Home/Biologie

Biologie

Examenstof en gekoppelde nieuwsartikelen voor Biologie

RTL Nieuws
12 jun

Olivia Rodrigo is half doof aan linkeroor

De Amerikaanse zangeres Olivia Rodrigo is voor 60 procent doof in één oor. In een interview met KISS FM UK vertelt de zangeres dat ze slecht hoort met haar linkeroor. "Als je aan deze kant zit en me een geheimpje wil vertellen, zou ik het niet kunnen verstaan", aldus Rodrigo. "Dus als je me een geheim wil vertellen, ga voor het rechteroor."

C3: Regeling en waarneming
NOS
12 jun

Onderzoekers: te weinig borstkankerpatiënten krijgen nodige gentest

Mogelijk krijgen te weinig borstkankerpatiënten een speciale gentest waarmee wordt gekeken of chemotherapie nodig is voor hun behandeling. Dat blijkt uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) in samenwerking met de Universiteit Twente. In 2024 kreeg een op de drie patiënten de test. "Dit kan betekenen dat vrouwen onnodig chemotherapie krijgen", zegt hoofdonderzoeker Sabine Siesling. Risicobepalend In Nederland worden de gentesten MammaPrint en Oncotype DX ingezet voor vrouwen boven de vijftig met borstkanker in een vroeg stadium en met specifieke tumoren. De tests brengen de genen van de tumor in kaart en voorspellen daarmee de kans op terugkeer van de kanker. De artsen gebruiken de resultaten om te kijken of chemotherapie zinvol is en bespreken dit met de patiënt. Sinds 2023 worden de tests gedekt door de verzekering. Voordat ze werden vergoed, kreeg slechts 9 procent van de patiënten die in aanmerking kwamen de test. Sinds de tests worden vergoed, is dat gestegen naar 37 procent, blijkt uit het onderzoek. Dat betekent dat ongeveer twee derde van de patiënten die wel in aanmerking kwamen, de test niet kreeg. Volgens de onderzoekers zouden dat in 2024 zo'n duizend vrouwen kunnen zijn geweest. Wel of geen chemotherapie Van de mensen die de test wel ondergingen, en een hoog risico op uitzaaiingen bleken te hebben, kreeg meer dan 80 procent chemotherapie. Patiënten met een laag risico kregen in minder dan 10 procent van de gevallen chemotherapie. Van de patiënten die in aanmerking kwamen voor een gentest, maar deze niet kregen, onderging meer dan de helft chemotherapie. "Dit suggereert dat het ontbreken van testinformatie kan leiden tot een ruimere inzet van chemotherapie dan nodig is", zegt Siesling. Chemotherapie kan leiden tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, geheugenproblemen en vermoeidheid. In een vervolgonderzoek gaan de onderzoekers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Universiteit Twente kijken naar redenen waarom de test niet breder worden ingezet.

B3: Celdeling en erfelijkheidD4: Mens en milieuC4: Afweer en immuniteit
NOS
11 jun

Walviskerkhof gevonden in Indische Oceaan: 1200 kilometer lang, miljoenen jaren oud

Een internationaal team van wetenschappers heeft in de Indische Oceaan een walviskerkhof gevonden dat groter, ouder en dieper is dan eerder gevonden locaties. Verspreid over een lengte van 1200 kilometer moeten er op 7 kilometer diepte miljoenen karkassen liggen, van miljoenen jaren oud tot vrij recent. Het gaat om een gebied in de Diamantinatrog, een onderzeese kloof die werd gevormd toen Australië losbrak van Antarctica. Tijdens 33 duiktochten met een bathyscaaf vonden onderzoekers uit China, Italië en Nieuw-Zeeland in 2023 bijna 500 plekken met skeletten. Die plekken lagen ruim 2 kilometer dieper dan het diepste kerkhof dat tot nu toe was gevonden. Op bijna elke plek waar de onderzoekers afdaalden in de oceaan, werden resten gevonden. Vaak werden er bij duiktochten tientallen tegelijk aangetroffen op korte afstand van elkaar. De onderzoekers troffen een grote variëteit aan van soorten, van een Antarctische dwergvinvis van 5 meter lang tot verschillende soorten spitssnuitdolfijnen. De oudste botten die werden aangetroffen waren 5,3 miljoen jaar oud. De wetenschappers troffen ook een uitgestorven soort aan die nog niet bekend was, die hebben ze Pterocetus diamantinae genoemd, naar de vindplaats. Het onderzoeksteam speculeert dat de V-vorm van de trog een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van dit walviskerkhof. Dode dieren kwamen door de stroming als het ware in een fuik terecht, waarna ze naar de bodem zakten. Daarnaast zal de aanwezigheid van de ontbindende karkassen ook geleid hebben tot meer activiteit hier: de rottende resten zijn een vruchtbare voedingsbodem voor allerlei dieren, waardoor ook weer nieuwe walvissen werden aangetrokken om jacht te maken op dat zeeleven. Volgens de onderzoekers kunnen deze eilandjes van leven in een verder onherbergzame omgeving veel zeggen over hoe het leven zich heeft aangepast aan deze diepe, duistere wereld onder enorme druk van het water. Op de resten werden allerlei diersoorten gevonden, zoals zeekomkommers, mossels, kokerwormen, slangsterren en kwallen. Omdat veel soorten daarvan totaal nieuw zijn voor de wetenschap, gaan onderzoekers ervan uit dat deze plek nog jaren bestudeerd zal worden. "Dit onderzoek is zeg maar de eerste trailer van een reeks spektakelfilms", beschrijft een paleontoloog het bij publicatie in vakblad Nature. "Ik hoop dat er nog veel klappers zullen volgen."

