemen." Volgens ethisch hacker Van der Put is het gebruik van AI-modellen helemaal verbieden uiteindelijk niet de oplossing. "Het beste wat je kunt doen, is wel íets faciliteren, zodat je ook kunt monitoren hoe het wordt gebruikt." Dat kan bijvoorbeeld met speciale software. De Amerikaanse startup Unseen biedt software aan die het lekken van data via AI-modellen kan voorkomen. "Unseen kan je er bijvoorbeeld op wijzen als een werknemer vertrouwelijke data in een AI-systeem stopt", zegt mede-oprichter Frey Khademi. "Maar we kunnen de data ook automatisch anonimiseren."

Het is staande praktijk in de Haagse wandelgangen en achterkamertjes: quid pro quo, compromissen sluiten, akkoorden uitonderhandelen. Toch is de ene deal een stuk lelijker dan de andere, zo bleek vorige week rondom de begroting van Ontwikkelingssamenwerking. Wat is de prijs van politieke principes?

Goedemorgen! Het Nederlands elftal speelt zijn laatste oefenwedstrijd voordat het WK begint. Oezbekistan is de tegenstander. En de burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls verschijnt voor de coronacommissie. Eerst het weer: de dag begint nog met ruimte voor de zon. Het wordt 20 tot 22 graden. Vanmiddag wordt de bewolking dikker en uiteindelijk trekken buien over het hele land. Komende dagen blijft het wisselvallig met dagelijks buien, maar ook zonneschijn. Het wordt 16 tot 18 graden. Pas later in de week wordt het warmer. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten: Dit is er vannacht gebeurd: Het Israëlische leger zegt dat het meerdere militaire doelen heeft geraakt in het midden en westen van Iran, als tegenreactie op de Iraanse aanvallen van gisteravond. Iraanse staatsmedia schrijven over explosies die gehoord zijn in hoofdstad Teheran en de steden Tabriz en Isfahan. Over schade en slachtoffers is nog niets bekend. Gisteren voerde Iran voor het eerst sinds het fragiele staakt-het-vuren raketten af op het noorden en midden van Israël. Volgens de Revolutionaire Garde gebeurde dit als vergelding voor de Israëlische aanvallen in Libanon. Israël zegt dat het alle raketten heeft onderschept. Er zijn geen berichten over slachtoffers. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Een kebabfabriek in het Verenigd Koninkrijk heeft een boete van bijna zes ton gekregen omdat het bedrijf fraudeerde met lamsvlees. In plaats van met lamsvlees werden de vleesrollen gevuld met schapenvet, schapen- en geitenvlees, laagwaardige vleesproducten als nekresten en veel water. De rechter sprak hier schande van en deelde een forse boete uit. Een fijne dag!

Het huis van Miguel en Rosa Hernández in Chiapas, een straatarme staat in het zuiden van Mexico, is donker. De enige ruimte waar licht brandt, ligt naast de keuken. Het is een vrijwel lege ruimte, met twee kleine houten stoeltjes die voor een altaar staan. Een kaars flikkert onrustig, door de wind die vanuit de open deur naar binnenwaait. Een zwart omrande foto van een jongen met een vriendelijk gezicht wordt er spaarzaam door verlicht. De jongen op de foto heet Alfredo Hernández. Twee jaar geleden vertrok hij, de enige zoon van Miguel en Rosa, naar de Verenigde Staten op zoek naar werk. Want Chiapas, waar een groot deel van de inwoners inheems is, heeft een van de hoogste armoedecijfers van Mexico. Wie een betere toekomst wil, kan vaak beter migreren. Alfredo kwam illegaal de VS binnen, en vond daar werk in de bouw en als tuinman. Miguel vertelt hoe hij en zijn vrouw meeleefden met hem. Hij doet dat in het tzotzil, de lokale inheemse taal van de prominente Maya-gemeenschap in Chiapas. Spaans spreekt Miguel niet goed. "We belden iedere dag met hem. Het ging steeds beter, hij probeerde Engels te leren en stuurde ons wanneer hij kon wat geld", zegt hij, gezeten voor het altaar. Zijn vrouw Rosa kijkt gelaten voor zich uit. ICE Sinds een jaar werd het leven van Alfredo in de VS, als illegale migrant, een stuk moeilijker. Uit angst voor de Amerikaanse migratiepolitie ICE bleef hij soms binnen en ging hij niet naar werk, vertelt Miguel. Toen hij op een dag stopte met de dagelijkse telefoontjes naar zijn ouders, namen de zorgen in Chiapas toe. Op een dag kregen ze bericht vanuit de VS: hun zoon was overleden. Onder verdachte omstandigheden, mogelijk bij een arrestatie van migratiepolitie ICE. Voor families als die van Alfredo, die geen Spaans spreken, weinig geld hebben en ver weg in de bergen wonen, is het haast onmogelijk om antwoorden, laat staan gerechtigheid te krijgen als hun kinderen omkomen in de VS. Het duurde weken voordat het lichaam van Alfredo überhaupt werd teruggestuurd naar het zuiden van Mexico. Zonder een goede autopsie hebben Miguel en Rosa hun zoon begraven. Naar eigen zeggen zat Alfredo's lichaam vol blauwe plekken en botbreuken. De dood van Alfredo komt op een moment dat er grote spanningen zijn tussen de VS en Mexico, onder meer vanwege de manier waarop Mexicaanse migranten in het land behandeld worden, ook door migratiepolitie ICE. Sinds het aantreden van Trump zijn zeker 48 migranten omgekomen in detentiecentra van ICE. Zestien van hen zijn Mexicaans. Bij de Mexicaanse dodelijke slachtoffers is in het merendeel "zelfdoding" of "gebrek aan medische zorg" opgegeven. In Mexico wordt die lezing door autoriteiten betwijfeld: zij wijzen op mogelijk geweld in de detentiecentra. President Claudia Sheinbaum meldde eerder dat Mexico zich heeft aangesloten bij een collectieve rechtszaak tegen een ICE-detentiecentrum in Californië, en wil ook bij internationale instituten een zaak aanspannen. Tonatiuh Guillén López was jarenlang de hoogste migratieambtenaar voor de Mexicaanse regering. Hij wijst erop dat veel van de Mexicaanse migranten die omkomen in detentiecentra van ICE specifiek uit Chiapas komen. Opmerkelijk, omdat proportioneel maar een klein deel van de Mexicaanse migranten in de VS uit die staat komen. "Dit is een gevolg van raciale profilering en racistische agressie in de Verenigde Staten, met name tegen inheemse bevolkingsgroepen", stelt Guillén López, die tegenwoordig onderzoek doet op de prestigieuze universiteit UNAM in Mexico-Stad. "Het gaat niet alleen om profilering via het fysiek van mensen, maar ook culturele profilering. Dat wil zeggen, ze pakken mensen die geen Engels of zelfs Spaans spreken extra hard aan." Ondertussen blijven Miguel en Rosa achter met vragen. Opheldering over zijn dood krijgen de ouders maar niet. "We weten niet hoe hij is overleden, alleen dat hij zich had verstopt voor de migratiepolitie. Maar niemand vertelt ons iets", zegt Miguel. Het altaar met de foto, en daarnaast een kist met oude kleren van Alfredo, zijn voorlopig de enige spullen die nog herinneren aan hun zoon. Rosa breekt als ze over haar zoon praat. "Het was mijn enige zoon. Wie belt mij nu, om mij op te vrolijken iedere dag?" Iedere dag steekt ze de kaarsen bij het altaar aan. Heel veel meer kan ze niet doen. Want gerechtigheid krijgen, is iets waar de ouders al niet meer op rekenen.