D1: Ecosystemen en populatiesD3: Biodiversiteit en natuurbeheer
RTL Nieuws
9 jun

Duikers maken unieke onderwaterbeelden van witte haai in Middellandse Zee

Er zijn voor het eerst onderwaterbeelden gemaakt van een witte haai in de Middellandse Zee. Het gebeurde bij Sicilië, waar duikers een visnet bij een scheepswrak aan het opruimen waren. De witte haai komt al langer voor in het gebied, maar werd niet eerder op beeld vastgelegd.

D1: Ecosystemen en populatiesD4: Mens en milieu
Het ParoolBetaald
9 jun

Apotheker Paul Lebbink redde het leven van een baby, maar werd toen voor de rechter gedaagd door Big Pharma

C4: Afweer en immuniteit
AD
9 jun

Scholen in Japanse stad blijven dicht vanwege klopjacht op wilde beer

Voor de tweede dag op rij blijven 94 basis- en middelbare scholen in de Japanse stad Utsunomiya dicht. In de plaats wordt massaal gezocht naar een wilde beer met een geschat gewicht van 100 kilo. Het dier werd dinsdagochtend (lokale tijd) voor het laatst gezien op zo'n 700 meter van een universiteit.

D1: Ecosystemen en populaties
TrouwBetaald
8 jun

Nachtvlinders met klassieke belettering

D3: Biodiversiteit en natuurbeheer
AD
7 jun

Zoekactie naar vermiste man op Veluwe gestaakt vanwege aanwezigheid wolven

Een zoekactie naar een vermiste man op de Noord-Veluwe is zaterdagavond afgebroken omdat er wolven in het gebied leven. Reddingsorganisatie SAR Nederland meldt dat verder zoeken ‘te onveilig voor mens en dier zou worden.

D4: Mens en milieu
RTL Nieuws
7 jun

Florine Hofstee onthult geheim voor fittere leefstijl: 'Sporten is niet mijn ding'

Fitter worden staat hoog op het prioriteitenlijstje van Florine Hofstee (36) en haar man. In het nieuwe seizoen van 'Echte Gooische Moeders' geeft de realityster een inkijkje in hun gezonde voornemens. Wie denkt dat het stel daarvoor dagelijks in de sportschool staat, heeft het mis.

D4: Mens en milieu
NU.nl
7 jun

Explainer | Waarom wil Google muggen met muggen bestrijden?

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
FDBetaald
7 jun

Kunst verdient prominentere plek in zorgbeleid

Het gebruik van kunst in de zorg verbetert het welzijn van patiënten en beperkt dure behandelingen, blijkt uit onderzoek. Het kabinet moet meer oog hebben voor deze creatieve oplossingen in het zorgbeleid.

D4: Mens en milieu
NOS
5 jun

100.000 kakkerlakken in beslag genomen bij illegale Australische kweker

De Australische milieu-inspectie heeft bij een illegale kweker 100.000 kakkerlakken in beslag genomen, de grootste vangst van ongewervelden ooit in het land. De exotische dieren zijn verboden onder de strenge quarantainewetten daar. De dieren werden gevonden bij een kweker in Bathurst, 200 kilometer ten westen van Sydney. Er werden verschillende soorten aangetroffen, zoals de Argentijnse kakkerlak en de sissende kakkerlak uit Madagaskar, met ruim 5 centimeter een van de grootste kakkerlakken wereldwijd. De waarde van de dieren was ongeveer 120.000 euro. Ze worden verkocht om als huisdier in een terrarium te houden of als voedsel voor bijvoorbeeld reptielen. Volgens het ministerie van Milieu zijn deze varianten echter verboden in Australië. Als ze ontsnappen, kunnen ze ziektes verspreiden of schadelijk zijn voor de inheemse natuur. Australië heeft strenge invoerbeperkingen voor dieren om dat te voorkomen. De in beslag genomen insecten worden gedood. Het is nog niet duidelijk of de kweker een straf zal krijgen.

D4: Mens en milieuD3: Biodiversiteit en natuurbeheerD1: Ecosystemen en populaties
NU.nl
5 jun

Australië neemt 100.000 kakkerlakken in beslag bij 'koning van de kakkerlakken'

Australische autoriteiten hebben vrijdag meer dan 100.000 levende kakkerlakken ter waarde van meer dan 100.000 euro in beslag genomen. Het gaat om de grootste inbeslagname van exotische insecten ooit.

D1: Ecosystemen en populatiesD3: Biodiversiteit en natuurbeheer
VolkskrantBetaald
5 jun

Artsen klagen sigarettenfabrikant Philip Morris aan om ‘misleidende’ campagne

D4: Mens en milieu
Het ParoolBetaald
4 jun

Maagverkleining voor tieners met extreem overgewicht wordt toch vergoed: ‘Obesitas is een chronische, ernstige ziekte’

C1: Stofwisseling van het organisme
Het ParoolBetaald
4 jun

We onderschatten hoeveel toegevoegde suiker we eten: ‘Het zit ook in hummus of kipfilet’

D4: Mens en milieu
NOS
4 jun

Maagverkleining voor kinderen met obesitas in basispakket als laatste redmiddel

Tieners met ernstig of zeer ernstig overgewicht kunnen voortaan als laatste redmiddel een maagverkleining krijgen. De behandeling wordt per direct vergoed uit het basispakket, meldt Zorginstituut Nederland. Alleen jongeren tussen de 13 en 18 jaar die bijna zijn uitgegroeid komen in aanmerking voor de operatie. Ze moeten daarvoor al een intensief traject hebben doorlopen om hun leefstijl en eetpatroon aan te passen. Naar verwachting gaat het om ongeveer tien tot twintig jongeren per jaar. Zo'n 500 tot 800 jongeren in Nederland hebben ernstig of zeer ernstig overgewicht. Daardoor lopen ze al op jonge leeftijd risico op hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Ook hebben ze vaak psychische problemen door hun overgewicht. Langetermijnonderzoek Het Zorginstituut neemt de behandeling op in het basispakket na nieuwe langetermijnonderzoeken. Begin vorig jaar schreef Nieuwsuur al over deze onderzoeken. Destijds hadden zes kinderen een maagverkleining gekregen. Na de operatie zagen artsen dat gezondheidsproblemen afnamen. "Maar ook dat ze uit dat sociale isolement komen, dat hun zelfvertrouwen groeit, dat ze weer in beweging komen en dat ze weer met leeftijdsgenoten omgaan", zei een van de betrokken artsen. Wie komt in aanmerking? Het Zorginstituut denkt dat jaarlijks 100 tot 150 jongeren in aanmerking komen voor een uitgebreid selectietraject. Uiteindelijk blijven dan tien tot twintig jongeren over die een maagverkleining kunnen krijgen. Het gaat om jongeren met een body mass index (BMI) van meer dan 40. Bij iemand van 1,70 meter komt dat neer op een gewicht van 116 kilo of meer. Ook jongeren met een BMI van 35 tot 40 kunnen een behandeling krijgen, als zij daarnaast een ziekte hebben die samenhangt met ernstig overgewicht. De operatie is pas een optie als een intensief traject om hun leefstijl en eetpatroon aan te passen onvoldoende heeft geholpen. Volgens het Zorginstituut neemt het aantal jongeren met obesitas in Nederland toe. Tussen 1990 en 2024 is het percentage jongeren van 12 tot 17 jaar met obesitas gestegen van 1,4 naar 4,1 procent. Eind vorig jaar sloegen kinderartsen hierover alarm. Zij zagen toen een verdubbeling van de wachtlijsten bij de obesitaspoli en een vervijfvoudiging van het gebruik van medicatie ter behandeling van obesitas. Laura was de allereerste minderjarige die in Nederland de operatie onderging. Ze viel in twee jaar tijd 50 kilo af, zei ze in januari 2025 tegen Nieuwsuur:

D4: Mens en milieu
Het ParoolBetaald
3 jun

Slechts 16 mensen op Terschelling hebben plukrecht: alleen zij mogen cranberry’s oogsten

D4: Mens en milieu
NRCBetaald
3 jun

Waarom gapen we?

Over geeuwen bestaan veel misvattingen. Waarom is het aanstekelijk?

C3: Regeling en waarneming
VolkskrantBetaald
1 jun

Tweede dag van verhoren coronacommissie van start: microbioloog Brabants ziekenhuis en burgemeester Den Bosch

D4: Mens en milieu
NU.nl
25 mei

Twee zwemmers meegesleurd door stroming en verdronken aan Franse westkust

Twee zwemmers zijn zondag verdronken nadat ze werden meegesleurd door een stroming aan de zuidwestkust van Frankrijk. In het gebied gold een waarschuwing voor sterke zeestromingen. In totaal kwamen meer dan dertig mensen in de problemen.

D4: Mens en milieu
AD
25 mei

Woedende menigte bestormt Congolees ziekenhuis en eist lichamen overleden ebola-patiënten op

Een woedende menigte in de Democratische Republiek Congo (DRC) heeft zondagavond een ziekenhuis bestormd waar ebola-patiënten worden verpleegd. De groep eist de lichamen op van overleden familieleden. Omdat de lichamen van overleden ebolapatiënten erg besmettelijk zijn, mogen begrafenissen alleen door gespecialiseerde teams uitgevoerd worden.

C4: Afweer en immuniteit
FDBetaald
22 mei

Zuivelbedrijf voor boeren die klem zitten naast beschermde natuur geeft aandelen uit

Er zijn genoeg melkveehouders van wie het bedrijf naast beschermde natuur ligt en die niet willen stoppen. Zij willen boeren, de natuur een handje helpen en daarvoor betaald worden.

D3: Biodiversiteit en natuurbeheer
VolkskrantBetaald
22 mei

De klimaattoekomst zonder het grootste rampscenario: de wereld staat íéts minder in brand

D4: Mens en milieu
NU.nl
19 mei

Duitsland schiet te hulp bij ebola-uitbraak: besmette arts uit VS overgebracht

Duitsland gaat een met ebola besmette Amerikaanse arts behandelen die in de Democratische Republiek Congo (DRC) het virus opliep tijdens zijn werk. De arts wordt samen met zes andere personen met een hoog besmettingsrisico naar Duitsland overgebracht.

C4: Afweer en immuniteitD4: Mens en milieu
NRCBetaald
19 mei

Maakt het uit welke tandpasta ik koop?

Eén ingrediënt van tandpasta is het allerbelangrijkst. Dat bestanddeel zit niet in het drinkwater.

D4: Mens en milieu
AD
18 mei

Jasmine had al een houdverbod, toch waren er veertien katten in haar woning

Na een houdverbod zou je zeggen dat een kattenliefhebber wel beter weet, maar in het geval van Jasmine blijkt dat toch anders te zijn. Bij een controle blijken er veertien katten in haar huis te leven, in zeer slechte omstandigheden.

D4: Mens en milieu
NRCBetaald
16 mei

Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu? | Onbehaarde Apen

Drie doden en minstens tien besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt.

C4: Afweer en immuniteitD1: Ecosystemen en populaties
NRCBetaald
16 mei

Koekoekskind 3: Een deel van mij

Cas worstelt met de vraag of hij meer wil weten over zijn donor, terwijl zijn zusje Simone een band opbouwt met die van haar.

C2: Voortplanting en ontwikkelingB3: Celdeling en erfelijkheid
TrouwBetaald
15 mei

Opinie: Stoppen met antidepressiva is té goedkoop

C4: Afweer en immuniteit
RTL Nieuws
13 mei

Vorig jaar verdronken er 250 Nederlanders, iets meer dan een jaar eerder

In 2025 zijn iets meer Nederlanders verdronken dan het jaar ervoor. Vorig jaar waren het er 250, in 2024 verdronken er in totaal 245.

D4: Mens en milieu